VII SA/Wa 1947/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-30
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona postępowania administracyjnego ma prawo do żądania od organu uwierzytelnienia kopii dokumentów z akt sprawy, jeśli nie wykaże ważnego interesu prawnego?Ratio decidendi
Strona postępowania administracyjnego ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Jednakże prawo do żądania uwierzytelnienia takich kopii lub odpisów przez organ administracji publicznej jest uzależnione od wykazania przez stronę ważnego interesu prawnego. Sama konieczność posiadania uwierzytelnionych odpisów dla potrzeb prowadzonego lub innego postępowania nie jest wystarczającym uzasadnieniem ważnego interesu.Stan faktyczny
L. P. złożył wniosek o uwierzytelnienie i przesłanie kopii dokumentów z akt sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uwierzytelnienia, uznając, że strona nie wykazała ważnego interesu prawnego. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy swoje postanowienie. L. P. zaskarżył postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2016 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uwierzytelnienia kopii z akt sprawy oddala skargę
I. Stan sprawy
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. znak [...], po rozpatrzeniu wniosku L. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r, znak [...] - utrzymał w mocy własne postanowienie. Postanowienie zostało wydane na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w zw. z art 127 § 3 oraz art. 144 kpa.
2. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że po rozpatrzeniu wniosku L. P. postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] odmówił uwierzytelnienia i przesłania na wskazany adres 6-ciu nadesłanych fotokopii z akt sprawy. Po rozpatrzeniu wniosku L. P. z dnia 15 maja 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. jest prawidłowe i nie ma podstaw do jego uchylenia.
3. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że w zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego, art. 73 kpa przewiduje dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. Wskazał, że strona, żądając wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, winna wykazać swój ważny interes. Jednakże to organ, rozpatrując takie żądanie, dokonuje własnej oceny, czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie, zaistniał faktycznie ważny interes w rozumieniu art. 73 § 2 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wyraźnie zostały przez ustawodawcę rozgraniczone obowiązki organu administracji publicznej do umożliwienia stronie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów oraz uprawnienia strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek i odpisów, ewentualnie domagania się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub ich wydania w określonej sytuacji. L. P. swojego żądania uwierzytelnienia kopii dokumentów nie uzasadnił ważnym interesem. Z wniosku wynika, że żądane dokumenty są skarżącemu potrzebne do prowadzenia postępowania: "... posiadanie tak umocowanych kopii znacznie pomoże i skróci czas postępowania, kiedy stanowisko stron/strony lub pozycja prawna jest określona i znana, nie wymagająca ponownego ustalania." Organ podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r. I OSK 1319/06 stwierdził, że uzasadnienie istnienia ważnego interesu strony
tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt Il SA/Wa 2126/12).
4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł L. P. i domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
II. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
7. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie uwierzytelnienia i przesłania na wskazany adres 6-ciu nadesłanych fotokopii z akt sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak również zastosowanych przepisów prawa.
8. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 25 marca 2015 r. doprecyzowanym pismem z dnia 24 kwietnia 2015 r. L. P. wystąpił o uwierzytelnienie 6 — ciu nadesłanych fotokopii z akt sprawy wykonanych przez wnioskodawcę w siedzibie GUNB w dniu 9 marca 2015 r.
9. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 73 kpa, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie - stosownie do art. 74 § 2 kpa.
Podkreślić należy, że art 73 § 1 kpa przyznaje stronom postępowania administracyjnego prawo do przeglądania akt sprawy, prawo do sporządzania z nich notatek lub odpisów, jednakże przepis ten nie nakłada na organ obowiązku sporządzania odpisów i dostarczania ich stronom. Stronie nie przysługuje prawo do żądania, aby organ administracji sporządził dowolnie określone przez stronę odpisy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i dostarczył je stronie. W oparciu o art. 73 § 1 kpa organ ma tylko obowiązek stworzyć stronie możliwość sporządzenia odpisów.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 maja 2014 r. II OSK 2997/12 stwierdził, że (1) organ administracji nie ma obowiązku wykonywania, nawet odpłatnie, kserokopii dokumentów zawartych w aktach i dostarczania ich stronie, gdyż utrwalanie wiadomości zawartych w aktach administracyjnych w postaci notatek lub odpisów przepis art. 73 § 1 k.p.a. jednoznacznie powierza stronie, bez względu na użyte przez nią w tym celu środki techniczne. (2) Skoro realizacja uprawnienia z art. 73 § 2 k.p.ar uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem, to błędny jest pogląd, iż już sam status strony uprawnia ją do żądania wydania uwierzytelnionych kserokopii. W przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystywać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem (LEX nr 1579468). Niniejszy skład orzekający stanowisko to podziela w zupełności.
Uznać należy, że zwrot "ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 kpa, odnosi się również do tych przypadków, gdy strona nie może sama zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpowiednich notatek lub kopii. Nie jest wystarczająca sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy powstają nowe dowody, które mogą być wykorzystane poza postępowaniem macierzystym, co z kolei uzasadnia sprawowanie w tym przypadku kontroli przez organy administracji publicznej.
Zdaniem Sądu, uzasadnienie istnienia ważnego interesu tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w zamiarze ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Podzielić należy stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że L. P. swojego żądania uwierzytelnienia kopii dokumentów nie uzasadnił ważnym interesem. Z jego wniosku wynika, że żądane dokumenty są skarżącemu potrzebne do prowadzenia postępowania: "... posiadanie tak umocowanych kopii znacznie pomoże i skróci czas postępowania, kiedy stanowisko stron/strony lub pozycja prawna jest określona i znana, nie wymagająca ponownego ustalania."
Organ podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r I OSK 1319/06 stwierdził, że uzasadnienie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2126/12). Również to stanowisko NSA skład orzekający podziela w zupełności.
10. Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
11. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło