VII SA/Wa 1816/14

WyrokWSA w Warszawie2016-08-17

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, stwierdzając, że odwołujący się nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołujący się nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Ustalenia te oparto na analizie przepisów technicznych, lokalizacji inwestycji oraz postanowieniach organów sanitarnych, które potwierdziły brak negatywnego wpływu inwestycji na tereny sąsiednie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia (...) lipca 2014 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to było związane z odwołaniami od decyzji Wojewody, która odmawiała uchylenia decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego oraz zbiorników na odchody i ścieki. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pozbawienie ich przymiotu strony postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję GINB za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2014 r. znak (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę VII SA/Wa 1816/14 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lipca 2014r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z wyrokami NSA z 9 lipca 2013r. sygn.akt II OSK 2720/12 oraz WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2013r., po ponownym rozpatrzeniu odwołań (...) od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2009r. odmawiającej, w wyniku wznowienia z urzędu postępowania, uchylenia decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...), znak: (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory o obsadzie (...)), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe na działce nr ew. (...), położonej we wsi (...)- umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzją z dnia (...) grudnia 2009r., znak: (...); Wojewoda (...) odmówił, w wyniku wznowienia z urzędu postępowania, uchylenia decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego, zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i dwukomorowego szczelnego zbiornika na œcieki socjalno-bytowe na działce nr (...) we wsi (...). Po rozpatrzeniu odwołania (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzja z dnia (...) stycznia 2010r., znak: (...); umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody (...) z dnia (...).12.2009r. z uwagi na fakt, iż (...) nie posiadają interesu prawnego do występowania w charakterze strony w postępowaniu w sprawie uchylenia decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...). WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi (...) wyrokiem z dnia 16.09.2010r., sygn. akt VII SA/Wa 683/10; uchylił decyzję GINB z dnia (...) stycznia 2010r., wskazując, że organ odwoławczy nie zbadał czy po wydaniu wyroku przez NSA z dnia 28 marca 2007r., sygn. akt II OSK 208/06; zostało rozpatrzone odwołanie skarżącej od w/w decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...), jak również nie wypowiedział się co do argumentów i zarzutów podnoszonych w pismach i odwołaniu, a ponadto z akt sprawy nie wynika sposób w jaki zakończono postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...). Mając na uwadze wytyczne zawarte w w/w wyroku WSA w Warszawie z dnia (...) września 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 683/10; decyzją GINB z dnia (...) marca 2011r., ponownie umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia2009r., nie uznając odwołujących się za strony przedmiotowego postępowania wznowieniowego. Organ przypomniał także , że wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1133/11; oddalono skargę (...) oraz (...) na decyzję GINB z dnia (...) marca 2011r. Następnie wyrokiem NSA z dnia 9 lipca 2013r., sygn. akt II OSK 2720/12; uchylono w/w wyrok WSA w Warszawie; wobec powyższego po ponownym rozpatrzeniu sprawy WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 2144/13; uchylił decyzję GINB z dnia (...) marca 2011r. W powołanych wyżej wyrokach NSA z dnia 9 lipca 2013r., sygn. akt II OSK 2720/12 oraz WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 2144/13; wskazano, że organ odwoławczy w sposób nie wystarczający ocenił materiał dowodowy sprawy przy ustalaniu interesu prawnego odwołujących się uprawniającego je do udziału w niniejszym postępowaniu bowiem nie wyznaczył on terenu ograniczonego w zagospodarowaniu w związku z realizacją spornej inwestycji. Jak również wskazano w powyższych rozstrzygnięciach sądowo - administracyjnych organ błędnie oparł swoje ustalenia o raport o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na œśrodowisko z kwietnia 2007r., oraz w załączony do niego aneks z listopada 2007r., ze względu na stwierdzenie w nim szeregu nieprawidłowości. Powyższe ustalenia NSA oraz WSA w Warszawie zostały oparte na treści postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) czerwca 2008r., nr (...), znak: (...) (uchylającego postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) stycznia 2008r., nr (...); uzgadniające warunki realizacji przedsięwzięcia i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji) oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...).11.2010r., znak: (...) (stwierdzającego nieważność własnego postanowienia z dnia (...) czerwca 2008r., znak: (...); utrzymującego w mocy postanowienie Starosty (...) z dnia (...) stycznia 2008r., w przedmiocie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie obory wolnostojącej bezściółkowej dla krów mlecznych na (...)wraz z niezbędną infrastrukturą na działce inwestycyjnej). Organ odwoławczy przywołał treść art. 153 oraz 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270 z późn. zm) i wyjaśnił, iż stosownie do dyspozycji art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Zgodnie natomiast z przepisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jak wskazał organ odwoławczy odwołujące się nie brały udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji , zaś doręczenie decyzji z dnia (...) grudnia 2009r. przez Wojewodę (...) należy uznać za nieprawidłowe. Sam fakt doręczenia decyzji określonej osobie nie kreuje samoistnie interesu prawnego jej adresata (por. wyrok NSA z dnia 09.02.2006r., sygn. akt II OSK 357/05). Realizując wytyczne zawarte w wyrokach sadów organ wyjaśnił, iż obszar oddziaływania obiektu wyznaczyć należy w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) - dla budynku obory i dwukomorowego szczelnego zbiornika na œcieki socjalno-bytowe oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia (...) października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowie rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877 z póŸ. zm.) - dla zamkniętego zbiornika na gnojowicę. Organ wskazał, że nieruchomości, której właścicielką jest (...) tj. dz. nr (...) położone we wsi (...) nie sąsiadują z nieruchomością inwestora (dz. Nr (...), położona we wsi (...). (...) natomiast jest właścicielką działek o nr ew. (...), położonych we wsi (...) z których działka o nr ew. (...) sąsiaduje z działką inwestora. Z analizy projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., Nr (...), wynika, iż budynek obory, posadowiony został w odległości ponad 40m od granicy działki o nr ew. (...) użytkowanej jako grunty orne (wypis z rejestru gruntów z dnia (...) maja 2014r.) oraz ponad 50 m od granicy zabudowanej działki nr ew. (...). Ponadto, przedmiotowy budynek został zaprojektowany w odległości 4m i ok.15m od działek (...) (odpowiednio (...)). Tym samym powyższe nieruchomości skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku obory wyznaczonym warunkami technicznymi, w szczególności wynikającym z § 12 ust. I w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2004r. Nadto z wypisu z rejestru gruntów z dnia (...) maja 2014r., wynika, iż znaczna część terenu w/w działki nr ew. (...) stanowi las, jednakże z akt przedmiotowej sprawy nie wynika aby nieruchomość ta została ograniczona w sposobie zagospodarowania w związku z realizacją spornego przedsięwzięcia, takiego ograniczenia nie wykazuje również (...). Natomiast kwestia ewentualnej niezgodności lokalizacji omawianego budynku z przepisem § 271 ust. 8 warunków technicznych, regulującym odległość budynków od granicy lasu może zostać poddana kontroli w postępowaniu, w którym dokonywana będzie merytoryczna ocena kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ma ona jednak wpływu na uznanie, że częściowo zalesiona działka nr ew. (...), znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Ponadto, zgodnie z § 36 ust. I warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej: 15m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych i 7,5m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu odległość planowanego zbiornika szczelnego dwukomorowego o pojemności 5m3 wynosi ok. 33 m od granicy z działką o nr ew. (...) od granicy z działką o nr ew. (...) oraz ponad 30 m od granicy działek o nr ew. (...). Zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, odległość zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce mierzona od pokryw i wylotów wentylacyjnych powinny wynosić co najmniej 15m od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich (pkt 1) i 4m od granicy działki sąsiedniej (pkt 3). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że zbiornik na płynne odchody zwierzęce zaprojektowany został w odległości ok. 50 m od granicy z działką o nr ew. (...) i ok. 175 m od granicy z działką o nr ew. (...) oraz 27,14 m od działki o nr ew. (...) i ponad 60 m od granicy działki o nr ew. (...). Organ odwoławczy podkreślił, iż skarżące nie powołują się na naruszenie ich własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego i nie wykazują, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała sposób zagospodarowania i korzystania z ich nieruchomości. Organ zwrócił uwagę na fakt, że wprawdzie ustalenia raportu o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na œśrodowisko z kwietnia 2007r., oraz aneksu nr 2 do w/w raportu z listopada 2007r., z którego wynika, że oddziaływanie omawianej inwestycji zamknie się w granicach działki inwestora nr ew. (...) - zostały zanegowane w postanowieniu SKO w (...) z dnia (...) listopada 2010r., utrzymanym w mocy własnym postanowieniem z dnia (...) lutego 2011r., w zakresie braku opisu charakterystyki projektowanego przedsięwzięcia oraz braku opisu przewidywanych znaczących oddziaływań na œśrodowisko tego przedsięwzięcia, jednakże opisana wyżej okoliczność nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Zdaniem organu z treści rozstrzygnięcia z dnia (...) lutego 2011r., nie wynika bowiem aby obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji mógł rozciągać się na teren działek skarżących. Jednocześnie organ zauważył, że w wyniku wydania w/w postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) czerwca 2008r., nr (...), znak: (...); po ponownym przeprowadzeniu postępowania w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obory wolnostojącej bezściółkowej dla krów mlecznych na (...) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce inwestycyjnej, na etapie wydania decyzji o œśrodowiskowych uwarunkowaniach Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) znajdującym się w obrocie prawnym postanowieniem z dnia (...) lutego 2010r., (...), znak: (...); uzgodnił warunki realizacji w/w inwestycji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z treści w/w postanowienia z dnia (...) lutego 2010r., wynika, że realizacja kwestionowanej inwestycji nie wprowadzi ograniczeń w użytkowaniu terenów sąsiednich, nie powoduje ujemnego oddziaływania na ludzi i zdrowie publiczne w obszarach przeznaczonych dla stałego ich pobytu, a jej wpływ na œśrodowisko zamyka się w granicach działki inwestycyjnej. Odnosząc się do podnoszonych przez odwołujące się zarzutów organ wskazał, że fakt ""immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną nie uzasadnia jednak, przyznania osobom poszkodowanym tymi niekorzystnymi oddziaływaniami przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 28.04.2009r., sygn. akt II OSK 12/08). Ponadto, organ wskazał na stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 12 marca 2012r., sygn. akt II OSK 1532/10, iż z przepisu § 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie wynika, że usytuowanie budowli rolniczych uciążliwych dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenie, zapachy, wydzielanie się substancji toksycznych, powinno uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych. Jest to przepis skierowany do inwestora, projektanta obiektu oraz organu administracji, który kontroluje zgodność projektowanej inwestycji z tym przepisem. Nie jest to natomiast przepis, który dawałby innym podmiotom jakieś uprawnienie lub nakładał na te podmioty obowiązek. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżących nie wynikają z ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012, poz. 145), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony œśrodowiska (Dz. U. z 2013r., poz. 1232 ze zm.), ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r., poz. 627 ze zm.); ustawy z dnia 29 listopada 2000r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2012r., poz. 264 z późn. zm.); ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 260 ze zm.); ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013r., poz. 1594 z późn. zm.). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła (...) ( skarga (...) odrzucona postanowieniem z dnia (...) stycznia 2015r.), domagając się jej uchylenia i zarzucając organowi naruszenie 1)art. 153 oraz 170 ppsa a także 2) art. 84 § 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego wobec braku należytej kontroli ze strony Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie przestrzegania przepisów prawa budowlanego; 3) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. z uwagi na pozbawienie skarżących przymiotu strony; 4) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. wobec nie odniesienia się do treści odwołania z dnia 21 grudnia 2009 r.; 5) art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 4 oraz art. 80 k.p.a. wobec niezebrania wszystkich dowodów w sprawie, a tym samym nierozpoznania całego materiału dowodowego w przedmiocie oceny zgodności z prawem decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2009 r. oraz nieustalenia aktualnego stanu prawnego kwestionowanej inwestycji; 6) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a., bowiem GINB nie działał zgodnie z przepisami prawa i nie stał na straży praworządności, nie był obiektywny i n ie wyjaśnił dokładnie stanu sprawy, 7) art. 4, art 8ust 1, art. 9, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 7 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez brak oceny działania Wojewody (...) i utrzymywania w obrocie prawnym nieważnej z mocy prawa decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004 r. nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji zaliczonej do kategorii przedsięwzięć inwestycyjnych mogących znacząco oddziaływać na środowisko naturalne, brak poszanowania zasady praworządności i obiektywizmu i nadużywania uprawnień. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia (...) lipca 2014r. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze na skutek odwołań (...) od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2009r. odmawiającej, w wyniku wznowienia z urzędu postępowania, uchylenia decyzji Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...), znak: (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (wolnostanowiskowej bezściółkowej obory o obsadzie (...)), zamkniętego szczelnego zbiornika na płynne odchody zwierzęce i dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe na działce nr ew. (...), położonej we wsi (...). Trzeba mieć na uwadze, że Kodeks postępowania administracyjnego nie określa przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jest możliwe w następujących sytuacjach: gdy strona skutecznie cofnie odwołanie , gdy organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. oraz gdy niemożliwym jest wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 lub 2 albo § 2 kpa. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej sprawie należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Rozpatrując odwołanie strony, organ administracji może wydać rozstrzygnięcie tylko na podstawie art. 138 k.p.a., co w wypadku bezprzedmiotowości postępowania organu II instancji oznacza, że organ odwoławczy powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.)". Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się w literaturze sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa (W. Hybiak, Bezprzedmiotowość..., s. 42; tenże, Umorzenie postępowania administracyjnego..., s. 14). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić się trzeba z organem , że przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa znajduje zastosowanie w przypadku, w którym odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. Sąd orzekający podziela tezę wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 16/98, wedle której stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje bowiem wyłącznie stronie. Należy przy tym podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższe dostrzegł i za konieczne uznał w pierwszej kolejności rozważenie, czy odwołujący się ma przymiot strony w sprawie, a analiza jaką w tym zakresie przeprowadził była wyczerpująca. Przenosząc powyższe uwagi na grunt sprawy niniejszej należy wskazać, iż przyczyną umorzenia postępowania odwoławczego było stwierdzenie, że zgromadzone dokumenty nie wskazują na to, aby nieruchomości (...) znajdowały się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszym postępowaniu miał za zadanie ocenić czy skarżącym przysługuje przymiot strony we wznowionym z urzędu postepowaniu a co za tym idzie czy posiadają legitymację do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody (...) z (...) grudnia 2009r. Obowiązany był przy tym, na tym etapie postępowania, uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 2720/12 zapadłego w niniejszej sprawie (a uchylającego wyrok Sądu I instancji ) oraz wyroku WSA z 29 listopada 2013r.,syg.akt VII SA/Wa 2144/13. Z uzasadnienia wskazanego wyroku Sądu kasacyjnego wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał analizy obszaru oddziaływania spornej inwestycji, lecz oparł się o raport o oddziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko z kwietnia 2007 r. oraz aneks do w/w raportu z listopada 2007 r., z którego wynika, że oddziaływanie omawianej inwestycji zamknie się w granicach działki inwestora .Organ przyznał wprawdzie, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w postanowieniu z czerwca 2008 r. wskazał na nieprawidłowości zawarte w tym raporcie, jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że z rozstrzygnięcia czerwca 2008 r. nie wynika, że nieruchomości skarżących znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sąd ten zwrócił uwagę, iż kwestia interesu prawnego (...) nie jest oczywista i wymagała poczynienia szeregu ustaleń i rozważań, z uwzględnieniem orzeczeń sądów administracyjnych, jakie do tej pory w tym przedmiocie zostały już wydane (a wskazywały na kierunki niezbędnej analizy). Sąd Naczelny wskazał m. in. na to , że obiekty budowlane objęte pozwoleniem na budowę, ze względu na ich rodzaj, należą do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co samo przez się wskazuje, że obszar ich oddziaływania może wykraczać poza nieruchomość inwestora i obejmować nieruchomości sąsiadujące, w tym nieruchomość (...). Z tego względu w przypadku budowy tego rodzaju obiektów wymagane jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko oraz określenie warunków, których spełnienie minimalizuje skutki oddziaływania. Z tej przyczyny nie można z góry założyć, że właściciel nieruchomości sąsiedniej nie ma interesu prawnego w sprawie pozwolenia na budowę takiego obiektu, gdyż jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. To, jaki jest obszar oddziaływania obiektu, może być przedmiotem sporu i może zależeć od spełnienia szeregu warunków; ich wyjaśnienie jest przedmiotem postępowania, w którym ma prawo brać udział właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli inwestycja jest tego rodzaju, że może oddziaływać na inne nieruchomości, a zwłaszcza nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2013r. w sprawie syg.akt VII SA/Wa 2144/13 wskazał, iż "Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany jest do dokonania własnej, samodzielnej oceny i wytyczenia obszaru oddziaływania spornej inwestycji w celu jednoznacznego ustalenia istnienia legitymacji procesowej skarżących skarżącej, przy czym organ będzie miał na uwadze, że ww. obszar powinien zostać ustalony przy uwzględnieniu wszystkich przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zabudowie a zatem także z zakresu ochrony środowiska, a nie tylko w oparciu o przepisy regulujące warunki techniczno-budowlane". Rozważania organu odwoławczego, zdaniem Sądu, są prawidłowe i wbrew zarzutom skargi realizują przywołane wytyczne zawarte w wyrokach NSA z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 2720/12 oraz wyroku WSA z 29 listopada 2013r.,syg.akt VII SA/Wa 2144/13. Przede wszystkim organ dokonał w oparciu o cały wachlarz przepisów materialnoprawnych ustalenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ustalenia te uwzględniają charakter spornej inwestycji, sposób jej zlokalizowania, odległość tej inwestycji (na którą składa się budynek inwentarski, zamknięty szczelny zbiornik na płynne odchody zwierzęce oraz dwukomorowy szczelny zbiornik na ścieki socjalno-bytowe) od nieruchomości i zabudowań skarżącej, jak również jej oddziaływanie na środowisko. Okolicznością bezsporna pozostaje, iż nieruchomości, której właścicielką jest (...) tj. dz. nr (...) położone we wsi (...) nie sąsiadują z nieruchomością inwestora (dz. Nr (...), położona we wsi (...)). Z analizy projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., Nr (...), wynika, iż budynek obory, posadowiony został w odległości ponad 40m od granicy działki o nr ew. (...) użytkowanej jako grunty orne (wypis z rejestru gruntów z dnia (...) maja 2014r.) oraz ponad 50 m od granicy zabudowanej działki nr ew. (...). Nieruchomości skarżącej tak więc nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego budynku obory wyznaczonym warunkami technicznymi, w szczególności wynikającym z § 12 ust. I w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2004r. Ponadto, zgodnie z § 36 ust. I warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3 powinna wynosić co najmniej: 15m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spożywczych i 7,5m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu odległość planowanego zbiornika szczelnego dwukomorowego o pojemności 5m3 wynosi ok. 33 m od granicy z działką o nr ew. (...) i ok. 40 m od granicy z działką o nr ew. (...) . Zgodnie z § 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, odległość zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce mierzona od pokryw i wylotów wentylacyjnych powinny wynosić co najmniej 15m od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich (pkt 1) i 4m od granicy działki sąsiedniej (pkt 3). Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że zbiornik na płynne odchody zwierzęce zaprojektowany został w odległości ok. 50 m od granicy z działką o nr ew. (...) i ok. 175 m od granicy z działką o nr ew. (...). W konsekwencji ustalenia organu, nie wskazują na to, aby w badanej decyzji z dnia (...) lipca 2014 r. błędnie przyjęto, iż skarżąca nie ma interesu prawnego w uczestniczeniu we wznowionym postępowaniu zakończonym decyzją Starosty (...) z dnia (...) listopada 2004r., nr (...), znak: (...) udzielającej pozwolenia na budowę. Jednocześnie w kontekście treści skargi Sąd zauważa, że choć na przestrzeni lat 2004-2015 toczyło się wiele postępowań mających w różnym zakresie związek z ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, a w związku z tymi postępowaniami zapadły też liczne wyroki sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, to jednak w żadnym z nich nie przesądzono, że skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniach związanych ze wskazaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę także ostatni z wyroków NSA odnoszący się do interesu prawnego skarżącej. W wyroku tym, z dnia 27 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II OSK 2302/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż stroną postępowania o pozwolenie na budowę inwestycji wymagającej udziału społeczeństwa (a tego rodzaju inwestycji dotyczy postępowanie - inwestycja obejmuje bowiem budynek inwentarski o obsadzie (...) , może być nie tylko właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, który może doznać ograniczeń w zagospodarowaniu swojej nieruchomości. "Stroną postępowania w takim przypadku może być także właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, która w związku z realizacją inwestycji dozna innego rodzaju ograniczeń. Muszą to być ograniczenia, przed powstaniem których ochrony można poszukiwać w oparciu o przepisy prawa administracyjnego np. na nieruchomość zacznie docierać hałas, którego dotychczas nie było, zapachy, promieniowanie elektromagnetyczne." Jednocześnie Sąd Naczelny podniósł, że część powoływanych przez skarżącą kasacyjnie argumentów mających uzasadniać istnienie jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym nie zasługuje na uwzględnienie. "Twierdzenie, że użytkowanie budynku inwentarskiego będzie skutkowało emisją azotu i metali ciężkich jest nieuzasadnionym domniemaniem. Nie zostało ono przez skarżącą kasacyjnie w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. Także twierdzenie, że użytkowanie budynku spowoduje wystąpienie takich zjawisk jak emisja kurzu, pojawienie się dużej ilości much, szczurów, myszy i innych owadów roznoszących nieczystości z obory, oparte jest jedynie na dowolnych domniemaniach skarżącej kasacyjnie. Abstrahując od tego na ile realne jest wystąpienie tego rodzaju zjawisk stwierdzić należy, że gdyby one zaistniały, to ochrona przed nimi może być realizowana w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym." Za realne Sąd Naczelny uznał natomiast obawy skarżącej kasacyjnie przed emisją nieprzyjemnych zapachów na jej działkę w związku z realizacją inwestycji. Sąd ten wskazał, że ustalenie, czy taka możliwość istnieje wymaga zapoznania się z raportem oddziaływania inwestycji na środowisko oraz uzależnione jest od dokonania oceny przydatności dowodowej tego dokumentu. W zaskarżonym rozstrzygnięciu GINB wskazał nie tylko na zachowanie odległości wynikających z rozporządzeń w sprawie warunków technicznych, ale też wziął pod uwagę raport o odziaływaniu projektowanego przedsięwzięcia na środowisko z kwietnia 2007 r. oraz aneks do tego raportu z listopada 2007 r., i - co istotne - pozostające w obrocie prawnym postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) uzgadniające warunki realizacji spornej inwestycji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z tego ostatniego orzeczenia wynika, że sporna inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w użytkowaniu terenów sąsiednich, nie powoduje ujemnego oddziaływania na ludzi i zdrowie publiczne w obszarach przeznaczonych dla stałego ich pobytu, a jej wpływ na środowisko zamyka się w granicach działki inwestycyjnej. Należy przy tym dodać, iż wskazane postanowienie zostało wydane po zapoznaniu się z wnioskiem (...) przedłożonym przy piśmie Wójta Gminy (...) z dnia (...) lipca 2007 r. w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie obory wolnostojącej bezściółkowej dla krów mlecznych na (...) wraz z niezbędną infrastrukturą na działce nr (...) we wsi (...), gm. (...) (tj. m. in. wraz ze zbiornikiem na gnojowicę oraz szczelnym dwukomorowym na ścieki socjalno-bytowe, v. treść uzasadnienia ww. postanowienia). Należy w tym miejscu podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż organ architektoniczno-budowlany nie posiada prawnych kompetencji do kwestionowania pozostającego w obiegu prawnym postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) uzgadniające warunki realizacji spornej inwestycji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Brak jest w sprawie jakichkolwiek przesłanek dla przyjęcia, iż błędne jest stanowisko organu, że ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej nie wynikają z ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012, poz. 145), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony œśrodowiska (Dz. U. z 2013r., poz. 1232 ze zm.), ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013r., poz. 627 ze zm.); ustawy z dnia 29 listopada 2000r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2012r., poz. 264 z późn. zm.); ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 260 ze zm.); ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013r., poz. 1594 z późn. zm.). Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a kontrolowana decyzja wydana w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, prawa nie narusza. Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło