VII SA/Wa 1997/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Z. A. zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2008 r. o odmowie przyznania Z. A. prawa pomocy w zakresie częściowym Postanowieniem z dnia 21 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Z. A. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 610/08 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. A. na w/w postanowienie Sądu z dnia 21 lutego 2008 r. W dniu 11 grudnia 2008 r. (data nadania w UP) wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzupełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, w którym Z. A. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w dniu 11 grudnia 2008 r. (data nadania w UP) wynika, iż sytuacja materialna skarżącej nie zmieniła się, a wręcz uległa poprawie, bowiem wzrosły dochody skarżącej (1500 zł) w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (1160 zł). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest, iż każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i odpowiednio się do tego przygotować. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, można zwrócić się o pomoc państwa (zob. post. SN z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, M. Praw. – Zestawienie Tez 2000/7 str. 455). Strona wnosząc sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sytuacja materialna skarżącej nie zmieniła się na tyle, aby kwalifikowała się do zmiany postanowienia Sądu z dnia 21 lutego 2008 r. Wnioskodawczyni uzyskując wskazany stały miesięczny dochód nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Należy również wziąć pod uwagę, przy rozpatrywaniu niniejszego przypadku, iż Z. A. zdołała zgromadzić środki, aby ustanowić w przedmiotowej sprawie profesjonalnego pełnomocnika celem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 16 października 2008 r., a także na opłacenie wpisu sądowego od w/w skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, jednorazowe wniesienie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, która jest w chwili obecnej wymagana, nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącej, podobnie jak pozostałe koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych strony. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.