VII SA/Wa 2029/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2029/12. E. S. (dalej zwany skarżącym) w dniu 01.10.2012 r. złożył do Sądu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze stałego dochodu z tytułu renty w wysokości 360,00 złotych oraz z jednorazowego dochodu z tytułu sprzedaży zboża w lipcu 2012 r. w wysokości 1.600,00 zł, jednorazowego dochodu z tytułu sprzedaży jałówki za kwotę 1.800,00 zł. Wskazał również, że dzierżawi nieruchomość rolną, za którą w czerwcu 2012 r. otrzymał czynsz w wysokości 1.000,00 złotych. Skarżący podał, że posiada dom o powierzchni 60 m ² (wymagający remontu) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 18 ha. Skarżący podał również, iż obecnie utrzymuje 8 sztuk bydła w tym 4 krowy zaznaczając, że od 2011 r. nie prowadzi już sprzedaży mleka. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oznajmił, że nie posiada. Skarżący podał, iż sam prowadzi gospodarstwo rolne, które położone jest na bardzo słabych glebach. Oświadczył, iż orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS w Z. z dnia [...] marca 2012 r. został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie, dlatego zmuszony jest do ograniczenia produkcji do mniej dochodowej oraz do wynajmowania pracowników do najcięższych prac w gospodarstwie. Zaznaczył, że posiadane budynki gospodarcze są stare i niefunkcjonalne, co utrudnia i uniemożliwia rozwój hodowli. Oświadczył, iż przeciwko niemu prowadzone są 4 postępowania egzekucyjne przez komornika sądowego i komornika skarbowego. Dodał, iż posiada zadłużenia u osób prywatnych i instytucji publicznych na kwotę 13.000,00 złotych. Skarżący wskazał, że koszty jakie ponosi związane z utrzymaniem domu wynoszą około 380,00 złotych miesięcznie z czego za energię elektryczną w wysokości około 160,00 złotych, za wodę w wysokości około 30,00 złotych, za telefon w wysokości około 150,00 złotych, wywóz nieczystości w wysokości 36,00 złotych. Postanowieniem z dnia 08.11.2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł oraz ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalił. E. S. w dniu 31.10.2013 r. złożył do Sądu ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący utrzymuje się ze stałego dochodu z tytułu renty w wysokości 465,14 zł. Uzyskuje również inne nieregularne dochody w postaci zwrotu akcyzy (około 1 100,00 zł rocznie), dopłat unijnych (około 2 335,00 zł rocznie), zwrotu kosztów procesu (124,00 zł). Ostatecznie skarżący wskazał, że łączenie jego dochód wynosi około 1 000,00 zł miesięcznie. Oświadczył, iż przeciwko niemu prowadzonych jest 6 postępowań egzekucyjnych. Dodał, iż posiada zadłużenia u osób prywatnych i instytucji publicznych na kwotę 14 000,00 zł. Natomiast okoliczności dotyczące prowadzenia gospodarstwa domowego, stanu posiadanego majątku oraz zdolności skarżącego do pracy nie uległy zmianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącego do Sądu w dniu 31.10.2013 r. jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, w tej samej sprawie. Poprzedni wniosek, o czym powyżej nadmieniono, został częściowo oddalony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 08.11.2012 r. Niedopuszczalne jest, aby Sąd ponownie orzekał co do kwestii, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zatem aktualny wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia w zakresie odmawiającym przyznania prawa pomocy (tak w: postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13). Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Nie ulega wątpliwości, że należy badać zmianę tych okoliczności, które są prawnie relewantne dla przyznania prawa pomocy i które zostały wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (tak w: postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13). Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (tak w: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r., II OZ 419/13). Podkreślić należy, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie skarżący żąda przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 165 p.p.s.a. jest zobowiązany wykazać, że na skutek zmiany okoliczności nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie wykazał, aby zmiana okoliczności faktycznych nastąpiła w stopniu uzasadniającym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Należy wskazać, że średnie miesięczne dochody, które skarżący określił na kwotę około 1 000,00 zł są zbliżone do średnich miesięcznych dochodów, które skarżący osiągał w dacie rozstrzygania pierwotnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zmianie nie uległ również stan majątku skarżącego. Podkreślić należy również, że skarżący posiada gospodarstwo rolne, w którego skład wchodzą nieruchomości o pow. 18 ha. Powyższa okoliczności sprzeciwia się uznaniu, że skarżący jest osobą ubogą i stanowi samoistną podstawę do odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w całości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2013 r., II FZ 158/13). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.