VII SA/Wa 2127/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-29
Skład orzekający: Paweł Groński, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę w 1994 r., może zostać wydana na podstawie przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania, jeśli w dacie budowy obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, a w dacie orzekania plan ten nie obowiązywał, a decyzja o warunkach zabudowy nie została wydana?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wzniesionego bez pozwolenia na budowę w 1994 r., jest zgodna z prawem. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., opierając się na przepisach o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania, które wykazały, że teren nie był przeznaczony pod zabudowę. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i niewydanie decyzji o warunkach zabudowy w dacie orzekania oznacza, że teren nie był przeznaczony pod zabudowę, co uzasadnia nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego (drewnianego domku letniskowego z tarasem) wzniesionego bez pozwolenia na budowę w 1994 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucali rażące naruszenie prawa, naruszenie ich interesu prawnego oraz prawa własności, wskazując na brak planu zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania i trwające prace nad nowym planem. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński ( spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. S., H. S., T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku K. S., reprezentowanego przez adwokata A. T., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – dalej [...] WINB, z dnia [...] sierpnia 2008r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] – dalej PINB w Powiecie [...], z dnia [...] czerwca 2008r., znak: [...], nakazującą K. S. rozbiórkę obiektu nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w [...] gmina [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
GINB uznał, że decyzja [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...], nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności.
GINB podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z prowadzonym dochodzeniem przez Prokuraturę Rejonową w [...] w sprawie samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] w [...]. W trakcie prowadzonego dochodzenia ustalono, że na działce rolnej nr [...] w [...] został wzniesiony obiekt budowlany w postaci drewnianego domku letniskowego. Budowa została rozpoczęta w drugiej połowie 1994 r. i zakończona w grudniu 1994 r. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] czerwca 2000r., Ds. [...], "brak jest dowodów potwierdzających na dokonywanie inwestycji w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r."
GINB wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2000 r. przedstawiciele PINB w Powiecie [...] dokonali oględzin nieruchomości, podczas których stwierdzono, że na działce nr [...] w [...], gmina [...], wybudowano domek letniskowy o konstrukcji drewnianej, nietrwale związany z gruntem.
GINB wyjaśnił, że ww. obiekt budowlany został wybudowany w 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) – dalej Prawo budowlane z 1974 r. W związku z tym, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), jako obowiązującą podstawę prawną, organ orzekający przyjął przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. W myśl bowiem art. 103 ust. 2 aktualnie obowiązującego Prawa budowlanego, do obiektów, których samowolna budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. z dniem 1 stycznia 1995 r.), nie stosuje się art. 48 tej ustawy, lecz przepisy dotychczasowe, tj. Prawo budowlane z 1974 r.
GINB wskazał, że warunkiem zastosowania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. było równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek: rozpoczęcie budowy lub wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego zezwolenia oraz naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego. GINB podkreślił, że skutki samowoli budowlanej, na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., należy oceniać zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w dacie wydawania decyzji dotyczącej tej samowoli.
GINB pismem z dnia [...] maja 2013r., znak: [...], zwrócił się do Urzędu Gminy [...] o udzielenie informacji dotyczących przeznaczenia działki nr [...] położonej w [...], na dzień [...] sierpnia 2008 r. oraz przesłanie kopii miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego ww. nieruchomości. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] czerwca 2013r., znak: [...]), Urząd Gminy [...] wyjaśnił, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu wsi [...] zainicjowany uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2006 r., znajduje się w fazie sporządzania.
Dlatego, w ocenie GINB, zaistniały ustawowe przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. obiekty zostały wybudowane bez wymaganego zezwolenia oraz naruszały ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.
W konsekwencji GINB uznał, że [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r., znak: [...], zasadnie utrzymał w mocy decyzję PINB w Powiecie [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], nakazującą K. S. rozbiórkę obiektu nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak również w pismach K. S. z dnia [...] lipca 2013 r. oraz z dnia [...] lipca 2013r. i [...] lipca 2013 r., GINB stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń, pozostają one bez wpływu na zasadność rozstrzygnięcia.
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. S. i T. S. – reprezentowani przez pełnomocnika K. S. oraz K. S., który złożył skargę osobiście we własnym imieniu, a także w jego imieniu skargę wniósł fachowy pełnomocnik - adwokat A. T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
H. S. i T. S. oraz K. S. podnieśli w swoich skargach, że organ naruszył ich słuszny interes oraz naruszył przepisy postępowania, normy prawa materialnego, przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz prawo Unii Europejskiej. Skarżący wywodzili, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego została wydana z rażącym naruszeniem prawa, oraz godzi w ich prawo własności, a także, że rozbiórka spowoduje u nich niepowetowane straty materialne. Wskazali, że obiekt nie stwarza zagrożenia, prokuratura nie stwierdziła naruszenia przez skarżących prawa, a ponadto jest opracowywany nowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatem istnieje przesłanka do unormowania prawnego działki skarżących bez konieczności rozbiórki domku letniskowego, stanowiącego życiowy dorobek skarżących.
W skardze wniesionej w imieniu K. S. przez jego pełnomocnika adwokata A. T. zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa polegające na odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2008 r., mimo że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż w dniu [...] sierpnia 2008 r. na terenie, na którym powstał obiekt, nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Zatem ocena, czy nieruchomość nadaje się do zabudowy winna zostać dokonana nie na podstawie projektu planu, który nie został uchwalony, lecz na podstawie art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ nie dokonał żadnej oceny, co do spełniania bądź też braku możliwości spełnienia przesłanek do wydania decyzji o warunkach zabudowy zawartych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano, że takiej analizy nie przeprowadził GINB, sprowadzając swoje ustalenia jedynie do wykazania nieistnienia na przedmiotowym gruncie planu zagospodarowania przestrzennego i brak jest jakiegokolwiek próby oceny, czy dla nieruchomości niemożliwe jest wydanie warunków zabudowy.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej, określonej w art. 16 kpa i zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której organ wydający decyzję rażąco naruszył prawo. O rażącym charakterze naruszenia prawa powinien decydować jego ciężar gatunkowy i bezsporne ustalenie oczywistego przekroczenia przepisów prawa. Dlatego czynności procesowe składające się na treść tego postępowania powinny być podejmowane przez organy w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny. Podkreślenia wymaga, że aby stwierdzić nieważność decyzji, nie wystarczy ustalenie naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenia te mają charakter kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 kpa. Ponadto przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozstrzyganie sprawy co do istoty. Stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione wagą uchybienia prawnego, tzn. jego rażącym charakterem, czyli sytuacją, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Podkreślić przy tym należy, że szczególnie wnikliwe i rzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu reguł procesowych określonych w art. 7 i 77 kpa jest w niniejszej sprawie dodatkowo uzasadnione nadzwyczajnym charakterem tego postępowania administracyjnego. Należy także wskazać, że jeżeli wspomniane postępowanie nie jest w stanie doprowadzić do ustaleń wskazujących ponad wszelką miarę na naruszenie przepisów Prawa budowlanego, to organ nie ma podstaw do uznania, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji.
Należy podkreślić, że "o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa" – (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 1525/10).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że GINB prawidłowo uznał, że decyzja [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w Powiecie [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, ani żadną inną wadą kwalifikowaną, o których mowa w art. 156 § 1 kpa.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] PINB w Powiecie [...], na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazał K. S. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem wraz z tarasem pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej (drewnianego domku letniskowego), wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w [...] gmina [...]. PINB w Powiecie [...] ustalił, że w okresie wzniesienia ww. obiektu budowlanego obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] lipca 1993 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. dla obrębu geodezyjnego [...], zgodnie z którym teren obejmujący działkę nr [...] wchodzi w skład terenu upraw rolnych i łąk oznaczonych symbolami RZ i RP, bez prawa zabudowy. Wskazany plan przestał obowiązywać w 2003 r. PINB w Powiecie [...] ustalił także, że na dzień [...] czerwca 2008 r. (czyli na chwilę orzekania) dla terenu [...] brak było obowiązującego miejscowo planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku rozpoznania sprawy na nowo, na skutek odwołania skarżących od powyżej decyzji, [...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję PINB w Powiecie [...].
We wniosku o stwierdzenie nieważności podniesiono, że ww. decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ organy odniosły się jedyne do przepisów prawa miejscowego obowiązujących w momencie wybudowania obiektu, pomijając stan prawny z daty wydania orzeczenia. W momencie orzekania przez [...] WINB w [...] na terenie, na którym K. S. wzniósł obiekt budowlany nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego sposób zagospodarowania nieruchomości, w tym w szczególności możliwość wzniesienia na niej zabudowy, należało ocenić pod kątem możliwości wydania dla nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy.
Biorąc pod uwagę poczynione przez organy ustalenia oraz zebrany w sprawie materiał Sąd podzielił stanowisko GINB, że kontrolowana decyzja [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2008 r. nie jest dotknięta żądną wadą określoną w art. 156 § 1 kpa, która uzasadniałaby stwierdzenie nieważności tej decyzji, w tym wadą rażącego naruszenia prawa, a zarzuty zawarte w skargach są bezzasadne.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż bezspornie położony na działce nr [...] w [...] gmina [...] drewniany domek letniskowy został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Z wykładni powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że dla inwestycji w postaci wzniesienia ww. domku letniskowego konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, jednak decyzja w tym przedmiocie nie została wydana. Z uwagi na to, że ww. obiekt został wzniesiony w 1994 r., na podstawie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego aktualnie obowiązującego, zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym kształtowały się dwa odmienne poglądy na temat tego, w jaki sposób należy rozumieć pojęcie "przepisy o planowaniu przestrzennym" – w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Według jednego poglądu, dla rozpoznania sprawy istotne znaczenie mają przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie budowy obiektu, którego dotyczy postępowanie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 522/05, Lex nr 194370; z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 119/06, Lex nr 319415; z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1827/06, LEX 505543; z dnia 6 maja 2008 r., sygn. II OSK 426/07, LEX 486430). Według odmiennego, ale przeważającego, poglądu, organ nadzoru budowlanego powinien ustalić przeznaczenie terenu, na którym położony jest obiekt będący przedmiotem postępowania - według przepisów o planowaniu przestrzennym, w tym przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy przez ten organ (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1454/06, Lex nr 425375; z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1230/09, Lex nr 587201; z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 234/09, Lex nr 597505). Ostatecznie kwestia została rozstrzygnięta uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13 (Lex nr 1404021), w której wyrażono pogląd, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego aktualnie obowiązującego są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
Jak wynika z akt sprawy, w chwili wydania kontrolowanej decyzji (tj. na dzień [...] sierpnia 2008 r.) na terenie, na którym znajduje się obiekt budowlany, nie było planu zagospodarowania przestrzennego, a wcześniejszy plan przestał obowiązywać w 2003 r. Ponadto zgodnie z informacją udzieloną przez Urząd Gminy w [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu wsi [...], zainicjowany uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] znajduje się dopiero w fazie sporządzania.
Przyjmuje się, że terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985 r., sygn. akt III ARN 11/85, OSNC 1986/3/40).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu na dzień wydania kontrolowanej decyzji) ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Art. 4 ust. 2 tej ustawy stanowi natomiast, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka decyzja w odniesieniu do działki nr [...] nie została wydana. Bezzasadny jest przy tym zarzut wniosku o stwierdzenie nieważności, powtórzony następnie w skardze do sądu administracyjnego wniesionej przez fachowego pełnomocnika, że organy powinny były, wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poczynić ustalenia co do możliwości uzyskania dla wybudowanego obiektu decyzji o warunkach zabudowy. Wskazany pogląd jest błędny m.in. z tego powodu, że to w gestii strony leżało uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto do kompetencji organów nadzoru budowlanego (powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego) nie należy wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, a organami właściwymi w tych kwestiach jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Nie można zgodzić się z tym, ażeby organy nadzoru budowlanego w celu oceny zgodności inwestycji, zrealizowanej w warunkach samowoli, z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym dokonywały samodzielnie ustaleń co do warunków zabudowy (i przeprowadzały w tym zakresie postępowanie dowodowe), o których mowa w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skoro nie posiadają uprawnień do wydania decyzji w takim przedmiocie. Ocena zgodności inwestycji z ww. warunkami następuje na podstawie istniejących w chwili orzekania: decyzji o warunkach zabudowy albo miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwzględnieniem przeznaczenia terenu od chwili budowy obiektu.
Ponieważ w dacie orzekania przez organ nie było planu zagospodarowania przestrzennego, ani w tym czasie nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla działki nr [...], nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że ww. działka stanowiła teren przeznaczony pod zabudowę.
Biorąc pod uwagę przeznaczenie działki nr [...] od daty budowy ww. obiektu należało wskazać, że zgodnie z obowiązującym do 2003 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Gminy [...] z dnia [...] lipca 1992 r. nr [...] ww. działka wchodziła w skład terenów upraw rolnych i łąk, zatem działka ta mogła być przeznaczona wyłącznie na cele rolnicze. Z powyższego wynika niewątpliwie, że wskazana działka zarówno w dacie orzekania przez organy, jak i od daty budowy nie była przeznaczona pod zabudowę, w rezultacie prawidłowo organy zastosowały art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd nie dopatrzył się naruszenia ww. przepisu, a tym bardziej naruszenia, które miałoby charakter rażący i uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło