VII SA/Wa 1854/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-09
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania legalizacyjnego, prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, może zostać uznana za legalną, jeśli inwestycja została przebudowana poprzez instalację dodatkowych anten, a organ nie zbadał, czy ta przebudowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania legalizacyjnego, prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, może być legalna tylko wtedy, gdy inwestycja nie wymaga interwencji nadzoru budowlanego zmierzającej do doprowadzenia jej do stanu zgodności z prawem. W przypadku instalacji dodatkowych anten, organ musi zbadać, czy doszło do przebudowy obiektu budowlanego, która wymagałaby pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jeśli taka przebudowa miała miejsce i nie została legalnie przeprowadzona, umorzenie postępowania jest wadliwe.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania legalizacyjnego. Postępowanie legalizacyjne dotyczyło robót budowlanych związanych z budową wieży stalowej wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym. Skarżące stowarzyszenie zarzuciło organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytej analizy kwestii przebudowy obiektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., znak[...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...] Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą w R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., nr[...], znak:[...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr[...], znak:[...], wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr[...], znak:[...], na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., w związku z wnioskiem [...] Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą w R., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr[...], znak[...], umarzającej postępowanie prowadzone w sprawie robot budowlanych wykonanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...]. (dz. Nr[...],[...]obręb S.) związanych z budową wieży stalowej typu [...] wraz; z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym.
Następnie, [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr[...], znak:[...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z dnia [...] listopada 2015 r.
W wyniku rozpoznania odwołania [...] Stowarzyszenia [...] "[...]" z siedzibą w R., zapadła zaskarżona decyzja opisana na wstępie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji stanowi wyjątek od zasady stabilności orzeczeń, zatem wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr[...], znak:[...], utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2011 r. nr[...], znak: [...] o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...]. wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 269/11, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r., wskazując m.in. na istnienie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy pozwolenie na budowę wydano w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że jakkolwiek wskazana decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, to jednak projekt budowlany nadal zachowuje swoją wartość jako akt techniczny, nie prawny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1386/10), chociaż należy pamiętać, że ustalenia w nim zawarte dotyczą stanu na dzień jego opracowania. Przed wydaniem ww. wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] - po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli wskazującej na zgodność inwestycji z ww. projektem budowlanym - decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr[...], znak: [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej wieży stalowej wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym. Obecnie ww. decyzja została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr[...], znak:[...], a postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zostało umorzone.
W dniu [...] listopada 2014 r., pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla [...] dokonali oględzin w sprawie robót budowlanych wykonanych na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (dz. nr [...], [...], ob. [...]), związanych z budową wieży stalowej typu [...]wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym. Z protokołu przeprowadzonej kontroli wynika, że na zapleczu nieruchomości przy ul. [...] w W. znajduje się wieża stalowa o konstrukcji kratowej o przekroju trójkątnym, typu [..]. Wieżę wykonano wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym poprowadzonym do budynku przy ul. [...] w W. Konstrukcja stalowa wieży posadowiona jest na słupkach (stopach) żelbetowych, zagłębionych w gruncie. Konstrukcja wieży ogrodzona. Nie stwierdzono, rozbieżności co do parametrów wieży w stosunku do dokumentacji zatwierdzonej decyzją Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. sporządzonej przez mgr inż. B.W.
Ponadto, organ powiatowy ustalił, że usytuowanie kontrolowanej wieży typu [...] wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym na dz. Nr[...], [...], ob. S. przy ul. [...]w W. nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu S. w W. (uchwała nr [...] z dnia [...] września 2009 r.). Stacja bazowa znajduje się na obszarze historycznego układu urbanistycznego: S., znajdującego się w Gminnej Ewidencji Zabytków. Jednak Miejski Konserwator Zabytków w W. uznał, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowej inwestycji nie naruszają przepisów związanych z ochroną zabytków.
W piśmie z dnia [...] lutego 2015 r., inwestor ([...]Sp. z o.o.) złożył wyjaśnienia w sprawie z których wynika, że "inwestor na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (...) wybudował stację bazową telefonii komórkowej nr [...] w W. przy ul.[...], na terenie działki nr[...]. Inwestycja przewidywała instalację po jednej antenie na sektor. Inwestor, pismem z dnia [...] września 2011 roku, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie zgłoszenia instalacji wytwarzających pola elektromagnetyczne i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, na podstawie przepisu art. 152 ustawy - Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. dokonał zgłoszenia przedmiotowej instalacji wytwarzającej pola elektromagnetyczne. Załącznikiem do przedmiotowego zgłoszenia było sprawozdanie z badania rozkładu pól elektromagnetycznych. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wykazały, że w otoczeniu stacji w miejscach dostępnych dla ludności nie występują przekroczenia-wartości dopuszczalnej równej 7 V/m, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że stacja bazowa [...] nie jest uciążliwa dla ludzi i środowiska ze względu na emitowane promieniowanie elektromagnetyczne Odpis zgłoszenia wraz z załącznikiem w postaci sprawozdania z badań został przesłany do wiadomości Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Organ właściwy do spraw ochrony środowiska nie wniósł sprzeciwu wobec przedmiotowego zgłoszenia co potwierdza fakt wykonania inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W ww. piśmie inwestora wskazano także, że w latach 2012 i 2014 dokonano modernizacji instalacji wytwarzającej póle elektromagnetyczne. "Aktualnie na stacji bazowej nr [...] znajdują się po dwie anteny na każdy sektor. Modernizacja została wykonana w 2014 roku. Wykonanie przedmiotowych prac leżało poza zakresem zainteresowania organu administracji architektoniczno-budowlanej, albowiem nie wymagało ani dokonania zgłoszenia, ani też uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r., zgodnie z przepisami (...) przedłożył organowi właściwemu do spraw ochrony środowiska informację o modyfikacji instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne (zaktualizowany formularz i sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych instalacji po modyfikacji), i Odpis informacji został przesiany do wiadomości Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu. Organ właściwy do spraw ochrony środowiska przyjął informacji bez zastrzeżeń, co potwierdza, fakt wykonania inwestycji zgodnie z obowiązującymi przepisami". Ponadto Wydział Środowiska i Rolnictwa Urzędu [...] w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. potwierdził, że inwestor w dniu [...] września 2011 r. dokonał zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne, w dniu [...] czerwca 2012 r. inwestor złożył informację o zmianach danych ujętych w zgłoszeniu, a w dniu [...] sierpnia 2014 r. inwestor złożył kolejną informację o zmianach danych w ww. zgłoszeniu Wskazane zgłoszenia zostały przyjęte bez sprzeciwu. Tym samym właściwy organ ochrony środowiska - posiadający odpowiednie uprawnienia - nie wniósł zastrzeżeń do instalacji antenowej wykonanej na wieży przy ul. [...] w [...].
Organ powiatowy, po dokonaniu analizy zgromadzonej dokumentacji m.in.: projektu architektoniczno - budowlanego stacji bazowej [...]; protokołów odbioru stacji bazowej z dnia 2014 r. i 2015 r. sprawozdania z pomiarów natężenia pól elektromagnetycznych z dnia [...] czerwca 2012 r., kwalifikacji przedsięwzięcia instalacji radiokomunikacyjnej[...] z dnia [...] maja 2012 r. sprawozdania z badania rozkładu pól elektromagnetycznych stacji bazowej [...] z dnia [...] września 2011 r., sprawozdania z pomiarów natężenia pól elektromagnetycznych stacji bazowej [...] z dnia [...] marca 2014 r., kwalifikacji przedsięwzięcia instalacji radiokomunikacyjnej [...] z dnia [...] listopada 2012 r. organ uznał "że nie widzi podstaw do uznania, aby przedmiotową inwestycję można było zakwalifikować do przedsięwzięć zawsze bądź potencjalnie znacząco oddziaływujących na środowisko.
W dniu [...] sierpnia 2015 r., pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego miasta W. przeprowadzili kolejne oględziny w sprawie, które potwierdziły ustalenia dokonane w czasie poprzedniej kontroli. Uściślono jedynie, że na przedmiotowej wieży stalowej zainstalowano 6 anten sektorowych telefonii komórkowej (3 grupy po dwie anteny, z których jedna mocowana jest do konstrukcji wieży, a jedna na konstrukcji wsporczej, mocowanej do konstrukcji wieży) oraz jedną antenę radiolinii. Obecny w trakcie kontroli T.H., pełnomocnik inwestora, wyjaśnił, że 3 anteny sektorowe zainstalowane na przedmiotowej wieży stalowej na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, natomiast dodatkowe 3 anteny sektorowe w ramach aluminiowych zainstalowano w datach wskazywanych przez inwestora w pismach składanych w toku postępowania. Po ostatnim zgłoszeniu w roku 2014 nie dokonywano zmian w zakresie ww. anten. Ponadto oświadczono, że zawsze istniała tylko jedna antena radiolinii. Dodatkowe zamontowane anteny mają wysokość ok. 2 m.
Rozpatrując przedmiotową sprawę organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego uznał, że w niniejszym przypadku nie można uznać, że doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie ugruntowany jest pogląd, w myśl którego w przypadku zrealizowania inwestycji w oparciu o ostateczną decyzję o pozwolenie na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, inwestorowi nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 560/11, LEX nr 1219253). Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art, 51 tej ustawy. Przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi, że "przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1".
W myśl art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny, w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego o jakim mowa w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Celem jego jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SAB 167/97, LEX nr 43363). Jeżeli wykonane roboty nie są zgodne z obowiązującymi przepisami konieczne jest wszczęcie procedury naprawczej celem uregulowania stanu prawnego obiektu (wyrok Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 882/12, LEX nr 1248642).
W wyniku tak przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ powiatowy uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył je. Zgodnie ze wskazanym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że z materiału dowodowego oraz objętej postępowaniem nieważnościowym decyzji wynika, iż dokonano rzetelnej analizy stanu istniejącej stacji bazowej na dzień orzekania przez organ powiatowy. Przeanalizowane zostało to, czy postawiona wieża stalowa wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym jest zgodna z projektem budowlanym, na podstawie którego została wybudowana (którego wartości, jak już wskazano wcześniej, jako aktu technicznego nie podważono) oraz jak później wykonane modernizacje wpływają na parametry istniejącej stacji bazowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał, że zgromadzone akta sprawy dowodzą, że oddziaływanie kontrolowanej stacji bazowej nie przekracza dozwolonych wartości, a miejsca dostępne dla ludności nie znajdują się w osiach głównych wiązek promieniowania anten sektorowych zainstalowanych na przedmiotowej wieży antenowej, w określonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003 r. Nr 192, poz. 1883) odległości od środków elektrycznych anten. Organ powiatowy w wydanej decyzji podkreślił ponadto, że fakt istnienia zabudowy w pobliżu wieży antenowej w odległościach mniejszych niż 150 m, 200 m, nie oznacza, że przedsięwzięcie może zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ osie głównych wiązek promieniowania anten nie przebiegają w linii zabudowy, a ponad nią.
Natomiast odnośnie późniejszej instalacji na wieży dodatkowych 3 anten sektorowych, uznano na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), że roboty te nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ instalowane anteny miały wysokość mniejszą niż 3 m. Nie zmieniło się także przeznaczenie urządzenia (cały czas pełni tę samą funkcję), nie wzniesiono także nowego obiektu budowlanego, ponieważ wszystkie anteny, zainstalowano na istniejącej wieży stalowej - wobec tego uznano, że anteny zainstalowano legalnie, a cały obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym gdy wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa (wyroki z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 585/08, LEX 504230, z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 461/09, LEX 573672).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że rozpatrując odwołanie Stowarzyszenia oraz podnoszone w nim zarzuty należy wyjaśnić, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani badanie przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym. Tryb ten umożliwia kontrolę ostatecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej i polega jedynie na skontrolowaniu, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwyczajnym jest dotknięte którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Wbrew oczekiwaniom strony skarżącej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej nie zastępuje postępowania odwoławczego i nie może być postępowaniem o charakterze merytorycznym, w którym na nowo bada się zabrany materiał dowodowy, przeprowadza dowody uzupełniające lub ponownie ocenia zarzuty strony. Postępowanie prowadzone w ramach trybu nadzwyczajnego nie jest "trzecią instancją" i nie może prowadzić; do dokonywania nowych ustaleń, czy też weryfikacji dotychczasowych w zakresie przyjętego na moment orzekania stanu faktycznego i prawnego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że analizując decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla miasta W. z dnia [...] listopada 2015 r., nr[...], znak:[...], w aspekcie wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., nie dopatrzył się, żeby decyzja była nimi obarczona.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosło [...] Stowarzyszenia [...]"[...]" z siedzibą w R.
Decyzji zarzuciło cyt. "naruszenie art. 105 § 1 kpa w związku z; 1. Art 7,8,9,77 § 1,80,107 § 3 kpa poprzez przyjęcie, że inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem albowiem nie jest wymagane dla niej zatwierdzenie projektu budowlanego a następnie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bez wyjaśnienie tej kwestii, co nie pozwoli sądowi na odkodowanie stanowiska organu. 2. Art. 231 § 1 kodeksu karnego poprzez działanie na szkodę skarbu państwa z uwagi na zwalnianie inwestorów z bardzo wysokiej opłaty legalizacyjnej oraz odstępowaniu od wymierzenia kar za użytkowanie obiektu niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie (chodzi o miliony złotych w skali kraju). 3. Art 271 § 1 kodeksu karnego poprzez poświadczenie nieprawdy w decyzji, iż rzekomo inwestor dokonał tylko montażu anten na obiekcie w sytuacji, w której wykonał inne prace w obiekcie budowlanym (budowli) oraz kontenerze technicznym. Ponadto brak opisu wykonanych robót budowlanych świadczy o tym, że organ nawet podjął próby opisu czynności, które doprowadziły do zmiany parametrów technicznych oraz użytkowych istniejącego obiektu. 4. Naruszenie art. 6 ust 1 załącznik 1 pkt 20 Konwencji z Arhus w powiązaniu z § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397) w związku z art. 7, 8, 9, 107 § 3 kpa poprzez naruszenie zasady uczciwości procedowania przez organy administracji publicznej z uwagi na nie odniesienie się do podniesionego w odwołaniu zarzutu mającego ogromne znaczenie w niniejszej sprawie, o czym organ doskonale wie, że podobnych spraw prowadzonych również w trybie nieważności i to w sytuacji, w której EIRP anten wynosi 10539 W. W istocie brak stosownej dokumentacji w aktach sprawy nie pozwalał organowi na uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie była wymagana tym bardziej, że należało dokonać analizy 200 oraz 300 metrów. 5. Art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy prawo budowlane w odniesieniu do art. 64 ust 3 Konstytucji w powiązaniu z art. 140, 143, 144 kodeksu cywilnego poprzez nie ustalenie zasięgu występowania pól elektromagnetycznych o wartościach ponadnormatywnych z uwzględnieniem kumulacji pole elektromagnetycznego oraz zjawiska odbić, co nie pozwala na uznanie, że inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. 6. Art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż zwiększenie mocy istniejącego obiektu budowlanego nie stanowi jego rozbudowy. 7. Art 3 pkt 6 w związku z art 3 pkt 7 a w związku z art. 33 ust 1 ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż nie mają one zastosowania z uwagi, iż samo pozwolenie na budowę oraz użytkowanie nie było wydane dla konkretnych parametrów technicznych anten i tym samym obie decyzje są nieistotne w niniejszej sprawie. 8. Art. 7,8, 107 § 1, 107 § 3 kpa w związku z art 13 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez sporządzenie decyzji w sposób nie możliwy do odkodowania z uwagi na. a) Brak podania mocy EIRP anten objętych analizą. b) Brak podania maksymalnych tiltów możliwych do uzyskania dla danej anteny. c) Nie wskazanie, jaka na danym terenie może być dopuszczalna maksymalna wysokość zabudowy z jednoczesnym udowodnieniem, iż osie głównych wiązek promieniowania wystąpią na wysokościach nie możliwych do zabudowy. d) Brak podania mocy anten radioliniowych wraz z określeniem czy wejdą w superpozycję z antenami sektorowymi. e) Brak podania metody obliczeniowej oraz określenia jej maksymalnego błędu. f) Brak podania czy uwzględniono w obliczeniach zjawisko odbić pól elektromagnetycznych od naturalnych przeszkód oraz anteny innego operatora. g) Brak konkretnej jednostki prawnej rozporządzenia z dnia 9.11.2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2010r. Nr 213, poz. 1397) i jej merytorycznego uzasadnienia. h) Pominięcie § 3 ust 2 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa powyżej, pomimo że konieczność jego stosowania potwierdza NSA oraz przepis wskazany powyżej. i) Brak jakiejkolwiek analizy udowadniającej, iż inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w zagospodarowaniu terenu.".
W oparciu o przedstawione wyżej zarzuty skarżące stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi oraz złożonym do akt piśmie procesowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa.
Organy kontrolowały w niniejszym postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięcie o umorzeniu, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowania legalizacyjnego wobec opisanej powyżej inwestycji, prowadzonego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, po tym jak wyeliminowana została decyzja o pozwoleniu na budowę.
Sąd podziela stanowisko organu - wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku jej uchylenia przez sąd administracyjny, w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego, o którym mowa w przepisie art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Tak prowadzone postępowanie ma na celu skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli wykonane roboty nie są zgodne z obowiązującymi przepisami konieczne jest wszczęcie procedury naprawczej celem uregulowania stanu prawnego obiektu. Dopuszczalne jest umorzenie tak wszczętego postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. ale tylko wówczas gdy postępowanie jest bezprzedmiotowe, a to w szczególności oznacza, że inwestycja nie wymaga interwencji nadzoru budowlanego zmierzającej do doprowadzenia jej do stanu zgodności z prawe.
W zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji przyjęto - zasadnie organ powiatowego nadzoru budowlanego ocenił, że wieża stalowa wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym jest zgodna z projektem budowlanym, na podstawie którego została wybudowana (którego wartości, jak już wskazano wcześniej, jako aktu technicznego nie podważono) oraz, że wykonana późniejsza cyt. "modernizacja" nie wpływa na parametry stacji bazowej.
Ma rację Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdząc, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym gdy wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne; prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty.
Warunkiem wydania takiego rozstrzygnięcia jest jednak dokonanie oceny, że inwestycja odpowiada wcześniejszemu projektowi i nie narusza przepisów prawa.
W rozstrzygnięciu, kontrolowanym w niniejszym postepowaniu nieważnościowym, umorzono postępowanie wobec inwestycji wzniesionej wprawdzie początkowo w oparciu o projekt budowlany ale następnie przebudowanej. Z akt sprawy wynika bowiem, że na wieży 3 anteny sektorowe zainstalowane zostały na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, natomiast dodatkowe 3 anteny sektorowe w ramach aluminiowych zainstalowano w datach późniejszych.
W ocenie Sądu takie okoliczności wskazują, że obiekt - wieża stalowa wraz z urządzeniami teletechnicznymi i przyłączem energetycznym - w dacie wydawania orzeczenia o umorzeniu postępowania nadzoru budowlanego nie mógł zostać uznany za zgodny z projektem budowlanym, na podstawie którego został wybudowany, a który słusznie oceniono jako akt technicznego.
Kluczową kwestią, dla oceny dopuszczalności umorzenia postępowania pod kątem wady rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. , jest to czy instalowanie dodatkowych anten poza pierwotnym projektem stacji bazowej telefonii komórkowej wymagało pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia czy też nie wymagało ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
W sprawie przyjęto, że instalacja kolejnych, dodatkowych 3 anten sektorowych, mogło zostać uznana na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), za roboty, które nie wymagały pozwolenia na budowę, ani zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo budowlane zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, skoro anteny miały wysokość mniejszą niż 3 m.
W ocenie Sądu instalowanie anten na konstrukcjach wsporczych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt. 15 ustawy Prawo budowlane (w wersji obowiązującej w dacie umarzania postępowania) ma miejsce wówczas, gdy ich umiejscowienie na obiektach budowlanych nie stanowi rozbudowy, nadbudowy lub przebudowy tych obiektów.
Zgodnie z treścią art. 3 pkt. 7a ww. ustawy przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Jeśli zamontowanie na wieży dodatkowych anten skutkowało zmianę parametrów użytkowych stacji bazowej telefonii komórkowej, to działanie takie będzie spełniać wymogi zakwalifikowania go jako przebudowy obiektu budowlanego.
Przebudowa jest jedną z postaci robót budowlanych (art. 3 pkt. 7 ustawy Prawo budowlane), a te zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, chyba że przepis szczególny inaczej rozstrzyga to zagadnienie. Wyłączenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę musiałoby jednoznacznie wynikać z takiego przepisu. Przepis musiałby wprost wskazywać, że nie wymaga pozwolenia na budowę przebudowa obiektu budowlanego dokonana na skutek umiejscowienia na wieży jako konstrukcji wsporczej dodatkowych anten. Tymczasem z przepisów ustawy Prawo budowlane wynika, że zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wyłącznie działania polegającego na instalowaniu na obiektach budowlanych antenowych konstrukcji wsporczych oraz instalacji radiokomunikacyjnych.
Zdaniem Sądu organ, badając orzeczenie o umorzeniu postępowania pod kątem wad nieważnościowych w rozumieniu art. 156 8 1 pkt 2 k.p.a., nie dokonał wyczerpującej oceny tego, czy stan inwestycji na datę wydawania kontrolowanego orzeczenia pozwalał na przyjęcie, że nie doszło do jego przebudowy w związku z zainstalowaniem dodatkowych anten w porównaniu z pierwotnym projektem budowlanym. W powyższym kontekście niezbędne jest zbadanie, czy doszło do zmiany sumarycznej mocy zamontowanych na obiekcie anten, zmiany parametrów obiektu lub też emitowanego przez stację bazową pola elektromagnetycznego. Tylko wówczas, gdy dodatkowe anteny nie skutkowały zmianą dotychczasowych parametrów stacji bazowej telefonii komórkowej można było uznać, że przebudowa ta nie wymagała pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia i tym samym postępowania mogło być umorzone.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze wskazania Sądu.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 ust. 1 lit c , art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło