VII SA/Wa 2125/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-25

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Jolanta Zdanowicz, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji orzekający o pozwoleniu na użytkowanie bez wymaganych prawem protokołów badań i sprawdzeń narusza rażąco prawo, nawet jeśli naruszenie zostało sanowane przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzekanie o pozwoleniu na użytkowanie bez wymaganych protokołów badań i sprawdzeń stanowi rażące naruszenie prawa, chyba że naruszenie to zostało sanowane przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany oceną prawną NSA, stwierdził, że nieprzedłożenie protokołów, brak akceptacji projektanta dla odstępstw oraz niedochowanie 14-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu przez organy stanowią rażące naruszenie prawa, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie płyty Rynku Głównego w [...] wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na brak wymaganych protokołów badań i sprawdzeń. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora, uznając naruszenia za nie-rażące. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownej oceny rażącego naruszenia prawa. W ponownym postępowaniu WSA, związany wytycznymi NSA, stwierdził nieważność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skargę oddala Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 162/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi [...] Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej [...], uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r., znak: [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] - Powiat Grodzki udzielił Zarządowi Dróg i Komunikacji w [...] pozwolenia na użytkowanie płyty Rynku Głównego w [...] - o powierzchni 7000 m2 (bez nawierzchni nad K.), po przebudowie i remoncie części wschodniej, północnej i południowej od strony S. - bez kubatur podziemnych, etap I na działce nr [...] w [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził z urzędu nieważność powyższej decyzji, podnosząc, że przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), gdyż inwestor do wniosku o pozwolenie na użytkowanie nie dołączył wymaganych protokołów badań i sprawdzeń. Po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Dróg i Komunikacji w [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję [...] Zarząd Dróg (dawniej Zarząd Dróg i Komunikacji w [...]) i Gmina Miejska [...] złożyli skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę, podnosząc, że orzekające w trybie nadzwyczajnym organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły, jakich protokołów badań zabrakło i czego mają konkretnie dotyczyć protokoły sprawdzeń. Sąd pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę na okoliczność, iż zakwestionowane pozwolenie dotyczy tylko I etapu, a nie całości zamierzenia budowlanego. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie doszło co prawda do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 57 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, jednakże nie mają one charakteru rażącego naruszenia prawa. Nie stanowi rażącego naruszenia prawa również to, że inwestor dołączył do wniosku oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 Prawa budowlanego przed upływem wymaganego 14-dniowego terminu. Termin ten bowiem jest terminem prawa materialnego, w ramach którego organ jest uprawniony do swojej kompetencji. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 56 ust. 1 i ust. 2, art. 57 ust. 1 pkt 4, ust. 2, ust. 3 i ust 4j Prawa budowlanego w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że naruszenie przez inwestora składającego wniosek o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie inwestycji powołanych powyżej przepisów ustawy- Prawo budowlane nie jest rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 października 2008r. Sygn. akt II OSK 1124/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Sądu I instancji co do istoty rażącego naruszenia prawa. Wskazał, że rozstrzygające znaczenie w sprawie ma wykładnia art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, którego treść jest dość jednoznaczna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli organ administracji orzeka o pozwoleniu na użytkowanie bez prawem wymaganych protokołów badań i sprawdzeń to trudno byłoby przyjąć, że nie narusza rażąco prawa, pod warunkiem jednak, że tych protokołów badań i sprawdzeń nie było także w dacie orzekania o nieważności pozwolenia na użytkowanie. Gdyby się bowiem okazało, że naruszenie prawa, o którym mowa, zostało sanowane przed podjęciem ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie nieważności pozwolenia na użytkowanie to stwierdzanie jego nieważności, traciłoby sens. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc pod uwagę opisany stan sprawy oraz zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wytyczne ponownie rozpoznał skargę [...] Zarządu Dróg i Gminy Miejskiej [...] decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając niniejszy wyrok był związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008r., którym to uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 162/07 uchylający zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Jak wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2006r., sygn. akt I FSK 506/05, Nr LEX 187499). Ocena prawna, do której ma obowiązek zastosować się sąd – w rozumieniu omawianego przepisu – to wyjaśnienie przez sąd istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu. W przedmiotowej sprawie Sąd kontrolował legalność w/w decyzji administracyjnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, treść art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) jest jednoznaczna. Jeżeli organ administracji orzeka o pozwoleniu na użytkowanie bez prawem wymaganych protokołów badań i sprawdzeń to trudno byłoby przyjąć, że nie narusza rażąco prawa. Nie ulega wątpliwości, że inwestor nie przedłożył wymaganych prawem protokołów badań i sprawdzeń czym naruszył art. 57 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego Zauważyć należy, co również podniósł w swojej skardze kasacyjnej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, nieprzedłożenie przez inwestora protokołów badań i sprawdzeń istniejącej nawierzchni płyty Rynku Głównego oraz sieci (instalacji) elektrycznej wraz z zamontowanym urządzeniami groziło poważnym niebezpieczeństwem użytkownikowi płyty, stanowiąc dla nich zagrożenie zdrowia, a nawet życia. Wskazać przy tym należy, że fakt, że pozwolenie dotyczyło, wyłącznie I etapu zamierzenia budowlanego, nie może w żadnym wypadku stanowić usprawiedliwienia dla inwestora, zwłaszcza że I etap inwestycji obejmował także roboty elektryczne, które jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy kończone były dopiero po upływie ponad 2-ch miesięcy od daty wydania pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem Sądu, również naruszenie art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez nieumieszczenie na oświadczeniu kierownika budowy podpisu projektanta potwierdzającego, że w jego ocenie dokonane odstępstwa od decyzji o pozwoleniu na budowę są nieistotne, należy ocenić jako rażące naruszenie prawa, bowiem brak akceptacji projektanta w przypadku zaistniałych odstępstw od projektu budowlanego i pozwolenia na budowę może grozić wystąpieniem katastrofy budowlanej. Naruszenie art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez niedochowanie 14-dniowego terminu na ewentualne zgłoszenie sprzeciwu przez organy, takie jak Inspekcja Ochrony Środowiska, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowa Inspekcja Pracy i Państwowa Straż Pożarna, również kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa. Biorąc więc pod uwagę powyższe ustalenia oraz wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 14 października 2008r. Sygn. akt II OSK 1124/07 przekazującym sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło