VII SA/Wa 1962/11

Dnia 12 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu z urzędu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1962/11 ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], Starosta [...], na podstawie art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia "stwierdzającego, że w budynku przy ulicy [...] (działka nr ew. [...] obr. [...]) znajdują się samodzielne lokale". W uzasadnieniu wskazał, że z wnioskiem o wydanie ww. zaświadczenia wystąpił J. S.. Do wniosku zostało załączone oświadczenie wnioskodawcy, iż stan pomieszczeń jest aktualny, kopię mapy do celów projektowych z oznaczeniem przedmiotowego budynku, kopię rzutów lokali, oświadczenie kierownika budowy, iż lokale spełniają wymogi art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903, ze zm.), zw. dalej u.w.l., zaświadczenie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o członkostwie M. J. oraz pismo stwierdzające przygotowanie zawodowe M. J. Nr.[...]. Następnie organ I instancji wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków występujących we wniosku poprzez złożenie dokumentu wydanego przez właściwy organ potwierdzający możliwość użytkowania przedmiotowego budynku oraz na załączonych rzutach wykazania lokali do wyodrębnienia wraz z pomieszczeniami przynależnymi. W odpowiedzi na ww. wezwanie wnioskodawca złożył: kopię wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali, kopię rzutów z oznaczeniem samodzielnych lokali wraz z lokalami przynależnymi. Ponieważ wnioskodawca nie przedstawił dokumentu potwierdzającego możliwość użytkowania przedmiotowego budynku, Starosta (wskazując, że jest organem administracji architektoniczno-budowlanej) odmówił wydania zaświadczenia. Powołując się na definicję "samodzielnego lokalu mieszkalnego" zawartą w art. 2 ust. 2 u.w.l., organ I instancji stwierdził, że samodzielne lokale zgodnie z powołaną wyżej definicją mają służyć zaspokajaniu określonych potrzeb, co za tym idzie musi nadawać się do użytkowania. W związku z powyższym przedmiotowe lokale nie mogą służyć zaspokajaniu potrzeb i nie służą. Organ rozpatrujący przedmiotową sprawę przyjął, iż zgodnie z ww. przepisem, lokal jest samodzielny, gdy służy zaspokajaniu określonych potrzeb. Pojęcie służenia zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a w rozpatrywanej sprawie i innych potrzeb niż mieszkaniowe - celów użytkowych może być spełnione wówczas, gdy udzielone zostało zezwolenie na użytkowanie budynku, w którym lokale te są usytuowane. Z akt sprawy wynika, iż budynek, w którym znajdują się przedmiotowe lokale nie został oddany do użytku i tym samym brak jest stosownego dokumentu. Z tych też względów wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokali będzie możliwe po zakończeniu prac budowlanych, a następnie po dopuszczeniu do użytkowania przedmiotowego obiektu. W związku z powyższym, do czasu uzyskania pozwolenia na użytkowanie, lokale znajdujące się w przedmiotowym budynku, nie spełniają zamysłu art. 2 ust. 2 u.w.l., tj. nie mogą służyć zaspokajaniu potrzeb, a ponadto zaświadczenie nie może potwierdzać czegoś, co nie istnieje. Por. wyroki: NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1196/08 i WSA w Łodzi 10 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 193/09. W ocenie Starosty [...] samo wydzielenie trwałymi ścianami nie jest wystarczające do wydania żądanego zaświadczenia. Zażalenie od ww. postanowienia złożył J. S., wskazując, że przepis art. 2 ust. 2 u.w.l. nie wiąże samodzielności lokali z prawem do ich użytkowania, a tym bardziej z decyzją o użytkowaniu budynku. Ponadto w ocenie skarżącego może istnieć budynek oddany do użytkowania, w którym znajdują się zarówno lokale samodzielne, jak i niesamodzielne. Istnienie samodzielnych lub niesamodzielnych lokali jest sprawą nieistotną dla bezpieczeństwa budynku, które z kolei jest istotne dla prawa użytkowania budynku. Por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 318/08. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zw. dalej SKO, [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu ww. zażalenia, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejność odniósł się do kwestii terminowości zażalenia, wskazując, że choć zostało ono złożone po terminie, to okoliczność ta był wynikiem błędnego pouczenia zawartego w postanowieniu Starosty. Z tego względu SKO z mocy art. 112 k.p.a. wniesione zażalenie uznało za skuteczne i przyjęło do rozpoznania. W dalszej części uzasadnienie SKO, przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, powołało się na treść art. 217, 218 i 219 k.p.a. oraz art. art. 2 ust. 1-3 u.w.l. W ocenie SKO, definicja samodzielnego lokalu mieszkalnego zamieszczona w art. 2 ust. 2 u.w.l. wyraźnie wiąże samodzielność lokalu z zaspokojeniem potrzeb, którym lokal ten ma służyć. Samo wydzielenie lokalu trwałymi ścianami nie jest wystarczające do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego. Samodzielny lokal zgodnie z powołaną wyżej definicją ma służyć zaspokajaniu określonych potrzeb, a co za tym idzie musi nadawać się do użytkowania. To zaś nastąpi dopiero po zakończeniu prac budowlanych, a następnie po dopuszczeniu budynku do użytkowania. Pojęcie służenia zaspokajaniu określonych potrzeb może być spełnione wówczas gdy udzielone zostało zezwolenie na użytkowanie budynku, w którym lokal jest usytuowany. Z tych też względów SKO uznało, że wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu będzie możliwe dopiero po zakończeniu prac budowlanych a następnie po dopuszczeniu do jego użytkowania zgodnie z art. 54 lub 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), tj. zgłoszenia zakończenia budowy i braku sprzeciwu właściwego organu w tym zakresie, a w przypadku art. 55 tej ustawy z momentem wydania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie SKO, organ I instancji zasadnie uznał, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty techniczno-budowlane są niewystarczające do wydania żądanego przez niego zaświadczenia. Z akt sprawy wynika, iż budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal nie został oddany do użytku. W piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. J. S. wskazał, że budynek nie jest oddany do użytku, gdyż nabywcy lokali w budynku będą wykańczali swoje lokale według własnego uznania. Budynek jest wykonany w 90%. A zatem brak pozwolenia na użytkowanie budynku oznacza, że inwestor nie zakończył budowy obiektu, wobec czego wniosek nie może zostać rozpatrzony pozytywnie. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1196/09. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na jego niezgodność z prawem, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że przepisy prawa przy wydaniu zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu mieszkalnego nie wymagają uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W odpowiedzi na skargę SKO w [...], wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W związku z zawartym w odpowiedzi na skargę wnioskiem organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w piśmie procesowym skarżący nie sprzeciwił się rozpoznaniu sprawy przez Sąd w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto Sąd nie jest związany granicami skargi, kontroluje zatem sprawę również w zakresie nieobjętym zarzutami skargi. Zgodnie z przepisem art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W takim trybie Sąd z urzędu rozpoznał niniejszą sprawę z uwagi na złożony wniosek przez stronę postępowania o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i brak żądania strony przeciwnej o przeprowadzenie rozprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do treści § 2 tego artykułu wydanie zaświadczenia następuje, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1), a osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Z powyższego wynika, że wydanie zaświadczenia następuje w przypadku spełnienia określonych w art. 217 § 2 k.p.a. przesłanek. Jeżeli w danej sprawie nie ma podstaw do wydania zaświadczenia, na podstawie art. 219 k.p.a. organ administracyjny odmawia wydania zaświadczenia. Jak wynika z akt sprawy, skarżący stosownie do treści art. 2 ust. 3 u.w.l. złożył do Starosty [...] wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali w ww. budynku mieszkalnym. Potwierdzenie ww. faktu dokonuje właściwy organ w formie zaświadczenia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 u.w.l. Przepis ten stanowi, że samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. W ocenie Sądu wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego ma potwierdzać, czy stan faktyczny przedstawiony w stosownym wniosku w istocie odpowiada dyspozycji art. 2 ust. 2 u.w.l. Z tego względu w związku z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. ustalenia w niniejsze sprawie wymagała kwestia, czy ewentualne wyodrębnienie zgodnie z wnioskiem J. S. lokali w ww. budynku mieszkalnym potwierdzałoby stan istniejący, tj. że mamy do czynienia z lokalami, które mogą służyć zaspokajaniu określonych potrzeb (mieszkaniowych). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy administracyjne prawidłowo oceniły, że takiego waloru ww. lokale aktualnie nie posiadają. Choć nie ulega wątpliwości, że w sprawie mamy do czynienia z wydzielonymi trwałymi ścianami w obrębie budynku zespołem czterech izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, co wynika z decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2008 r., Nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, to na obecnym etapie postępowania nie można uznać, że istnieją lokale w znaczeniu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l., które mogą służyć zaspokajaniu określonych potrzeb, ponieważ są zarówno w sensie prawnym, jak i faktycznym, są one dopiero częściami budynku w budowie i terenem budowy. Okoliczność tę potwierdził na etapie postępowania administracyjnego sam skarżący, który wskazał, że przedmiotowa budowa ukończona jest w 90%, a zatem proces budowlany trwa i dopiero spełnienie warunków określonych w art. 54 Prawa budowlanego proces ten zakończy. Zgodnie z przepisem art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Nie ulega więc wątpliwości, że objęte wnioskiem lokale jako teren budowy nie mogą służyć obecnie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, gdyż inwestorzy nie mogą przystąpić do ich użytkowania, a zatem nie mogą jeszcze służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Wystąpienie o wydania przedmiotowego zaświadczenia należało zatem ocenić jako przedwczesne, a ponieważ nie zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w definicji art. 2 ust. 2 u.w.l. (brak możliwości zaspokajania potrzeb mieszkaniowych) organy administracyjne obu instancji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia w przedmiocie samodzielności lokalów mieszkalnych ww. budynku. W tym miejscu wskazania wymaga, że "samodzielność lokalu" w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. charakteryzuje się tym, że właściciel i inne osoby korzystające z lokalu mają do niego swobodny dostęp, a także tym, że osoby takie mogą korzystać z lokalu zgodnie z jego funkcją, tj. mieszkaniową. A zatem z uwagi na okoliczność, że aktualnie mamy do czynienia z terenem budowy, nie można uznać, iż w niniejszej sprawie obecny właściciel, jak i potencjalni kolejni właściciele lub inne osoby mające zamiar korzystać z przedmiotowych lokali, mają do nich swobodny dostęp i mogą je użytkować jako lokale.. Skoro mamy do czynienia z niezakończonym procesem budowlanym, to brak jest podstaw do uznania, że została spełniona dyspozycja art. 2 ust. 2 u.w.l., która jednoznacznie odnosi się do funkcjonowania "samodzielnego lokalu" jako mieszkalnego. Nie można więc przesądzić o istnieniu samodzielnego lokalu, o jakim mowa w ww. przepisie, bez prawnego ustalenia jego funkcji jaką ma faktyczne pełnić. Dlatego organy obu instancji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia stwierdzającego, że w budynku przy ulicy [...] (działka nr ew. [...] obr. [...]) znajdują się samodzielne lokale, ponieważ jako teren budowy nie mogą zaspokajać potrzeb mieszkaniowych. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.