VII SA/Wa 1862/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant specjalista Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. S.A. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego skargę oddala Postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego, w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ulicy [...] w [...] (działka o nr ewid. [...]), zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem, jakie dokonał organ administracji architektoniczno-budowlanej drugiej instancji. W toku czynności wyjaśniających przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla [...] ustalono, że na ww. nieruchomości usytuowany jest wolnostojący trwale z gruntem związany nośnik reklamowy – podświetlona tablica reklamowa o wymiarach 6,00 m x 3,00 m i słup wsporczy konstrukcji stalowej o średnicy około 0,50 m i wysokości 5,00 m posadowiony na fundamencie betonowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r., nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentacji, o której mowa w przepisie art. 48 ust 3 ustawy Prawo budowlane. Inwestor nie wykonał ww. obowiązku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi – A[...] z siedzibą w W. dokonanie rozbiórki ww. obiektu. W decyzji wskazano także, że obowiązek podlega wykonaniu, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wobec braku wykonania ww. postanowienia, zachodzi przesłanka zawarta w art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, bowiem w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 – właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Po rozpatrzeniu odwołania A[...] z siedzibą w W., zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], znak: [...], którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu [...] WINB wskazał, ze urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy Prawo budowlane. Inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Jak wskazał Naczelny Sąd administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06, na tle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, można mówić, o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Do pierwszej grupy, jak wskazał Sąd, należy zaliczyć wymienione, jako budowle w art. 3 pkt 3 ww. ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, jako że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29-31 ww. ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy, natomiast do drugiej grupy, wymagającej jedynie zgłoszenia, zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem (art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy). Organ wskazał, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż wolnostojąca tablica reklamowa jest związana trwale z gruntem. Okoliczność tą potwierdza protokoł oględzin Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., zgodnie, z którym urządzenie reklamowe usytuowane jest na "betonowym fundamencie". Powyższe poświadcza, także załączona do akt organu administracji architektoniczno-budowlanej dokumentacja techniczno – budowlana, stanowiąca załącznik do zgłoszenia inwestora z dnia [...] stycznia 2008 r., zgodnie, z którą "zaprojektowano stopę fundamentową z betonu B20 w postaci bloku ze "schodkami" o całkowitej wysokości 1,10 m i wymiarach dolnej podstawy 2,10 m x 3,40 m. Poziom posadowienia fundamentu wynosi – 1,05 m poniżej poziomu terenu. Górna podstawa o wymiarach 1,40 m x 1,40 m jest wyniesiona 5,00 cm powyżej terenu (...)". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na realizację przedmiotowego nośnika wymagane było pozwolenie na budowę. Skarżąca Spółka dokonała zgłoszenia zamiaru instalacji przedmiotowego nośnika reklamowego, co, do którego właściwy organ wniósł sprzeciw, ale z przekroczeniem ustawowego 30-dniowego terminu (decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...] oraz decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 2009 r., znak: [...]). Organ II instancji stwierdził, że dokonanie zgłoszenia nie przesądza o braku podstaw do prowadzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo-administracyjnego, fakt, że inwestor dokonał zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1 ww. ustawy, na które organ administracji architektoniczno-budowlanej nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od zbadania sprawy merytorycznie, to jest oceny, czy przedmiotowe urządzenie zbudowane zostało zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą zgłoszenia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej było stwierdzenie, iż na realizację przedmiotowego urządzenia reklamowego konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, które to rozstrzygnięcie zostało następnie uchylone przez Wojewodę [...], ale z przyczyn formalnych to znaczy z uwagi, iż sprzeciw złożono po upływie 30-dniowego terminu. Zdaniem organu odwoławczego, zgłoszenia inwestora, obejmującego swym zakresem roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, co, do którego właściwy organ uchybił terminu do wniesienia sprzeciwu, nie można traktować, jako wywołującego skutki w obrocie prawnym, bowiem dokonanie takiego zgłoszenia stanowi w swej istocie obejście prawa. Zgłoszenie, aby odniosło zamierzony skutek prawny powinno dotyczyć obiektów lub robót budowlanych poddanych tej formie reglamentacji. Sytuacja taka bez wątpienia nie miała miejsca w przedmiotowym przypadku, bo budowa urządzeń reklamowych wolnostojących trwale z gruntem związanych wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego opisanych wyżej okolicznościach sprawy podjęcie i prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 48 ust. 2 ww. ustawy przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji było zasadne. Przepis art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 ww. ustawy Prawo budowlane stanowi, że w przypadku niespełnienia ww. obowiązku przedłożenia dokumentacji lub też nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepis art. 48 ust. 1 ww. ustawy, to jest organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli. W niniejszej sprawie mimo upływu wyznaczonego 2 miesięcznego terminu inwestor nie dostarczył dokumentów określonych w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., doręczonym w dniu [...] kwietnia 2010 r., pozbawiając się tym samym możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła A[...] z siedzibą w Warszawie, dochodząc uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Podniosła, że organy nie ustaliły charakteru przedmiotowego obiektu, i bezzasadnie przyjęły, że jest on trwale związany z gruntem. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Spółka wywiązała się z ciążących na niej obowiązków dokonała zgłoszenia, zaś sama inwestycja wykonana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. W przypadku dokonania zgłoszenia, nie wniesienie w terminie sprzeciwu oznacza, milczące udzielenie zgody na realizację zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego (powołano wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrok z dnia 16 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 99/04, wyrok z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt: VII SA/Wa 70/08). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skarżącej Spółki, nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania, a w związku z tym przepisów prawa materialnego – ustawy Prawo budowlane. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. Organy ustaliły prawidłowo stan faktyczny sprawy. W oparciu o szczegółowo opisany materiału dowodowy i jego właściwą analizę ustaliły charakter obiektu, jego rozmiary i sposób posadowienia. Organy zastosowały prawidłowo przepisy ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego istniały bardzo długo rozbieżności w zakresie tego czy, a jeśli tak, to, jakie i kiedy urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Ostatecznie został zaakceptowany i przyjęty w orzecznictwie sądowo- administracyjnym pogląd, zgodnie, z którym można mówić, o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione, jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę, jako, że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29-31 ww. ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem – art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2009 r., II OSK 1361/08, z dnia 3 września 2009 r., II OSK 1331/08 i z dnia 25 sierpnia 2009 r., II OSK 1293/08). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że wolnostojące urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, stanowi nośnik reklamowy – podświetlona tablica reklamowa o wymiarach 6,00 m x 3,00 m i słup wsporczy konstrukcji stalowej o średnicy około 0,50 m i wysokości 5,00 m posadowiony na fundamencie betonowym. Zdaniem Sądu, przy uwzględnieniu charakteru niniejszego urządzenia reklamowego i wskazanego orzecznictwa sądowego, nie może budzić wątpliwości, to, że realizacja obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Zasadnie zatem wszczęto wobec inwestora procedurę wynikającą z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Sąd podziela stanowisko organ II instancji, że okoliczność dokonania przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania urządzenia reklamowego, pozostaje bez znaczenia, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów, był on zobowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. W utrwalonym orzecznictwie sądowo - administracyjnym przyjęty jest pogląd, zgodnie, z którym, jeżeli "zgłoszenie" dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest "zgłoszeniem" w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji. Dokonanie "zgłoszenia" przez inwestora i brak sprzeciwu organu w terminie 30 dni od tej daty, nie może stanowić usprawiedliwienia i legalizacji inwestycji, gdyby wymagała wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest to, że inwestor nie wykonał postanowienia organu pierwszej instancji Nr[...] dnia [...] kwietnia 2010 r. Tym samym nie zaistniały ustawowe wymogi dla realizacji procedury legalizującej samowolę, a nakaz rozbiórki stał się obowiązkowy. Zgodnie z przepis art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 ww. ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia obowiązku przedłożenia dokumentacji, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 ww. ustawy - organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli. Mając na uwadze powyższą argumentacje, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 że zm.).