VII SA/Wa 2044/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. D. i B. D. na Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 14 września 2011r. w sprawie VII SA/Wa 1382/11 I. oddala skargę, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ł.W. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) zł. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009 r. znak [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Z. D. o stwierdzenie nieważności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2004 r. nakazującą B. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty na działce nr [...] w miejscowości [...] – odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Organ stwierdził, że badana decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a ponadto, że decyzje wydane w postępowaniu zwyczajnym były kontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 100/05 oddalił skargę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku Z. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 992/09 oddalił skargę Z. D. na ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r., podzielając stanowisko organu. Sąd dodał, że w świetle art. 134 p.p.s.a. sąd administracyjny z urzędu bada, czy zaistniały przesłanki nieważności decyzji. Wskazał, że oddalenie skargi dowodzi, iż decyzja nie narusza prawa, a tym bardziej nie zawiera wad kwalifikowanych. Organ miał więc zamkniętą drogę do samodzielnej oceny, czy badana decyzja, w tym samym stanie faktycznym i prawnym, jest dotknięta wadą nieważności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Z. D., po rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 700/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 14 września 2011 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1382/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2009 r. znak [...]. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd, nawiązując do wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonanej w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r. wydanego w sprawie II OSK 700/10, podniósł, że stroną postępowania zwyczajnego był jedynie B. D., do którego zostały skierowane decyzje organów obu instancji. W aktach administracyjnych znajduje się kopia wypisu z księgi wieczystej Kw nr [...] z dnia [...] września 1996 r., w której jako współwłaścicielkę działki nr [...], n której została wniesiona sporna wiata – na zasadzie wspólności ustawowej – wskazuje się Z. D. Wypis ten wraz z wypisem z rejestru gruntów został złożony jako załącznik do wniosku o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że skarżąca posiadała interes prawny w występowaniu w charakterze strony w postępowaniu zwyczajnym, a w konsekwencji jest również legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. Następnie Sąd wskazał, że w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt II SA/Wr 100/05 nie zostało sporządzone uzasadnienie. Zatem oceny, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez Sąd również okoliczności wskazanych we wniosku Z. D. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji należało dokonać na podstawie akt administracyjnych i dokumentów zgromadzonych w postępowaniu zwyczajnym. Sąd miał na uwadze, że zarówno w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2004r., jak i skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu B. D. wskazywał jedynie na okoliczności dotyczące przyczyn dla których wzniósł wiatę, nie złożył dokumentów niezbędnych do jej zalegalizowania, a także informacji udzielanych przez organ powiatowy w postępowaniu zwyczajnym. Z pozostałych akt sprawy, w tym treści uzasadnień decyzji organów powiatowego i wojewódzkiego również nie wynika, aby poddano badaniu okoliczność, że współwłaścicielką działki nr [...] jest Z. D., czy też, że była ona współinwestorem samowolnie wzniesionej wiaty. Jak już podniesiono wyżej wypis z księgi wieczystej Kw nr [...] z dnia [...] września 1996r., został złożony do organu powiatowego wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, to jest dopiero w dniu [...] lipca 2008 r., co z kolei pozwala przyjąć, że kwestie te nie mogły być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyrok zapadł bowiem w dniu 11 maja 2006 r. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że nie ma przeszkód czyniących rozpoznanie wniosku skarżącej niedopuszczalnym, ze względu na ww. wyrok z dnia z 11 maja 2006 r. W dniu [...] listopada 2011 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął odpis wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o przesłanie odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości ozn. nr ew. [...] w miejscowości [...]. Żądany odpis wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Z. D., reprezentowanej przez radcę prawnego P. F. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004 r. nakazującą B. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty na działce nr [...] w miejscowości [...] – odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Pełnomocnik Z. D. złożył w dniu [...] stycznia 2012 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zaskarżono decyzję z dnia [...] marca 2009 r. w sprawie o sygn. akt [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2012 r. B. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...]. Organ postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. B. D. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez "właściwe zgodne z obowiązującym prawem rozpatrzenie jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] kwietnia 2012 r." Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. B. D. wezwał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 154 p.p.s.a., do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1382/11. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organ, pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. poinformował B. D., że wyrok został wykonany decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. W dniu [...] sierpnia 2012 r. B. D. skierował do organu ponowne wezwanie do wykonania ww. wyroku, na które organ udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] października 2012 r. zatytułowanym "Monit" Z. D. wniosła o niezwłoczne wykonanie ww. wyroku zgodnie z zaleceniami Sądu. Po wymianie kolejnej korespondencji pomiędzy Z. D. i organem, skarżący w dniu [...] sierpnia 2013 r. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. skargę na niewykonanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1382/11. W uzasadnieniu skargi odwołali się do uzasadnienia ww. wyroku, cyt. "W tym stanie rzeczy Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że nie ma przeszkód czyniących rozpoznanie wniosku skarżącej niedopuszczalnym ze względu na ww. wyrok z dnia 11 maja 2006 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów nadzoru będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem ww. stanowiska Sądu". Wskazali, że nie zostało przeprowadzone żadne postępowanie, jak również nie zostało wydane żadne orzeczenie na podstawie prawomocnego wyroku z dnia 14 września 2011 r. Żaden organ nie uwzględnił stanowiska Sądu. Ponadto, w ocenie skarżących, organ nie sprawdził, czy radca prawny P. F. w dalszym ciągu reprezentuje skarżących i dokonywał doręczeń temu pełnomocnikowi. Skarżący wskazali, że nie upoważniali ww. radcy prawnego do prowadzenia sprawy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny i wydaniu wyroku w dniu 19 kwietnia 2011 r. w sprawie II OSK 700/10. Dlatego skarżący w dniu [...] sierpnia 2012 r. skierowali do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wezwanie do wykonania wyroku, który nie został do chwili obecnej wykonany. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wezwano skarżących do sprecyzowania, czy wnoszą o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. – w terminie 7 dni, pod rygorem potraktowania ww. pisma jako skargi na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pouczono skarżących o treści art. 154 § 1 p.p.s.a. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący sprecyzowali, że na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. wnoszą o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na ww. skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację. Na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że popiera skargę na niewykonanie wyroku wydanego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1382/11, wniósł o ukaranie grzywną oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd, w ww. przypadku, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Stan bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądu administracyjnego, mimo upływu terminu określonego w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 (dalej: k.p.a.), nie rozpoznaje sprawy (nie wydaje stosownego rozstrzygnięcia). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W przypadku wyroku uchylającego decyzję administracyjną terminy określone w art. 35 k.p.a. zaczynają swój bieg od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych (art. 286 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem oceny Sądu w takim przypadku jest także ustalenie, czy postępowanie administracyjne nie było prowadzone w sposób przewlekły tj. ustalenie czy organ podejmował wprawdzie czynności procesowych, jednakże czynności te były niezasadne, spóźnione lub pozorne i nie służyły niezwłocznemu załatwieniu sprawy administracyjnej w ww. terminach ustawowych. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Skarżący podnieśli, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2011 r. wydany w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1382/11 nie został wykonany, albowiem organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku. W świetle powyższych rozważań prawnych interpretację skarżących należy uznać za całkowicie błędną. Wykonanie wyroku należy rozumieć w ten sposób, że po uchyleniu decyzji organ, po ponownym przeprowadzeniu postępowania – kierując się wytycznymi sądu, wyda nowe rozstrzygnięcie. Wydanie decyzji, także w przypadku ewentualnego naruszenia wytycznych sądu, oznacza, że nastąpiło wykonanie wyroku, zatem w takim przypadku art. 154 § 1 p.p.s.a. nie może mieć zastosowania. Jak wynika z akt administracyjnych w dniu [...] listopada 2011 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął odpis wyroku wraz z aktami postępowania administracyjnego. Następnie w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. organ zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o przesłanie odpisu zupełnego księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości ozn. nr ew. [...] w miejscowości [...]. Żądany odpis wpłynął do organu w dniu [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...], na podstawie art. 104 w zw. z art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Z. D., reprezentowanej przez radcę prawnego P. F. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004 r. nakazującą B. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty na działce nr [...] w miejscowości [...] – odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Powyższe wskazuje, że po wydaniu wyroku z dnia 14 września 2011 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1382/11 organ w dniu 29 grudnia 2011 r. wydał decyzję w sprawie. Z tych względów nie można w niniejszej sprawie mówić o niewykonaniu wyroku, ani także o bezczynności po wydaniu wyroku w sprawie VII SA/Wa 1382/11. Twierdzenia skarżących dotyczące niezastosowania się przez organ do wytycznych sądu wyrażonych w uzasadnieniu wyroku w sprawie VII SA/Wa 1382/11 (zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a.) nie mogą być podnoszone w drodze skargi na niewykonanie wyroku – art. 154 § 1 p.p.s.a., ale ewentualnie mogłyby być podstawą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., a potem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję tego organu wydaną po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych, pełnomocnik skarżących złożył w dniu [...] stycznia 2012 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wprawdzie nie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011, ale decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. Następnie organ postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. stwierdził niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Dopiero pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. B. D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., a organ postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego, co skutkowało tym, że decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. stała się ostateczna. Skarżący nie skorzystali zatem z możliwości zaskarżenia decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. i nie mogą w drodze skargi na niewykonanie wyroku, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., podnosić zarzutów dotyczących ewentualnego niewypełnienia wskazówek sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 września 2011 r. wydanego w sprawie VII SA/Wa 1382/11. Jak już wskazano, w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca bezczynność organu po wydaniu wyroku w sprawie VII SA/Wa 1382/11, ponieważ po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ wydał decyzję w dniu [...] grudnia 2011 r. Należy także wskazać, że postępowanie administracyjne zakończone ww. decyzją nie było prowadzone przewlekłe. Od momentu otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku z dnia 14 września 2011 r. wraz z aktami administracyjnymi, co miało miejsce w dniu 30 listopada 2011 r., do wydania decyzji w dniu [...] grudnia 2011 r. upłynął termin niespełna miesięczny. Sprawa została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.