VII SA/Wa 2195/14

WyrokWSA w Warszawie2015-02-20

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę sieci energetycznej może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli projekt budowlany przewiduje budowę linii poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wytyczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego?
Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę sieci energetycznej została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ projekt budowlany przewidywał budowę linii poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wytyczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, co skutkowało przesunięciem linii i zwiększoną uciążliwością dla nieruchomości. Naruszenie to miało charakter rażący, ponieważ było oczywiste i kolidowało z zasadą praworządności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność decyzji Starosty z 2011 r. w części dotyczącej rozbudowy sieci energetycznej na działkach skarżącego. GINB uznał, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty przewidywał budowę linii poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wytyczonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Skarżąca Spółka kwestionowała tę ocenę, zarzucając organom naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2015 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 oraz art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, zwana dalej k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku D. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak: [...] - w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] (dawniej nr ewid. [...]) w [...] - zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia dla [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rozbudowę sieci napowietrznej niskiego napięcia od słupa nr [...] do słupa nr [...] i od słupa nr [...] do słupa nr [...], zasilanej ze stacji trafo [...], na budowę przyłącza energetycznego do budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...] gmina [...], wymianę przyłączy energetycznych do budynków na działkach nr [...],[...],[...]; odpowiednio wg projektu budowlanego na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w [...] - obręb [...][...] - jedn. ew. [...][...] i działkach nr [...],[...],[...] w [...] - obręb [...][...] - jedn. ew. [...][...], oraz umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty M[...] w części dotyczącej działki nr [...] w [...]. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. odwołanie złożył L. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w wyżej wymienionej części, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Organ odwoławczy w uzasadnieniu stwierdził, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. przewiduje budowę linii elektroenergetycznej na działkach stanowiących współwłasność D. K. poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wytyczonymi decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji pod nazwą "Rozbudowa linii napowietrznej niskiego napięcia od słupa nr [...] do słupa nr [...], zasilanej ze stacji trafo [...] na dz. nr [...],[...],[...] w m. [...]. Budowa przyłącza energetycznego kablowego do budynku mieszkalnego na działce nr [...], na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w m. [...] gmina [...]". Zgodnie z ustaleniami tej decyzji Wójta Gminy [...], linia elektroenergetyczna miała przebiegać w odległości ok. 1 m na południe od granicy działki nr [...] z działką nr [...], przy czym na odcinku od zachodniej granicy działki nr [...] do słupa nr [...] miała to być linia kablowa. Natomiast projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. przewiduje budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej na odcinku od zachodniej granicy działki nr [...] do słupa nr [...], poza ww. liniami rozgraniczającymi, w większości na działce nr ew. [...], co oznacza przesunięcie projektowanej linii o ok. 10 m w głąb nieruchomości wnioskodawczyni. Wobec powyższego zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. poz. 1623, ze zm.) nie budzi w omawianej sprawie żadnych wątpliwości. Naruszenie to wywołuje również skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Poza ewidentnym brakiem respektu dla zasad zagospodarowania terenu przewidzianych w decyzji ustalającej lokalizację inwestycji zwrócić należy uwagę na zwiększoną uciążliwość w korzystaniu z nieruchomości złożonej z działek nr [...] i [...], przez którą w odległości ok. 12 m od północnej granicy nieruchomości, a nie jak zakładano pierwotnie bezpośrednio przy granicy, poprowadzono linię elektroenergetyczną, dodatkowo utrudniając zagospodarowanie nieruchomości projektując zamiast linii kablowej linię napowietrzną łącznie z ustawieniem na tej nieruchomości słupów. Tym samym decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził aby decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...] w sposób rażący naruszała inne przepisy prawa. W szczególności wskazał, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czym wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w części dotyczącej działki nr [...], obr. [...] stwierdził, że wszczęte na wniosek D. K. postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym, w postępowaniu nieważnościowym, prowadzonym w stosunku do decyzji wydanej w sprawie inwestycji liniowej, mówiąc o obowiązkach organu nadzorczego, należy rozróżnić granice kontroli decyzji w ramach przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., od granic kontroli decyzji wyznaczonych trasą przebiegu inwestycji przez poszczególne nieruchomości, należące do różnych właścicieli i tym, kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na żądanie strony, to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy, czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu na granice zgłoszonego żądania strony. Organ odwoławczy wskazał na wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 364/05. Zakres interesu prawnego D. K. nie obejmuje działki nr [...], obr. [...] - właścicielem tej działki jest obecnie Województwo [...], natomiast jej zarządcą jest [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Odnosząc się do treści odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że mimo iż jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] podział działki nr [...] nastąpił przed wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., okoliczność ta nie świadczy o wydaniu tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa - integralną częścią decyzji jest bowiem projekt budowlany przedstawiający między innymi przebieg projektowanej linii. W związku z powyższym, mimo że podział działki nr [...] nie został uwzględniony w toku postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. naruszenie to nie wywołuje skutków społeczno - gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa - lokalizacja projektowanej linii istotna z punktu widzenia realizacji inwestycji i oddania jej do użytkowania jest odczytywana na podstawie projektu zagospodarowania terenu, przy czym bez znaczenia jest tu kwestia nieuwzględnienia podczas wydawania decyzji podziału działki. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. z siedzibą w [...], Oddział w [...], wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym stwierdzenie nieważności ww. decyzji, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, - art. 156 § 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], podczas gdy ww. decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie w części decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], podczas gdy brak jest uzasadnionych podstaw do uchylenia ww. decyzji, - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji w odniesieniu do stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], - art. 35. ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie istnienia niezgodność projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], z decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, podczas gdy takiej niezgodności brak. W uzasadnieniu do skargi skarżący wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego usytuowanie spornej linii energetycznej na działkach nr [...] i [...] mieści się w granicach linii rozgraniczających teren inwestycji wytyczonych decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010r. Podkreślił, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. przewiduje budowę urządzeń infrastruktury przesyłowej zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wyznaczonymi przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. A zatem zarówno w ww. decyzji Wójta Gminy [...], a następnie projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...], która udzielała jednocześnie pozwolenia na budowę, jak również w rzeczywistości, urządzenia infrastruktury energetycznej przebiegają przez działkę [...] w odległości ok 1 m na południe od granicy ww. działki z działką nr [...]. Skarżący podniósł, iż w projekcie budowlanym zaznaczono przebiegającą ówcześnie przez działkę nr 1 linie energetyczną niemniej jednak, co wynika już z treści załącznika graficznego do projektu - linia ta wraz ze słupami nr [...] i nr [...] podlegała demontażowi, z uwagi na planowaną inwestycję. Powyższe znajduje swoje odzwierciedlenie również w umowie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawartej pomiędzy skarżącym, a L. K. i D. K. W ww. umowie jednoznacznie określono zakres planowanych przez skarżącego prac, które to polegały na zdemontowaniu słupów nr [...],[...], wymianie słupa rozkracznego nr [...] na słup jednożerdziowy wirowany (kolor zielony), zdemontowaniu linii napowietrznej pomiędzy słupami nr [...] a [...] (kolor zielony), ustawieniu nowych słupów nr [...],[...] oraz [...] przy granicy działki nr [...] (kolor pomarańczowy), zawieszeniu przewodu napowietrznego izolowanego AsXSn 4x70mm2 od słupa [...] do słupa nr [...] (kolor pomarańczowy). W związku z powyższym, przyjęcie przez organ odwoławczy odmiennych ustaleń w tym zakresie, świadczy zdaniem skarżącego o braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego i w sposób oczywisty przesądza o naruszeniu przepisów art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. Ponadto, skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organu odwoławczego, jakoby przedmiotowej sprawie zaistniała niezgodność pomiędzy projektem budowlanym a planowaną inwestycją zatwierdzoną i ustaloną przez Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, również w zakresie rodzaju zastosowanych przewodów przy budowie spornej linii energetycznej. Jak wynika z naprowadzonej decyzji, Wójt Gminy [...] ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego pn. "Rozbudowa linii napowietrznej niskiego napięcia od słupa nr [...] do słupa nr [...], zasilanej ze stacji trafo [...] na dz. Nr [...],[...],[...] w m. [...]. Budowa przyłącza energetycznego kablowego do budynku mieszkalnego na działce nr [...] na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w m. [...] gmina [...]" Jak z powyższego wynika planowana przez skarżącego infrastruktura energetyczna na działce nr 846 miała w całości charakter linii napowietrznej (zawieszony przewód napowietrzny izolowany typu AsXSn 4x70mm2 od słupa [...] do słupa nr [...]). Linia kablowa naziemna istotnie została wykonana lecz począwszy od słupa [...] jako przyłącz. Przyjęcie przez organ odwoławczy odmiennych ustaleń w tym zakresie, świadczy zdaniem skarżącego o braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego i w sposób oczywisty przesądza o naruszeniu przepisów art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. Jednocześnie, w świetle naprowadzonych okoliczności, zupełnie nieuprawnione jest twierdzenie Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego o rzekomym naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przy wydawaniu decyzji przez Starostę [...]. Skarżący wyraził przekonanie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek do uznania jakoby decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], naruszała prawo w sposób rażący skutkujący możliwością zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu przepisów prawa uzasadniającym możliwość stwierdzenia nieważności decyzji można mówić w sytuacji, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest zatem to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 07.02.2008 r. II SA/Łd 1089/07). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu do odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się do pozostałych zarzutów strony skarżącej wskazując, iż: - decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych a sam pełnomocnik skarżącej nie podaje, jakie to nieodwracalne skutki prawne decyzja ta wywołała, natomiast zrealizowanie inwestycji nie świadczy o wywołaniu nieodwracalnych skutków prawnych, powołując się na treść uzasadnienia do wyroku NSA z dnia 19 maja 2012 r. (sygn. akt II OSK 210/11), - zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., która to podstawa została podana w decyzji, - żadna z załączonych do skargi map nie jest projektem zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., - jakkolwiek w postępowaniu nieważnościowym organ nie badał, czy inwestor legitymował się prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to zwrócić należy uwagę na załączoną do skargi umowę zawartą z D. i L. K., w szczególności podpisaną przez nich mapę ukazującą przebieg linii, co świadczy o tym, że ww. osoby wyraziły zgodę na wybudowanie linii przy granicy działki nr [...] z działką [...] a nie jak przewiduje projekt zatwierdzony ww. decyzją Starosty [...] ok. 10 m w głąb nieruchomości wnioskodawczyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych, w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Obowiązkiem organu badającego ważność decyzji w aspekcie przesłanki rażącego naruszenia prawa jest wyraźne ustalenie, który konkretny przepis został naruszony, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. W postępowaniu dowodowym sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą więc tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ ogranicza się tylko do przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem koncentruje swoje zainteresowanie na poszukiwaniu wad materialnoprawnych, a nie proceduralnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo organ nadzoru przeanalizował i ocenił weryfikowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzję Starosty [...] z dnia [...]czerwca 2011 r., uznając, iż dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...], jak również, że zaszły podstawy do umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej działki nr ew. [...]. Zaznaczyć należy, iż postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek D. K. Skoro tak, to zakres wszczęcia tego postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu wnioskodawcy, czyli decyzja wydana w tym postępowaniu może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, bez względu na granice zgłoszonego żądania strony. W sprawie inwestycji liniowej, mówiąc o obowiązkach organu nadzorczego, należy rozróżnić granice kontroli decyzji w ramach przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., od granic kontroli decyzji wyznaczonych trasą przebiegu inwestycji przez poszczególne nieruchomości, należące do różnych właścicieli i tym, kto złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II OSK 364/05). Zakres interesu prawnego D. K. nie obejmuje działki nr [...], obr. [...]. Właścicielem tej działki jest obecnie Województwo [...], natomiast jej zarządcą jest [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. W związku z powyższym, jako prawidłowe należy uznać stanowisko organu, umarzające postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w zakresie odnoszącym się co do działki nr ew. [...], obr. [...]. Ponadto, w odniesieniu do zarzutów podanych w odwołaniu, słusznie organ nadzoru wskazał, że dokonanie wycinki drzew przez firmę, która jak twierdzi strona, nie posiadała takich uprawnień, pozostaje bez wpływu na postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, poszkodowany może domagać się odszkodowania na zasadach określonych w prawie cywilnym. Jak wyżej wskazano, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Zaś okoliczność pozbawienia D. K. prawa do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] może stanowić ewentualnie podstawę do wznowienia postępowania, z uwagi na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przechodząc do dalszych rozważań, zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Jak ustalił organ nadzoru, ustalenia te Sąd przyjmuje także za swoje, decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], znak: [...] została wydana w oparciu o decyzję Wójta Gminy [...] [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia p.n. "Rozbudowa linii napowietrznej niskiego napięcia od słupa nr [...] do słupa nr [...], zasilanej ze stacji trafo [...], na dz. nr [...],[...],[...], w m. [...]. Budowa przyłącza energetycznego kablowego do budynku mieszkalnego na działce nr [...] na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] , [...],[...] w m. [...], gmina [...]." Linie rozgraniczające teren inwestycji przedstawiał załącznik graficzny do ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...]. Projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], przewidywał budowę linii elektroenergetycznej na działkach stanowiących współwłasność D. K. poza liniami rozgraniczającymi teren inwestycji wytyczonymi decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...]. Zgodnie z ustaleniami ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] linia elektroenergetyczna miała przebiegać w odległości ok. 1 m na południe od granicy działki nr [...] z działką nr [...], przy czym na odcinku od zachodniej granicy działki nr [...] do słupa nr [...] miała to być linia kablowa. Natomiast projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], przewiduje budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej na odcinku od zachodniej granicy działki nr [...] do słupa nr [...], poza ww. liniami rozgraniczającymi, w większości na działce nr ew. [...], co oznacza przesunięcie projektowanej linii o ok. 10 m w głąb nieruchomości wnioskodawczyni. Sąd podziela stanowisko organu, że wobec powyższego naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie budzi w omawianej sprawie żadnych wątpliwości. Naruszenie to wywołuje również skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Podkreślić przy tym należy, że jakkolwiek badanie prawidłowości decyzji przeprowadzane jest w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący na dzień jej wydania, to jednak powyższa zasada nie znajduje zastosowania w odniesieniu do oceny społeczno-gospodarczych skutków stwierdzonego uchybienia. W niniejszej sprawie, poza ewidentnym brakiem respektu dla zasad zagospodarowania terenu przewidzianych w decyzji ustalającej lokalizację inwestycji, stwierdzić należy także zwiększoną uciążliwość w korzystaniu z nieruchomości złożonej z działek nr [...] i [...], przez którą w odległości ok. 12 m od północnej granicy nieruchomości, a nie jak zakładano pierwotnie bezpośrednio przy granicy, poprowadzono linię elektroenergetyczną, utrudniając w ten sposób zagospodarowanie nieruchomości, projektując zamiast linii kablowej, linię napowietrzną łącznie z ustawieniem na tej nieruchomości słupów. Argumentacja skarżącej w tym zakresie przedstawiona w skardze, nie może zniweczyć powyższych ustaleń organu nadzoru II instancji. Nie znajduje ona odzwierciedlenia w aktach sprawy. Ponadto, mimo że wcześniej, jak twierdzi Spółka, strona zgodziła się na taki przebieg linii w drodze umowy, obecnie jest ona kwestionowana przez L. K., który podnosi, że została sfałszowana, właściciele nieruchomości, nie zgadzają się na taki przebieg linii. Powyższe świadczy o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], w części dotyczącej działki nr ew. [...] w miejscowości [...] i działki nr ew. [...] w [...] z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, poza wyżej wskazaną wadą, dotknięta była rażącym naruszeniem prawa. Skład orzekający podziela argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż okoliczność, że podział działki nr [...] nastąpił przed wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nie świadczy, że kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem integralną częścią decyzji jest projekt budowlany przedstawiający między innymi przebieg projektowanej linii. W związku z powyższym, mimo że podział działki nr [...] nie został uwzględniony w toku postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. naruszenie to nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Lokalizacja projektowanej linii istotna z punktu widzenia realizacji inwestycji i oddania jej do użytkowania jest odczytywana na podstawie projektu zagospodarowania terenu, przy czym bez znaczenia jest tu kwestia nieuwzględnienia podczas wydawania decyzji podziału działki. Ponadto, okoliczność, że w aktach Starosty [...] nie ma pełnomocnictwa upoważniającego K. D. do reprezentowania [...] S.A. nie oznacza automatycznie, że doszło do rażącego naruszenia prawa. K. D. do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył pełnomocnictwo upoważniające go do działania w imieniu [...] Sp. z o.o. Ze znajdującego się w aktach organu stopnia podstawowego odpisu z rejestru przedsiębiorców nr [...] wynika, że [...] Sp. z o.o. została w całości przejęta przez [...] S.A. na podstawie uchwał walnych zgromadzeń tych Spółek z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nie można wykluczyć, że udzielone przez [...] Sp. z o.o. K. D. pełnomocnictwo z dnia [...] sierpnia 2008 r. na mocy uchwały [...] S.A. zachowało swoją ważność w ramach spółki przejmującej. Ponadto, w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...][...] S.A. oświadczyła, że potwierdza wszelkie czynności dokonane w jej imieniu przez K. D. w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. W ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo uznał, że wobec powyższego stwierdzone przez Wojewodę [...] naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, a tym samym nie można mu przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie każde naruszenie przepisu, będące podstawą do wyeliminowania decyzji w trybie zwykłym, będzie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzić także należy, że inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, a także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Słusznie także organ odwoławczy uznał, że fakt, iż adresata decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wskazano [...] Sp. z o.o., a więc Spółkę, która została w całości przejęta przez [...] S.A. na podstawie uchwał walnych zgromadzeń tych Spółek z dnia [...] sierpnia 2010 r., nie powoduje, że decyzja w tym zakresie dotknięcia jest kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 350/06). W niniejszej sprawie w imieniu wnioskodawcy działał jako pełnomocnik K. D., którego czynności dokonane w postępowaniu zostały potwierdzone przez [...] S.A. w odwołaniu od decyzji Wojewody[...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...]. Tym samym postępowanie zakończone wydaniem weryfikowanej w niniejszym postępowaniu decyzji Starosty [...] było prowadzone wobec stron [...] S.A., a jedynie w decyzji błędnie określono adresata jako nieistniejącą już [...] Sp. z o.o. Reasumując, w ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził, że kontrolowana przez niego decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., poza wskazaną wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest dotknięta inną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Nie można także uznać, że zaszła przeszkoda do stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi, iż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Wzniesienie obiektów budowlanych określonych w pozwoleniu na budowę nie oznacza, że decyzja o tym pozwoleniu wywołała nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., a powoduje wyłącznie skutki faktyczne. Z nieodwracalnością mamy do czynienia, w sytuacji, w której niezbędne są działania, których organ administracyjny z braku podstawy prawnej nie może podjąć (ani przepisy prawa materialnego, ani też przepisy procesowe, stanowiące podstawę działania administracji publicznej, nie czynią tego organu właściwym do cofnięcia nieodwracalnego skutku prawnego przez wydanie decyzji), ani nie może wydać aktu administracyjnego indywidualnego, ani nie może wszcząć postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2220/12). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, nadto strona skarżąca, nie przedstawiła, w czym upatruje owe nieodwracalne skutki prawne w następstwie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji w odniesieniu do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., co wynika z uzasadnienia decyzji stanowiła wada rażącego naruszenia prawa, a więc określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a zaskarżonej decyzji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie można w tym zakresie stwierdzić naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło