VII SA/Wa 1897/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Mirosław Montowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2018r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. j. z siedzibą w [...], reprezentowanej przez radcę prawnego [...], na postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. znak: [...], wstrzymujące wykonanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r, nr [...], znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że postanowieniem z [...] listopada 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] wstrzymał, na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], wykonanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...]Sp. j. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynków mieszkalnych jednorodzinnych [...] z garażem podziemnym i infrastrukturą, na działkach o nr ewid. [...], obręb [...], położonej w [...]. Następnie, decyzją z [...] listopada 2017 r., znak: [...], organ wojewódzki stwierdził, na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], reprezentowanej przez radcę prawnego [...], nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...]. Na powyższe postanowienie organu wojewódzkiego z [...] listopada 2017 r., znak: [...], zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła [...] Sp. j. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego [...]. Zażalenie zostało wniesione w terminie. Decyzją z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...] listopada 2017 r., znak: [...], oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia oraz przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zważył, że zgodnie z art. 159 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Powyższy przepis stwarza organowi nadzorczemu możliwość wstrzymania wykonania decyzji, co do której zachodzi prawdopodobieństwo, że zostanie stwierdzona jej nieważność. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym wskazuje się, że organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest uprawniony w każdej fazie postępowania do wydania postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., lecz tylko do dnia wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 725/09; z 2 września 2011r., sygn. akt II OSK 1280/10). Judykatura prezentuje także pogląd, że przepis art. 159 § 1 k.p.a. jest przejawem ochrony tymczasowej - udzielanej na czas postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostanie ostatecznie zakończone, to udzielenie takiej ochrony (czyli wstrzymanie wykonania decyzji, co do której toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności) jest albo niepotrzebne (jeżeli organ administracji ostatecznie stwierdzi nieważność decyzji) albo niedopuszczalne (jeżeli organ administracji ostatecznie stwierdzi, że brak jest podstaw do uznania, iż decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził - skoro postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało ostatecznie zakończone, to organ administracji winien przyjąć, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji stało się bezprzedmiotowe i z tego powodu umorzyć postępowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 19/12). W związku z ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018 r., znak: [...], uchylającą w całości ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...] listopada 2017 r., znak: [...], oraz odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...], bezprzedmiotowym stało się postępowanie dotyczące prawdopodobieństwa obarczenia ww. decyzji Prezydenta Miasta [...], którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Tym samym należało uchylić w całości postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r., znak: [...] i umorzyć postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], znak: [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...], reprezentowana przez radcę prawnego [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z [...] czerwca 2018 r., znak: [...] oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z opłatą skarbową 17 zł od pełnomocnictwa. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu: cyt. "1) art. 159 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie przez organ drugiej instancji, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę nie narusza rażąco prawa, w sytuacji gdy istnieje wada przedmiotowej decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co tym samym obliguje do wstrzymania jej wykonania, aby zapobiec dalszym negatywnym skutkom, które mogłyby wystąpić w niniejszej sprawie; 2) art. 105 § 1 i 123 § 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu przez organ II instancji, iż możliwym jest umorzenie postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostało prawomocnie zakończone, 3) art. 6 i 7 k.p.a., polegającego na naruszeniu zasady legalności i praworządności poprzez nieprawidłowe i bezpodstawne postępowanie organu II instancji, a mianowicie uznanie, iż wydanie przez Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...].02.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę nie nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w sytuacji gdy przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest: niekompletny, gdyż nie została dołączona do niego ekspertyza techniczna stanu obiektu budowlanego istniejącego przy ul. [...] w [...], a także dokumentacja geotechniczna, której sporządzenie było obligatoryjne ze względu na zakwalifikowanie mających powstać budynków mieszkalnych wielorodzinnych do II kategorii geotechnicznej, niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi z tego względu, iż nie została zachowana minimalna odległość projektowanych budynków mieszkalnych od granicy z sąsiednimi działkami, która winna wynosić 3 m oraz niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym niezgodność ta polega na tym, iż realizacja zamierzenia inwestycyjnego naruszy nakaz dostosowania kompozycją do sąsiednich budynków wielorodzinnych, w zakresie formy architektonicznej, skali, bryły, głębokości zabudowy, dlatego też postępowanie organu II instancji stanowi naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa, 4) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji postanowienia pozbawiającego obywatela zaufania do organów państwa, z uwagi na naruszenie przez organ obowiązku zarówno dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy, jak i prawidłowego rozważenia stanu prawnego tej sprawy, 5) art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na uznaniu, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w przypadku gdy weryfikowany akt jest dotknięty wadą wymienioną w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. , gdyż przedłożony projekt budowlany jest niekompletny, niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi oraz niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym obligatoryjnym jest wstrzymanie wykonania ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] decyzji z dnia [...].02.2016 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o stwierdzenie jej nieważności, 6) art. 138 § 1 pkt 2 k .p .a. poprzez brak oznaczenia w wydanym przez organ drugiej instancji rozstrzygnięciu w jakim zakresie zostało umorzone postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę" – koniec cytatu. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi nie są uzasadnione. I tak, bez wpływu na sądową ocenę zaskarżonego postanowienia pozostaje prezentowana przez skarżącą teza, że zaskarżone postanowienie zapadło w oparciu o naruszającą prawo ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018 r. Podkreślmy decyzję ostateczną. Tutejszy Sąd kontrolując tę decyzję wyrokiem z 13 marca 2019r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1896 oddalił skargę skarżącej wspólnoty (wyrok nieprawomocny). Ma rację skarżąca podając, że wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej (na wniosek lub z urzędu) jest obligatoryjne, o ile organ stwierdza prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Jednak nie to zagadnienie, owego prawdopodobieństwa, było osią problemu przed, którym stanął organ drugiej instancji. Miał bowiem rozpoznawać zażalenie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, wobec której w postępowaniu nieważnościowym zapadła decyzja ostateczna. Organ drugiej instancji, uchylił decyzji organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej w tym postępowaniu. W zaistniałych w sprawie okolicznościach, zasadnie zatem rozważania organu drugiej instancji, skupiły się na ocenie dopuszczalności postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – gdy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostanie ostatecznie zakończone, to udzielenie ochrony (czyli wstrzymanie wykonania decyzji, co do której toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności) jest albo niepotrzebne (jeżeli organ administracji ostatecznie stwierdzi nieważność decyzji) albo niedopuszczalne (jeżeli organ administracji ostatecznie stwierdzi, że brak jest podstaw do uznania, że decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.). Należy również wskazać, że wbrew stanowisku skarżącej bezprzedmiotowość postępowania (w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.) w sprawie o wstrzymanie wykonania decyzji zachodzi w związku z orzeczeniem ostatecznym, które zapada w postepowaniu nieważnościowym, a nie orzeczeniem prawomocnym. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).