VII SA/Wa 2198/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić T. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym (a więc poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może być przyznane osobie fizycznej wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy i innych pism wnioskodawcy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania T. K. prawa pomocy, ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W dniu 23 marca 2012 r. do sprawy VII SA/Wa 2198/11 wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek T. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, że skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1522 zł netto miesięcznie, jest współwłaścicielką domu o kubaturze 484 m3 oraz działki o powierzchni 503 m2. T. K. oświadczyła, że mąż z nią nie mieszka, pomiędzy nimi istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżąca wskazała też, że ma wysoki kredyt do spłacenia. Pismem z dnia 29 marca 2012 r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano skarżącą do wskazania wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu, wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez męża oraz nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącej i jej męża. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2012 r. T. K. do swoich miesięcznych wydatków zaliczyła opłaty za: gaz – 180 zł, wodę i prąd – 120 zł, telefon – 120 zł, abonament TV – 37,90 zł, wywóz śmieci – 48,37 zł, a także wydatki na paliwo – 50 zł oraz ratę kredytu – 492,81 zł. W piśmie tym skarżąca oświadczyła, że nie zna dochodów męża, ponieważ od 1996 r. pomiędzy nimi istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych czy też jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Zauważyć trzeba, że T. K. ani w złożonym wniosku, ani w piśmie z 3 kwietnia 2012 r. nie wskazała wysokości dochodów uzyskiwanych przez męża, powołując się na fakt, że pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Podkreślić jednak należy, że istnienie pomiędzy małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej nie zwalnia osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy od obowiązku wskazania dochodów współmałżonka. Z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności z art. 23 tej ustawy, wynika bowiem, że małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Z obowiązku tego nie zwalnia drugiego małżonka nawet istnienie rozdzielności majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2011 r. sygn. I FZ 196/11 Lex nr 948873, z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. II FZ 253/10 Lex nr 643596, z dnia 12 kwietnia 2010 r. sygn. I FZ 50/10 Lex nr 619705). Z oświadczeń skarżącej nie wynika natomiast, aby toczyło się postępowanie rozwodowe, czy postępowanie w przedmiocie separacji. Z uwagi na powołane okoliczności uznano, że skarżąca nie wykazała, iż nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania. Informacje przedstawione w złożonym wniosku i w piśmie z 3 kwietnia 2012 r. nie pozwalają na dokonanie nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych T. K.. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).