VII SA/Wa 2084/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2084/17 o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2084/17. W dniu 3 listopada 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. G. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, na brak środków, brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz brak majątku osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rubryce dotyczącej uzyskiwanych dochodów wnioskodawca wpisał, że ponosi stratę z tytułu działalności. Innych danych w formularzu PPF nie zawarto. Pismem z dnia 20 listopada 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 listopada 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wypełnienie wszystkich rubryk formularza w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W tym celu przesłano wnioskodawcy nowy formularz PPF. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez podanie: - jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą, czy prowadzi ją samodzielnie czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, - wskazanie oraz udokumentowanie wysokości dochodów/przychodów uzyskanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie ostatnich sześciu miesięcy bądź też poniesionych strat, - gdzie wnioskodawca zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość, - czy posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), oraz do nadesłania: - odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - wyciągów z rachunku bankowego/ rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w tym z rachunków związanych z działalnością gospodarczą, - kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług ( VAT 7 lub VAT 7k ) lub złożenie oświadczenia, o nie byciu podatnikiem VAT. Powyższe należało wykonać terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane informacje. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca nadesłał formularz PPF w którym wypełnił jedynie pierwszą stronę, wskazując sąd do którego wniosek skierował, wnioskodawcę z adresem oraz nazwę organu i aktu, którego sprawa dotyczy i złożył podpis. W uzasadnieniu wniosku wskazał zaś tylko, że wobec obiektywnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Do dnia dzisiejszego wnioskodawca nie nadesłał dokumentów i oświadczeń o które złożenie był wzywany. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2084/17 starszy referendarz sądowy odmówił A. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W ustawowym terminie od w/w orzeczenia referendarza sprzeciw wniósł A. G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniu skarżący zarzucił obrazę art. 252 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe zastosowanie w/w przepisu i uznanie, że skarżący nie złożył wniosku dot. przyznania prawa pomocy skutkującego koniecznością zwolnienia od kosztów. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że orzeczenie referendarza sądowego jest nieuzasadnione i krzywdzące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1 przywołanego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na osobie składającej wniosek. Skarżący we wniosku PPF podniósł, brak środków, brak osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz brak majątku osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W rubryce dotyczącej uzyskiwanych dochodów wnioskodawca wpisał, że ponosi stratę z tytułu działalności. Innych danych w formularzu PPF nie zawarto. Analiza akt sprawy potwierdza ustalenia starszego referendarza sądowego, że w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 20 listopada 2017r. wezwano skarżącego do wypełnienia wszystkich rubryk formularza PPF oraz do nadesłania dodatkowych informacji wskazując jakie to mają być informacje. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono wnioskodawcy w dniu 24 listopada 2017r. Jednakże, jak trafnie wskazał starszy referendarz sądowy, pomimo upływu terminu, skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów ani wyjaśnień. Wykonanie powyższego wezwania wnioskodawca ograniczył do przesłania formularza PPF, którego wypełnienie sprowadzało się jedynie do wskazania sądu do którego wniosek skierował, wnioskodawcy z adresem, nazwy organu i aktu, którego sprawa dotyczy oraz jego podpisania. W uzasadnieniu wniosku wskazał zaś tylko, że wobec obiektywnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na powyższe, Sąd w pełni podziela ustalenia starszego referendarza, że wnioskodawca pomimo wezwania nie wypełnił w formularzu żadnych rubryk, które odnoszą się do jego sytuacji finansowej. Nie podał jakichkolwiek informacji na temat aktualnego źródła utrzymania, wysokości ponoszonych wydatków, stanu rodzinnego, czy majątku. Jak wynika z powyższego wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji materialnej, tj. szczegółowych danych odzwierciedlających jego aktualną sytuację majątkową. W ocenie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, starszy referendarz sądowy w pełni trafnie odmówił w/w przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wniesionym sprzeciwie skarżący również nie wyjaśnił wskazywanych wyżej kwestii, dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionego sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe, z uwagi na występujące wątpliwości, co do sytuacji finansowej skarżącego, trafnie starszy referendarz sądowy odmówił w/w udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro zaś to na skarżącym spoczywa ciężar dowodu, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jego będą obciążać negatywne skutki takiego zachowania. Sąd, wobec braku wystarczającego materiału dowodowego, koniecznego do poparcia składanych przez skarżącą wyjaśnień, nie może dokonać oceny, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, a zatem nie może wydać pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., II OZ 1361/10, LEX nr 743 829 czy z dnia 22 października 2014 r., II FZ 1294/14, LEX nr 1 525 356). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15, LEX nr 1 640 412, w postępowaniu sądowym "[...] zasadą jest odpłatność za zainicjowaną przez siebie sprawę sądową, zaś wyjątkiem od niej możliwość ubiegania się o zwolnienie w tym przedmiocie [...]. Nie może zatem dziwić możliwość żądania przez sąd przedstawienia przez stronę dodatkowych wyjaśnień, w razie gdy te wskazane we wniosku okazały się niedostateczne. To sąd bowiem jest zobowiązany do oceny, komu ma zostać udzielona, pochodząca z budżetu państwa, pomoc.". Skoro skarżący nie wykazał, że w jego przypadku zachodzi wyjątek, uregulowany w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd musiał odmówić mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący, wnosząc skargę do tutejszego Sądu, musi mieć świadomość, że postępowanie sądowe wiąże się z ponoszeniem kosztów, a wyjątkiem od zasady odpłatności za wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego jest możliwość uzyskania zwolnienia np. z obowiązku uiszczenia wpisu. Jednak "prawo pomocy nie jest instytucją przysługującą osobom uznającym się za niezamożne, a osobom, które taki fakt wykażą stosownymi dokumentami i oświadczeniami" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 21/15, LEX nr 1 640 412). W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 260 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.