VII SA/Wa 2169/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić A. G. przyznania prawa pomocy zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 16 października 2017r. (data wpływu do Sądu 9 listopada 2017r) wnioskodawca A. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 17 listopada 2017r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty przesłano wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF obowiązujący przed sądami administracyjnymi w celu jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie pouczono wnioskodawcę, że zgodnie z art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną powinien zawierać oświadczenie strony obejmujący dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym. Wskazano jakie dane należy wskazać we wniosku oraz jakie dokumenty można załączyć do wniosku w celu uprawdopodobnienia trudnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawca nadesłał formularz PPF w którym wypełnił jedynie pierwszą stronę, wskazując sąd do którego wniosek skierował, wnioskodawcę z adresem oraz nazwę organu i aktu, którego sprawa dotyczy i złożył podpis. W uzasadnieniu wniosku wskazał zaś tylko, że wobec obiektywnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tym stanie faktycznym zważono co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż wnioskodawca w nadesłanym formularzu nie zakreślił wprawdzie w pkt 4 o co wnosi, jednakże z pisma wnioskodawcy z dnia 16 października 2017r. jak i z uzasadnienia wniosku (pkt 5) wynika, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, w takim też zakresie wniosek został rozpoznany. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej ( postanowienie NSA z dnia 9 września 2015r. sygn. akt I FZ 310/15). To strona zatem ma przekonać Sąd/referendarza, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym. W niniejszej sprawie pismem z dnia 17 listopada 2017r. przesłano wnioskodawcy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF obowiązujący przed sądami administracyjnymi w celu jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W powyższym piśmie pouczono wnioskodawcę, że zgodnie z art. 252 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną powinien zawierać oświadczenie strony obejmujący dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym. Wnioskodawca wprawdzie przesłał do Sądu formularz PPF jednakże jego wypełnienie sprowadzało się jedynie do wskazania sądu do którego wniosek skierował, wnioskodawcy z adresem, nazwy organu i aktu, którego sprawa dotyczy oraz jego podpisania. W uzasadnieniu wniosku wskazał zaś tylko, że wobec obiektywnie trudnej sytuacji materialnej nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca pomimo pouczenia zawartego w piśmie z dnia 17 listopada 2017r. nie wypełnił w formularzu żadnych rubryk, które odnoszą się do jego sytuacji finansowej. Nie podał jakichkolwiek informacji na temat aktualnego źródła utrzymania, wysokości ponoszonych wydatków, stanu rodzinnego, czy majątku. Jak wynika z powyższego wnioskodawca w ogólne nie przedstawił swojej sytuacji materialnej. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to na stronie skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. Przypomnieć należy, że w sprawach o przyznanie prawa pomocy sąd/referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I FZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.