VII SA/Wa 1859/25
WyrokWSA w Warszawie2026-02-04
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Michał Podsiadło, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, przywracając stan sprzed późniejszych dokumentów, jeśli wnioskodawca nie przedstawił nowych dokumentów uzasadniających taką zmianę?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków, przywracając stan sprzed późniejszych dokumentów, jeśli wnioskodawca nie przedstawił nowych dokumentów uzasadniających taką zmianę. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla aktualny stan prawny, a nie tworzy nowy. Zmiany muszą być udokumentowane nowymi zdarzeniami prawnymi lub dokumentami, a nie wynikać z ponownej oceny archiwalnych materiałów.Stan faktyczny
Skarżący M. S. domagał się aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany granic działek ewidencyjnych, żądając przywrócenia stanu z 1985 roku. Organ I instancji odmówił aktualizacji z powodu braku operatu technicznego potwierdzającego inny przebieg granic niż ujawniony w ewidencji. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, analizując szereg dokumentów geodezyjnych i prawnych, w tym decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która zatwierdziła podział jednej z działek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wadliwe przyjęcie operatów geodezyjnych i brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie: sędzia WSA Michał Podsiadło, asesor WSA Nina Beczek (sprawozdawca), , Protokolant: referent Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 maja 2025 r. nr 89/2025 w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 20 maja 2025 r. nr 89/2025 utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z [...] stycznia 2025 r. nr [...] o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków gminy S. obrębu [...] polegającej na zmianie granicy działek ewidencyjnych nr [...] , [...] i [...] .
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego pismem z 12 września 2024 r., działając na podstawie art. 65 kpa, przekazał Staroście S. według właściwości protokół z przyjęcia wniesionego ustnie wniosku w siedzibie Wojewódzkiej Inspekcji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 9 września 2024 r. przez M. S., dotyczącego kwestionowania przebiegu granic działek nr: [...] , [...] , [...] i [...] z obrębu [...] w gminie S. Starosta S. pismem z [...] października 2024 r. poinformował wnioskodawcę, że działka nr [...] nie figuruje w egib, dlatego wezwał go do wskazania właściwych numerów działek ewidencyjnych mających stanowić przedmiot postępowania aktualizacyjnego. Ponadto wskazał, że w przypadku nieprecyzowania powyższego, przedmiotem postępowania w zakresie aktualizacji egib uczyni działki nr: [...] , [...] i [...] z obrębu [...] . W swoim piśmie z 23 października 2024 r. skarżący nadal powołał się na powyższe cztery numery działek. Zawiadomieniem z 21 listopada 2024 r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu postępowania na wniosek M. S. w sprawie aktualizacji informacji zawartych w egib w zakresie działek nr: [...] , [...] i [...] z obrębu [...] , w gminie S. W piśmie tym wskazał, że w bazie egib nie figuruje działka nr [...] , dlatego nie stanowi ona przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego. W dalszej jego części, wezwał strony tego postępowania do przedłożenia w zakreślonym terminie, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu, z której będą wynikały żądane zmiany powołując się na art. 79a kpa oraz zawiadomił, powołując się na art. 10 kpa, o możliwości zapoznania się z aktami tej sprawy, wypowiedzeniu się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszeniu żądań. Do akt tego postępowania organ I instancji dołączył m.in.: dokumentację dotyczącą modernizacji egib w obrębie [...], gm. S.(zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tym zakresie z 22 czerwca 2006 r., pismo informujące o wyłożeniu do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego z 30 stycznia 2007 r., notatkę o jego wyłożeniu w terminie od 12 marca 2007 r. do 30 marca 2007 r., protokół z wyłożenia z 18 kwietnia 2007 t., z którego wynika, że żadna z zainteresowanych osób nie zgłosiła uwag do danych zawartych w tym projekcie, informacja z Dziennika Urzędowego Województwa M. z dnia [...] lipca 2007 r., że projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem egib); ostateczną decyzję Starosty S. z [...] marca 2023 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej; postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 1 lutego 2024 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania złożonego przez M. S. od powyższej decyzji Starosty S. z [...] marca 2023 r.; postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 26 kwietnia 2024 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Starosty S. z [...] marca 2024 r. o odmowie wznowienia postępowania; korespondencję prowadzoną pomiędzy Starostą S. i M. S. w zakresie: ustalenia wysokości odszkodowania za działkę nr [...] , udostępnienia operatu zaewidencjonowanego pod nr [...] i "operatu nr [...]" (pod wskazanym numerem został ówcześnie zarejestrowany wniosek o wydanie wypisu i wyrysu z operatu nr [...] dla celów dokonania wpisu w księdze wieczystej); korespondencję w zakresie wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego nr [...]; pismo MWINGiK z 23 sierpnia 2024 r. do Starosty S. zawierające opis stwierdzonych nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu pod nr [...] i [...] wraz z zaleceniami oraz odpowiedź Starosty z [...] września 2024 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta S. decyzją z [...] stycznia 2025 r. orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w egib polegającej na zmianie przebiegu granic działek nr: [...], [...] i [...] z uwagi na brak operatu technicznego przyjętego do zasobu, z którego wynikałby inny jej przebieg niż aktualnie ujawniony w egib.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący kwestionuje wykazany aktualnie w bazie egib przebieg granic przedmiotowych działek i żąda "ustalenia granic działki przed podziałem i przywrócenia granic z roku 1985".
