VII SA/Wa 1972/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, a w oparciu o § 3 omawianego artykułu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Natomiast zgodnie z art. 85 ww. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do § 2 ust 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. W rozpoznawanej sprawie odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł doręczono skarżącemu w dniu 15 września 2015 r., zatem termin do jego uiszczenia upłynął z dniem 22 września 2015 r. Skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w dniu 23 września 2015 r., czyli po upływie zakreślonego terminu. Uiszczenie wpisu sądowego po terminie jest bezskuteczne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W tej sytuacji skarga podlega odrzuceniu zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2015 r. Sąd odrzucił skargę w niniejszej sprawie z uwagi na uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia skarżący G.P. otrzymał w dniu 17 listopada 2015 r. Przy piśmie z dnia 19 listopada 2015 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jednocześnie ponownie uiszczając wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że "jest osobą starszą ma 74 lata, do domu przyszło kilka listów, otworzył je i nie zauważył, że ma termin do zapłaty opłaty. Jak na spokojnie dał synowej do przeczytania, to się okazało, że ma za płacić 200 zł. Od razu kazał synowej aby zapłaciła. Nie wiedział kiedy odebrał pismo, myślał, że zapłacił w terminie, zdarza mu się, że zapomina. Ze względu na wiek prosi o przywrócenie terminu." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek podlega oddaleniu. Jak stanowi art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Przy czym, zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jak stanowi natomiast § 5 omawianego przepisu po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie przez skarżącego czynności w terminie powoduje dla niego ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi. Wniosek został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Równocześnie z wnioskiem skarżący dokonał uchybionej czynności - uiścił ponownie wpis sądowy. Kolejno, należy zatem ocenić uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący twierdzi, że powodem niedopełnienia czynności nakazanych przez Sąd był wiek, z powodu którego skarżący ma problemy z pamięcią w związku z czym nie jest pewny kiedy odebrał list z wezwaniem do zapłaty. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez skarżącego, że mimo całej staranności nie mógł on dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niego niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., II OSK 479/07, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu należy np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia po jego stronie braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W ocenie Sądu tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W tym miejscu należy podkreślić, że problemy z pamięcią i wiek nie są samoistną podstawą uznania o braku winy, a zatem nie stanowią przesłanek uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, w szczególności bez możliwości ich weryfikacji przy pomocy jakichkolwiek obiektywnych dowodów, pozostają jedynie subiektywnymi przekonaniami strony, które same w sobie niczego nie uprawdopodobniają. Skarżący mając świadomość problemów z pamięcią oraz uznając, że jego wiek stanowi ograniczenie możliwości percepcyjnych mógł ustanowić pełnomocnika do doręczeń lub też tak zorganizować odbiór korespondencji i jej odczytanie przez innego domownika czy kogoś z bliskich osób, aby nie dochodziło do tego typu sytuacji. Mając świadomość problemów z pamięcią należy dokładać wszelkiej staranności przy prowadzeniu swoich spraw, np. zanotować na kopercie czy też piśmie wzywającym datę odbioru korespondencji, co umożliwiłoby dochowanie terminu. Zaniedbania w tym zakresie wykluczają przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi bez swojej winy. Tak ogólnie wskazane okoliczności nie znajdują również potwierdzenia w innych podejmowanych przez skarżącego czynnościach. Był on bowiem w stanie wnieść w terminie samodzielnie skargę, uiścić ostatecznie wpis sądowy, złożyć we właściwym czasie wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący wykonał zatem ostatecznie, choć dzień po terminie, wezwanie sądu, a także dokonał innych czynności procesowych. Wskazane działania skarżącego wskazują, że rozumie treść kierowanych do niego pism, w tym wskazanych tam terminów. (por. postanowienie NSA z 29 stycznia 2014 r. II OZ 65/14, publ: www.cbois.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że argumenty skarżącego podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługują na uwzględnienie. Konkludując, Sąd uznał, że nie została spełniona podstawowa przesłanka do przywrócenia terminu, czyli kryterium braku winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.