VII SA/Wa 2098/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. [...] S.A. z siedzibą w B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ze skargi P. [...] S.A. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie określenia zakresu naruszenia przepisów z zakresu lotnictwa cywilnego i wyznaczenia terminu usunięcia niezgodności postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. (doręczonym stronie skarżącej 22 listopada 2016 r.) odrzucił skargę P. [...] S.A. z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...], z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do wniesienia skargi. W dniu 29 listopada 2016 r. (data nadania w UP) strona skarżąca złożyła do Sądu, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż osobą odpowiedzialną z ramienia Spółki za sprawy związane z kwestiami operacyjnymi i bezpieczeństwem lotniska oraz związanymi z nimi wszelkimi postępowaniami przed ULC, jest Dyrektor Operacyjny [...]. Podkreślono, iż P. R. oświadcza, iż działał ze świadomością i w pełnym przekonaniu, iż termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego upływa dnia 5 sierpnia 2016 r., jako że zaskarżoną decyzję Prezesa ULC otrzymał za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 6 lipca 2016 r. przez sekretariat [...] S.A., który zwyczajowo po wpływie korespondencji do Spółki od razu przesyła ją do wiadomości dyrektora danego pionu odpowiedzialnego za dany zakres spraw (w tym przypadku Dyrektora Operacyjnego P. R.) za pośrednictwem poczty elektronicznej w programie wewnętrznym (sieci internetowej) Spółki. Dyrektor Operacyjny nie miał wiedzy, iż decyzja wpłynęła do Spółki dzień wcześniej, w związku z tym termin do wniesienia skargi liczył od dnia 6 lipca 2016 r. i zgodnie z tym podpisaną przez siebie i drugiego prokurenta Spółki - zgodnie z zasadami reprezentacji widniejącymi w KRS Spółki - skargę wysłał osobiście w dniu 5 sierpnia 2016 r., działając w dobrej wierze, że została wniesiona w terminie. Jak jednak wynika z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi, termin do wniesienia skargi upłynął dzień wcześniej, tj. 4 sierpnia 2016 r. ze względu na to, iż odnotowano wpływ do Spółki przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję Prezesa ULC dzień wcześniej aniżeli faktyczna data zarejestrowania wpływu przesyłki w Spółce oraz jej doręczenia Dyrektorowi Operacyjnemu P. R. (6 lipca 2016 r.). Spółka wskazała, że osoba odpowiedzialna za wniesienie skargi na decyzję Prezesa ULC nie miała możliwości przezwyciężenia przeszkody do wniesienia skargi w terminie, gdyż właśnie była przekonana, iż wnosi skargę terminowo w dniu 5 sierpnia 2016 r. Od początku bowiem Dyrektor Operacyjny [...] S.A. działał w dobrej wierze i ze świadomością doręczenia przesyłki Spółce w dniu 6 lipca 2016 r. tj. w dacie, kiedy korespondencja została zarejestrowana w programie Spółki i jemu doręczona przez sekretariat Spółki, gdyż taka jest praktyka Spółki, że korespondencja od razu jest wprowadzana do programu i przesyłana drogą elektroniczną na pocztę email właściwego dyrektora Spółki, czasem również dodatkowo pracownika danego Pionu, i zawsze do wiadomości Prezesa Zarządu. W konsekwencji, Dyrektor Operacyjny Spółki P. R. nie mógł zapobiec przekroczeniu terminu, zważywszy że zaskarżona decyzja została zarejestrowana w programie Spółki dnia 6 lipca 2016 r. i tego samego dnia jednocześnie przekazana drogą elektroniczną (obieg wewnętrzny w Spółce) trzem osobom - Dyrektorowi Operacyjnemu P. R., pracownikowi Pionu Operacyjnemu A. C. i zwyczajowo do wiadomości Prezesa Zarządu Spółki. Wobec tego, osoba odpowiedzialna za załatwienie przedmiotowej sprawy, tj. Dyrektor Operacyjny Spółki - wg stanu swojej wiedzy - wnosił skargę w ostatnim dniu terminu, który upływał dnia 5 sierpnia 2016 r. Spółka dodała, że reprezentant dopełnił według swej najlepszej wiedzy, obowiązku wniesienia skargi na wadliwą jego zdaniem oraz krzywdzącą i godzącą w interes Spółki decyzję Prezesa ULC, niezależnie od tego, że decyzja została doręczona w sezonie letnim, urlopowym, gdzie również on sam przebywał w międzyczasie na zaplanowanym urlopie w dniach 12-13 lipca oraz 18-29 lipca 2016 r., jak również realizował równocześnie szereg innych obowiązków na nim spoczywających oraz załatwiał w tym czasie szereg innych spraw, także w związku z urlopami osób podległych oraz zastępowaniem Prezesa Zarządu podczas jego wyjazdów służbowych, czy też planowego urlopu. Obiektywnie rzecz biorąc, nie można zatem przypisać winy osobie odpowiedzialnej za wniesienie skargi na decyzję Prezesa ULC, która przez cały czas działała w dobrej wierze, ze świadomością działania "w prawie" i braku dopuszczenia się naruszenia terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Na wstępie wskazać należy, iż został zachowany termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., albowiem o okoliczności uchybienia terminu skarżąca Spółka dowiedziała się z postanowienia odrzucającego skargę. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, iż nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (zob. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004r., sygn. akt FZ 63/04, niepubl.). W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.). W przypadku strony będącej osobą prawną, posiadającą reprezentujący ją organ (zarząd), brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności w imieniu Spółki. Obowiązkiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki akcyjnej jest należyte zorganizowanie obsługi biurowo-administracyjnej, w tym także w zakresie przyjmowania i obiegu korespondencji i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi on odpowiedzialność. (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II GZ 112/06). Sprawy wewnętrznej organizacji Spółki w żadnym wypadku nie mogą być podstawą do uznania, iż zaistniałe z powodu tej organizacji uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej było niezawinione. Strona skarżąca, będąca osobą prawną, odpowiada za wewnętrzną organizację, w tym w zakresie upoważnienia właściwej osoby do wewnętrznego obiegu i właściwego nadzoru korespondencji (zob. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I GZ 257/15). Wskazać należy, że powołane wyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są tak skonstruowane, że przy ocenie, czy uchybienie terminu jest zawinione, czy też nie, nie rozróżnia się sytuacji, w których zaniedbanie pracownika osoby prawnej (przedsiębiorstwa) było wynikiem zwykłego błędu czy jego kwalifikowanej postaci – rażącego niedbalstwa bądź też winy umyślnej. Wynika to z faktu, że wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu prowadzą do uznania, iż skarżąca Spółka uchybiła terminowi do wniesienia skargi z własnej winy. Zaniedbanie strony skarżącej spowodowane niezapewnieniem prawidłowego obiegu korespondencji w siedzibie przedsiębiorstwa nie może być uznane za okoliczność wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1755/15). W podobnym tonie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, w którym wyraził pogląd, iż obiektywny miernik staranności obejmuje wymóg właściwego zorganizowania obowiązków pracowników związanych z obiegiem korespondencji, zarówno przychodzącej, jak i wychodzącej oraz dotrzymywaniem terminów. Zaniedbania w tym zakresie nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Wszystkie wskazane przez skarżącą przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi są skutkiem organizacji pracy w Spółce. Ani przyjęty obieg dokumentów, ani okres urlopowy, czy też konieczność zastępstwa innych osób nie mogą być utożsamiane z niemożliwą do przezwyciężenia przeszkodą, o której mowa powyżej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.