W wyniku rozpatrzenia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i podał, że skarżący kwestionuje poprawność aktualnie wykazanych danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic działek nr: [...], [...] i [...], których jest właścicielem, a ujawnionych na podstawie materiałów pzgik, tj. dokumentacji z założenia ewidencji gruntów wsi G. nr [...]; dokumentacji nr [...] (części ewidencyjnej); operatu technicznego nr [...] z modernizacji egib obrębu [...]; dokumentacji nr [...], sporządzonej na potrzeby wydania decyzji z 8 marca 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej związanej z rozbudową drogi gminnej nr [...] i dokumentacji geodezyjnej nr [...]. W konsekwencji skarżący żąda "ustalenia granic działki przed podziałem [wynikającym z dokumentacji nr [...] i przywrócenia granic z roku 1985 [zgodnie z dokumentacją nr [...]".
Organ odwoławczy podał, że jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w dokumentacji nr [...] (dawny nr [...]) ewidencji gruntów wsi [...] wykazane zostały m.in. działki nr [...] o pow. 0,06 ha będąca ówcześnie w posiadaniu Z. O., nr [...] o pow. 0,07 ha będąca ówcześnie w posiadaniu K. W., nr [...] o pow. 0,11 ha będąca ówcześnie w posiadaniu M. W. i nr [...] o pow. 0,11 ha będąca ówcześnie w posiadaniu S. W. W aktach sprawy znajduje się część ewidencyjna operatu przyjętego do zasobu w dniu 20 grudnia 1985 r. pod nr [...]. Składa się on z następujących kart: tytułowej; opisu i mapy w zakresie działek nr [...] o pow. 0,1319 ha i nr [...] o pow. 0,0900 ha, stanowiących ówcześnie własność M. W. (syna S. i H.) na podstawie aktu własności ziemi nr [...] i aktu notarialnego Rep. Nr [...] z [...] lutego 1982 r., na dokumencie tym zapisano "Działki nr [...] i [...] powstały w wyniku połączenia i podziału działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...]. Podziału dokonano na podstawie Decyzji Naczelnika Gminy S. Nr [...] z dnia 1985-10-[...] zatwierdzającej plan realizacyjny"; wykazu zmian gruntowych, zgodnie z jego treścią w stanie dotychczasowym wykazano działki nr [...] o pow. 0,11 ha i nr [...] o pow. 0,11 ha, zaś w stanie nowym wykazano działki nr [...] o pow. 0,13 ha i nr [...] o pow. 0,09 ha, stanowiące ówcześnie własność M. W. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] i aktu notarialnego Rep. Nr [...] z [...] lutego 1982 r. Podsumowując, obecnie w pzgik znajduje się tzw. "część ewidencyjna" tego operatu, składająca się z części graficznej oraz wykazu zmian gruntowych z obliczeniem pól powierzchni. Brak jest natomiast części pomiarowej tego opracowania, co zostało odnotowane w 1999 r. podczas przenoszenia danych z ręcznie prowadzonego rejestru wykonanych robót do programu OŚRODEK. Niemniej organ wskazał, że powyższy fakt nie determinuje wadliwości tego opracowania w aspekcie uwzględnienia w analizie jako materiału zasobu na potrzeby realizacji późniejszych prac geodezyjnych. Z uwagi na powyższe ustalenia organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji w niniejszym postępowaniu uwzględnił dowód w postaci powyższego operatu nr [...], a co neguje skarżący w swoim odwołaniu. MWINGiK wskazał, że operat techniczny nr [...] (dawny nr [...]) dotyczy modernizacji egib obrębu [...] , wykonany przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych i Kartograficznych "[...]". Jednym z elementów, które obejmowały te prace geodezyjne,było ponowne obliczenie pól powierzchni działek ewidencyjnych. Z dokumentu "zestawienie działek" wynika, że w stanie dotychczasowym wykazano działki nr: [...] o pow. 0,06 ha, [...] o pow. 0,07 ha, [...] o pow. 0,13 ha, [...] o pow. 0,09 ha, zaś w stanie nowym wykazano działki nr: [...] o pow. 0,0632 ha, [...] o pow. 0,0756 ha, [...] o pow. 0,1367 ha, [...] o pow. 0,0949 ha. Różnice te wynikały ze zmiany sposobu obliczania pola powierzchni, zastępując dawniej używaną i mało precyzyjną metodę graficzną, dokładniejszą metodą analityczną polegającą na wykorzystaniu w tym celu współrzędnych punktów granicznych. Szerokości tych działek od strony północnej ówcześnie wynosiły odpowiednio: 3,64 m (działka nr [...]), 6,04 m (działka nr [...]) i 19,67 m (dawne działki nr [...] i [...] w opisywanej modernizacji nr [...] ), a od strony południowej odpowiednio: 4,92 m, 4,40 m i 14,80 m (dawne działki nr [...] i [...] w opisywanej modernizacji nr [...] ). Wskazane szerokości działek zbieżne są z dokumentacją nr [...] . Decyzją Starosty S. z [...] marca 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej związanej z rozbudową drogi gminnej nr [...] został zatwierdzony projekt podziału m.in. działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. 0,0949 na działki nr: [...] o pow. 0,0022 ha i [...] o pow. 0,0927 ha, udokumentowany w operacie technicznym nr [...], która w dniu 13 kwietnia 2023 r. stała się ostateczna. Na mocy tej decyzji działka nr [...] stała się własnością Gminy S., a prawo to udokumentowane jest w księdze wieczystej nr [...]. Przebieg granic tych działek wykazany na mapie z projektem podziału oraz ich powierzchnie zgodne są z aktualnie wykazanymi w egib. W tym miejscu organ wskazał, że dokumentacja geodezyjna zaewidencjonowana w pzgik w dniu 17 marca 2022 r. pod nr [...], realizowana przez firmę L., dotyczyła wykonania mapy z projektem podziału nieruchomości w celu poszerzenia powyższej drogi gminnej. Jak wynika z akt tej sprawy, w okresie pomiędzy przyjęciem do zasobu ww. pracy geodezyjnej, a wydaniem ww. decyzji, doszło do podziału jednej z działek ewidencyjnych, położonych w obrębie [...]. Dlatego wykonawca tej pracy geodezyjnej skorygował operat techniczny nr [...] o zaistniałe zmiany, a następnie ta skorygowana dokumentacja została przyjęta do zasobu w dniu 22 kwietnia 2022 r. pod nr [...], która de facto powielała wyniki z opracowania nr [...] (która w dniu 25 września 2024 r. została wyłączona z zasobu, co jest zgodne z protokołem nr [...]). Uzupełniająco MWINGiK dodał, że w ramach postępowania wyjaśniająco-kontrolnego przeprowadzonego na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pgik, organ ten stwierdził nieprawidłowości w opracowaniu geodezyjnym nr [...], co zostało szczegółowo opisane w piśmie z 3 czerwca 2024 r., skierowanym do skarżącego. Niemniej, mając na uwadze przedmiot tego postępowania oraz fakt, że w obiegu prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Starosty S. z [...] marca 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, zdaniem organu stwierdzone nieprawidłowości w dokumentacji geodezyjnej nr [...] pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie aktualizacyjne. Dokumentacja geodezyjna nr [...] realizowana była przez firmę L. sp. z o.o. w S. na podstawie zawartej ze Starostą S. umową nr [...] z [...] marca 2022 r. na "wykonanie dokumentacji geodezyjnej do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w celu doprowadzenia do zgodności z przepisem § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dla działek powiatu s.". Zgodnie z ustaleniami organu zlecającego i wykonawcy prace te "przewidywały ustalenie przebiegu wszystkich granic działek przylegających do cieku wodnego, które spełniają wymagania określone w § 31 ww. rozporządzenia". Wykonawca po uzyskaniu dokumentacji archiwalnej znajdującej się w pzgik dokonał jej analizy, w wyniku której stwierdził, że większość punktów granicznych nie spełnia aktualnie obowiązujących standardów dokładnościowych w związku z czym, przed przystąpieniem do czynności polegających na przyjęciu granic nieruchomości, dokonał ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W dniu 31 maja 2022 r. miały miejsce czynności ustalenia przebiegu granic m.in. działek nr [...] i nr [...] z działkami sąsiednimi, stanowiącymi przedmiot tego postępowania, tj. nr: [...], [...] i [...] , na podstawie opracowania nr [...] . Jak wynika z treści sprawozdania technicznego, podczas tych czynności na gruncie, skarżący odmówił złożenia podpisu w protokole sporządzonym na tę okoliczność stwierdzając, że "nie akceptuje wytyczonej granicy", pomimo że był on zgodny z danymi wynikającymi z dokumentacji z modernizacji egib nr [...] , a także z danymi z operatu nr [...] . Jak wskazał wykonawca, skarżącemu "nie tyle nie podobał się przebieg północnej granicy jego nieruchomości (zgodny ze śladami na gruncie) ile chciał ustalenia/okazania jego granic idących na południe w kierunku drogi (dz. [...]), które to granice nie były objęte zakresem opracowania". Przebieg granic działek będących przedmiotem tego postępowania, a wynikający z tej dokumentacji, zgodny jest z aktualnie wykazanym w egib. W tym miejscu MWINGiK dodał, że w ramach postępowania wyjaśniająco-kontrolnego przeprowadzonego na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy pgik, stwierdził nieprawidłowości w sporządzonym opracowaniu geodezyjnym nr [...], co zostało szczegółowo opisane w piśmie z 3 czerwca 2024 r., przy czym nie dotyczyły one błędów w ustalonym przebiegu granic działek będących przedmiotem tego postępowania. Jak wynika z treści pisma, tutejszy organ w odniesieniu do opisywanego operatu technicznego nr [...] nie stwierdził nieprawidłowości, które wskazywałyby, że ustalony przebieg granic działek nr [...] i nr [...] z działkami sąsiednimi nr: [...], [...] i [...] został ustalony w sposób błędny. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz fakt, że niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy danych przedmiotowych bazy egib, tj. poprawności wykazanego przebiegu granic działek nr: [...] , [...] i [...] z obrębu [...] , stwierdzone usterki w dokumentacji geodezyjnej nr [...] pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie aktualizacyjne.
Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego, dane aktualnie wykazane w egib w zakresie przebiegu granic działek nr: [...] , [...] i [...] z obrębu [...] , zgodne są z dokumentacją znajdującą się w pzgik. Zdaniem organu, skarżący, kwestionując aktualnie wykazany w egib przebieg granic ww. działek, powinien przedstawić dokumenty, które uzasadniałyby konieczność modyfikacji danych w egib, tj. stosowne opracowanie geodezyjne przyjęte do pzgik. Natomiast skarżący żądając przedmiotowej aktualizacji żąda de facto wycofania z bazy egib zmian wprowadzonych na podstawie dokumentacji nr [...] i przywrócenia przebiegu granic zgodnie z dokumentacją nr [...]. W tym miejscu organ podniósł, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w egib, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu, jak ma to miejsce w opisywanej sprawie. Skarżący w toku niniejszego postępowania prowadzonego na jego wniosek, nie przedłożył dokumentów uzasadniających dokonanie w egib zmian zgodnie z jego żądaniem. Dlatego w ocenie organu odwoławczego, Starosta S. zasadnie odmówił aktualizacji egib w przedmiotowym zakresie.
Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie aktualizacji bazy egib ma szczególny charakter, polega bowiem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Egib nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny ze zdaniem wnioskodawcy. Naczelną zasadę wiarygodności danych ujawnionych w egib należy rozumieć w kategoriach dążenia do zgodności danych zawartych w rejestrze ze stanem znajdującym potwierdzenie w materiale źródłowym stanowiącym zgodnie z przepisami prawa podstawę do wprowadzenia zmian. Podkreślił, że rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, a także jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. Całkowicie błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Przy tym niedopuszczalne jest aktualizowanie wpisów ewidencyjnych w oparciu o dokumenty archiwalne, na podstawie ich ponownej oceny. Na wniosek strony można bowiem wprowadzić do egib jedynie zmiany danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów.
Organ odwoławczy odniósł się również do żądania skarżącego, że organ I instancji powinien prowadzić przedmiotowe postępowania także w zakresie działki nr [...] z obrębu [...] i wyjaśnił, że z materiału dowodowego niniejszego postępowania wynika, że aktualnie w bazie egib nie jest wykazana powyższa działka. Jak wskazano wyżej, Starosta S. decyzją z [...] marca 2023 r. zatwierdził projekt podziału m.in. działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0949 na działki nr: [...] o pow. 0,0022 ha i [...] o pow. 0,0927 ha, udokumentowany w operacie technicznym nr [...] . Wobec niezaskarżenia tej decyzji stała się ona w dniu 13 kwietnia 2023 r. ostateczna i podlegała wykonaniu. Baza egib na podstawie tej decyzji i ww. dokumentacji geodezyjnej została zaktualizowana. Dlatego wskazany zarzut organ uznał za niezasadny.
Skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł M. S.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) istotne naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) § 32 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na niewłaściwym, wprowadzającym w błąd skarżącego zawiadomieniu o prowadzonych czynnościach geodezyjnych, w ramach zleconych czynności geodezyjnych w szczególności niepoinformowaniu właściciela nieruchomości co jest przedmiotem prowadzonej procedury geodezyjnej oraz jaki jest zakres prowadzonych prac, w wyniku czego prowadzone przez geodetę czynności należy uznać za wadliwe i nieważne,
b) § 33 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na jego niezastosowaniu i błędnym przyjęciu za prawidłowe, zarówno przez organ I, jak i II instancji, dokonanie analizy wskazanego operatu archiwalnego ([...]) i na jego podstawie obliczenie położenia punktów granicznych z dokładnością odpowiadającą ówczesnym standardom pomiarowym, w sytuacji, gdy punkty graniczne pozyskane na podstawie takiego materiału nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia granic do podziału nieruchomości z uwagi na ówczesne standardy pomiarowe, tym samym zasadne było przeprowadzenie procedury ustalenia przebiegu granic na podstawie § 33 rozporządzenia, zgodnie z zasadą spokojnego stanu posiadania,
c) § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego polegające na bezpodstawnym przyjęciu na podstawie jednego zgłoszenia dwóch operatów do zasobu geodezyjnego, które zostały wadliwie sporządzone zarówno pod względem formalnym, jak i prawnym, tym samym nie powinny zostać uwzględnione w zasobach geodezyjnych, co skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że dokumenty te stanowią podstawę do wydania decyzji odmownej w zakresie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków,
d) art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezprawną, dowolną i niczym nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności przysługujące skarżącemu, co skutkuje naruszeniem zasady proporcjonalności oraz równości wobec prawa;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodów i oparciu decyzji na domniemaniach faktycznych w zakresie uznania przez organy, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do rozpatrzenia sprawy, w sytuacji gdy nie zostały przeprowadzone wszystkie niezbędne czynności, w szczególności w związku z występującymi wątpliwościami w dokumentacji geodezyjnej nie przeprowadzono oględzin i pomiarów w terenie, co skutkowało błędnym przyjęciem, że dokumenty znajdujące się w zasobach geodezyjnych są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym,
b) art. 6, art. 7, art. 7a, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na błędnym przyjęciu, że część pomiarowa operatu [...] jest nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało niepodjęciem jakichkolwiek działań, zarówno przez organ I, jak i II instancji, mających na celu znalezienie przedmiotowej części, która odgrywa kluczową rolę przy ocenie poprawności sporządzanego operatu, w szczególności gdy rzeczony operat był podstawą ujawnienia granic po scaleniu i ponownym podziale i powinien stanowić podstawę do ujawnienia przebiegu granic w zasobie,
c) art. 84 w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na nieprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii w sytuacji, gdy w celu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego do rozpatrzenia niniejszej sprawy przez organy wydające zaskarżone decyzje niezbędne było uzyskanie wiadomości specjalnych, które potwierdziłyby wadliwość dokumentów znajdujących się w zasobie geodezyjnym, a tym samym zasadność aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem skarżącego,
d) art. 6 art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego przez organ I instancji, w szczególności nieuwzględnienia interesu strony i słusznego interesu obywateli, tj. właściciela działki nr [...] , [...] i [...] , którego nieruchomości na skutek wadliwych decyzji, wydanych zarówno przez organ I, jak i II instancji w oparciu o wadliwe dane w zasobie, posiadają błędne oznaczenia granic,
e) art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia formalnego i prawnego decyzji, w szczególności niewskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz niewyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe ustalenie motywów działania organu, zarówno I, jak i II instancji, w wyniku czego brak jest możliwości ustosunkowania się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, decyzji aktualizującej informację zawarte w ewidencji gruntów i budynków gminy S. obrębu [...] polegającej na zmianie granicy działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...], zgodnie z żądaniem skarżącego oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego bez naruszenia zasad tego postępowania i norm proceduralnych.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na zmianie granicy działek ewid. nr: [...] , [...] i [...] z obrębu [...] .
Zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.), powoływanej dalej "pgik", ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z kolei sama ewidencja gruntów i budynków została zdefiniowana w art. 2 pkt 8 pgik jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zasadniczo w ramach ewidencji gruntów obszar kraju został podzielony na jednostki ewidencyjne, które są obszarami gruntów położonych w granicach administracyjnych gminy, a w przypadku gdy w skład gminy wchodzi miejscowość o statusie miasta, również w granicach administracyjnych miasta. Z kolei jednostka ewidencyjna została podzielona na obręby ewidencyjne, które są określane przez nazwę i numer lub przez sam numer. W ramach obrębów ewidencyjnych funkcjonują działki ewidencyjne. (zob. E. Stefańska [w:] Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, Warszawa 2018, art. 20). Zgodnie rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie", działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. W orzecznictwie przyjęto, że rejestr ewidencji gruntów ma być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2011 r., I OSK 1764/10). Na jej podstawie strona nie nabywa więc prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja nie rozstrzyga sporów co do gruntów, organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Tym samym ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają zatem sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza zatem, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach (zob. wyrok WSA w Łodzi z 14 marca 2012 r., III SA/Łd 24/12). Postępowania administracyjne w zakresie ewidencji gruntów i budynków prowadzone są według ściśle określonych zasad. W art. 20 pgik ustawodawca określił rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1 pgik) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2 pgik), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 pgik). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 pgik. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pgik informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji;
2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
W świetle art. 24 ust. 2b pgik, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Z kolei odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c pgik).
Zgodnie z § 29 rozporządzenia, źródłami danych wykorzystywanych przy zakładaniu albo modernizacji ewidencji są:
1) materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym;
2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin;
3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach;
4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne.
Natomiast § 30 rozporządzenia przewiduje, że przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Zgodnie z § 31 rozporządzenia, jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 pgik, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Celem dalej ustalenia przebiegu granic na podstawie § 32 rozporządzenia, o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca prac geodezyjnych zawiadamia ścisłe określone podmioty. Po poprawnym zawiadomieniu podmiotów następuje ustalenie przebiegu granic, z którego spisuje się odpowiedni protokół. Przepis § 33 rozporządzenia przewiduje, że ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic. Natomiast w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 33 ust. 2 rozporządzenia). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów (§ 33 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie z § 33 ust. 6 rozporządzenia, integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne sporządzone przez geodetę uprawnionego, które zawierają:
1) informacje o lokalizacji działek ewidencyjnych, których granice są ustalane;
2) usytuowanie punktów granicznych w stosunku do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, takich jak budynki, ogrodzenia, słupy oraz miedze, przedstawione w sposób graficzny i doprecyzowane opisem lub danymi określającymi odległości tych punktów do szczegółów terenowych;
3) numery działek ewidencyjnych;
4) informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych;
5) podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic lub adnotację geodety uprawnionego o odmowie złożenia podpisu;
6) podpis geodety uprawnionego, który sporządził szkic graniczny.
W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje dane ewidencyjne w zakresie przebiegu granic działek o numerach wskazanych na wstępie, ujawnione w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, tj. dokumentację z założenia ewidencji gruntów wsi [...] nr [...] ; dokumentację nr [...] (części ewidencyjnej); operatu technicznego nr [...] z modernizacji egib obrębu [...] ; dokumentacji nr [...], sporządzonej na potrzeby wydania decyzji z [...] marca 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i dokumentacji geodezyjnej nr [...]. W konsekwencji skarżący żąda ustalenia granic działki przed podziałem wynikającym z dokumentacji nr [...] i przywrócenia granic z roku 1985 zgodnie z dokumentacją nr [...]. Skarżący żądając przedmiotowej aktualizacji żąda de facto wycofania z bazy egib zmian wprowadzonych na podstawie dokumentacji nr [...] (z 2022 r.) i przywrócenia przebiegu granic zgodnie z dokumentacją nr [...] (z 1985 r.).
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego kwestii należy wyjaśnić, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy zarejestrowania tego stanu w egib, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek więżącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Sąd zauważa, że decyzją w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z powodu wykrycia błędnych informacji nie można rozstrzygać kwestii spornych związanych czy to z ustaleniem prawa własności, czy też zasięgu prawa własności w tym między innymi przebiegu granic, ustalenia powierzchni działek, te budzące spory wątpliwości powinny być rozstrzygane w ramach innych przewidzianych prawem procedur. Zauważyć również należy, że z uwagi na przedmiot sprawy, powstały spór może dotyczyć różnych działek i podmiotów ujawnionych w ewidencji gruntów (wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r., I OSK 2972/19). Techniczny charakter ewidencji powoduje zatem, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jak już wcześniej wskazano, ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 listopada 2020 r., III SA/Kr 859/20). Jeśli natomiast skarżący kwestionuje dokumenty stanowiące podstawę wpisów w ewidencji gruntów i budynków musi doprowadzić we właściwym trybie do ich skorygowania lub zmiany, stworzenia aktualnego dokumentu, który zgodnie z powołanymi wyżej przepisami może być podstawą aktualizacji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący przedkładał dokumentację geodezyjną, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającą dane umożliwiające dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem skarżącego. Z orzecznictwa sądów administracyjnych, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, wynika, że organ ewidencyjny nie może "cofnąć się" do wybranych przez stronę wcześniejszych dokumentów, z pominięciem dokumentów nowszych uwidocznionych już w ewidencji (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 maja 2019 r., III SA/Kr 167/19, wyrok WSA w Krakowie z 13 marca 2018 r., III SA/Kr 1499/17). Istniejący wpis w ewidencji może być zmieniony, jeżeli stan późniejszy został potwierdzony kolejnymi dokumentami, z których wynika odmienne ustalenie stanu prawnego. Dokumenty określające poprzedni stan działek nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami wprowadzonymi do ewidencji - aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Nie wystarczy samo kwestionowanie prawidłowości czy kompletności dokumentów stanowiących w przeszłości podstawę wpisów, aby doszło do wnioskowanej aktualizacji. Zmiany danych wprowadzanych do ewidencji na wniosek lub z urzędu muszą wynikać z nowych zdarzeń, a nie mogą korygować dotychczasowych wpisów na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów, zaś każdorazowo prawidłowo dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje wpis wcześniejszy. Zmiana takiego wpisu w ewidencji jest możliwa jedynie na podstawie późniejszego, co do daty powstania lub obowiązywania jednego z dokumentów wskazanych w art. 23 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b pgik lub materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c pgik). Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega bowiem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie nowego stanu prawnego. Każdorazowo prawidłowo dokonany wpis w ewidencji dezaktualizuje wpis wcześniejszy (zob. postanowienie NSA z 25 października 2019 r., I OSK 2599/19).
W skardze skarżący zarzuca bezpodstawne przyjęcie wadliwie sporządzonych operatów [...] i [...] do zasobu geodezyjnego. W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób szczegółowy wyjaśnił, że dokumentacja nr [...] dotyczyła wykonania mapy z projektem podziału nieruchomości w celu poszerzenia drogi gminnej. W okresie pomiędzy przyjęciem do zasobu operatu geodezyjnego a wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej związanej z rozbudową drogi gminnej, doszło do podziału jednej z działek ewidencyjnych, położonych w obrębie [...]. Dlatego wykonawca tego opracowania geodezyjnego skorygował operat techniczny nr [...] o zaistniałe zmiany, a następnie ta skorygowana dokumentacja została przyjęta do zasobu 22 kwietnia 2022 r. pod nr [...] , przy czym, operat techniczny nr [...] został w dniu 25 września 2024 r. protokołem nr [...] wyłączony z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ze względu utratę jego przydatności użytkowej spowodowanej wykonaniem operatu nr [...] (powielenie operatu z powodu korekty wykazów zmian danych ewidencyjnych). Finalnie Starosta S. decyzją z [...] marca 2023 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która funkcjonuje w obiegu prawnym, zatwierdził projekt podziału m.in. działki nr [...] na działki nr [...] i [...], udokumentowany w operacie technicznym nr [...] . Na mocy tej decyzji działka nr [...] stała się własnością Gminy S. Przebieg granic tych działek wykazany na mapie z projektem podziału oraz ich powierzchnie zgodne są z aktualnie wykazanymi w egib. Wprawdzie organ odwoławczy stwierdził nieprawidłowości w opracowaniu geodezyjnym nr [...] , co zostało szczegółowo opisane w piśmie z 3 czerwca 2024 r. (k. 112-127), niemniej w ocenie Sadu, wskazane nieprawidłowości stanowią o uchybieniach formalnych przez geodetę a nie materialnych i nie świadczą o błędnej analizie materiałów archiwalnych i ustaleniu położenia punktów granicznych w sposób niewłaściwy.
Odnosząc się do zarzutu braku zgodności obliczonych granic na podstawie operatu założenia ewidencji nr [...] ze stanem faktycznym, w tym udokumentowany w operacie technicznym nr [...] należy wskazać, że organ w powyższym piśmie z 3 czerwca 2024 r. dokonał analizy danych pochodzących z operatu archiwalnego nr [...] . Wykorzystano w tym celu szkic, zawierający linie pomiarowe pomiędzy poszczególnymi punktami osnowy geodezyjnej, co pozwoliło na obliczenie położenia punktów granicznych m.in. działek nr [...] i nr [...] z dokładnością odpowiadającą ówczesnym standardom pomiarowym. Organ wykorzystał również dołączony do tego opracowania wykaz współrzędnych punktów poligonowych wykonany w nieobowiązującym już układzie współrzędnych 1965. Po dokonaniu stosownych obliczeń, w tym m.in. transformacji współrzędnych punktów osnowy geodezyjnej z układu 1965 do aktualnie obowiązującego układu współrzędnych płaskich PL-2000 wykazano, że punkty graniczne ustalane w ramach opracowania geodezyjnego nr [...] odpowiadają tym z opracowania nr [...] w granicach błędów wynikających z ówczesnych dokładności wykonywania pomiarów.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku części pomiarowej operatu [...], jak wyjaśnił organ - brak części pomiarowej tego opracowania został odnotowany już w 1999 r. podczas przenoszenia danych z ręcznie prowadzonego rejestru wykonanych robót do programu OŚRODEK. Obecnie w pzgik znajduje się tzw. "część ewidencyjna" tego operatu, składająca się z części graficznej oraz wykazu zmian gruntowych z obliczeniem pól powierzchni. Organ odwoławczy ustalił, że Starosta S., pomimo podjęcia działań zmierzających do odnalezienia zaginionej części dokumentacji geodezyjnej, nie zdołał jej zlokalizować. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii jest zasadne, że brak części pomiarowej tego operatu nie determinuje wadliwości tego opracowania w aspekcie uwzględnienia w analizie jako materiału zasobu na potrzeby realizacji późniejszych prac geodezyjnych. Odnośnie zarzutów dotyczących nieprawidłowości w sporządzonej dokumentacji geodezyjnej nr [...] organ odwoławczy szczegółowo odniósł się w treści inkryminowanej decyzji i nie stwierdził nieprawidłowości, które wskazywałyby, że ustalony przebieg granic działek nr [...] i nr [...] z działkami sąsiednimi nr: [...] , [...] i [...] został ustalony w sposób błędny. Przebieg granic działek będących przedmiotem tego postępowania, a wynikający z tej dokumentacji, zgodny jest z aktualnie wykazanym w egib.
Wyjaśnić należy, że dokumenty przyjęte do zasobu geodezyjnego tworzące ewidencję gruntów i budynków określoną w art. 20 pgik stanowią z mocy art. 76 § 1 kpa kategorię dokumentów urzędowych. Ich status w postępowaniu przed organami administracji publicznej jest szczególny, zostały bowiem sporządzone przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowią z tej racji dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Obalenie ich treści, co było zamiarem skarżącego żądającego przywrócenia granic z roku 1985, wymagało zatem podjęcia środków, które regulacje Prawa geodezyjnego i kartograficznego przewidują - w celu ewentualnej ochrony uczestników obrotu prawnego przed wpisami nieodpowiadającymi stanowi faktycznemu - dla zmiany treści tych dokumentów, zwłaszcza w postępowaniu aktualizacyjnym uregulowanym w art. 22 w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Żądanie skarżącego dotyczące aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie zostało zaś w tej sprawie udokumentowane żadnym nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu do ewidencji gruntów danych przez niego obecnie kwestionowanych. Skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu, który określałby prawidłowe dane w sposób inny niż jest to wykazane w aktualnych danych ujawnionych obecnie w ewidencji gruntów. Nadto ponownie trzeba podkreślić, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter rejestrowy, czyli wtórny pod względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających w niej ujawnieniu. Aktualizacja danych ewidencyjnych następuje bowiem zawsze poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Skoro skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających zasadność modyfikacji danych aktualnie figurujących w ewidencji, to żądanie skarżącego niepoparte dokumentami nie mogło doprowadzić do podważenia danych urzędowych zgromadzonych w publicznym rejestrze organu właściwego w sprawach geodezji i kartografii na okoliczność granic działek.
Rekapitulując, Sąd nie dopatrzył się zarzucanych w skardze nieprawidłowości w działaniu organów ewidencyjnych. Organy prawidłowo ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i uwzględniając ustalony stan faktyczny sprawy, należycie wyjaśniły przesłanki jakimi kierowały się wydając decyzje administracyjne. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany przez organy należytej i wszechstronnej analizie, a wyprowadzone przez nie wnioski są spójne i logiczne. Organ odwoławczy uzasadnił swoją decyzję w sposób wyczerpujący, przedstawiając prawidłowo podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 3 kpa. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z taką oceną, nie czyni skargi zasadną. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W takich zaś okolicznościach skarga - jako bezzasadna - nie mogła zostać uwzględniona i podlegała oddaleniu.
Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143).
Jednocześnie Sąd wskazuje, że powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło