VII SA/Wa 2207/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-27
Skład orzekający: Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo rozbieżności w jego oświadczeniach majątkowych i dochodowych oraz zlikwidowania lokaty bankowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny i rzetelny swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Rozbieżności w oświadczeniach, likwidacja lokaty bankowej oraz wpłata środków o niewiadomym pochodzeniu, które nie zostały ujawnione we wniosku, podważają jego wiarygodność i wskazują na możliwość pokrycia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku podał informacje dotyczące swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku z uwagi na rozbieżności w jego oświadczeniach oraz brak wskazania niektórych wydatków i posiadanych aktywów. Skarżący złożył uzupełnienie, jednak sąd uznał, że wniosek jest niewiarygodny i nierzetelny z uwagi na sprzeczności w oświadczeniach, likwidację lokaty bankowej oraz wpłatę środków o niewiadomym pochodzeniu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania K. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić przyznania K. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 15 lipca 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych.
Z formularza wynika, iż skarżący ma na utrzymaniu dwóch dorosłych niepełnosprawnych synów oraz studiującą córkę, posiada dom o powierzchni 90 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 17 ha. Łączne dochody określił na ok. 2550 zł, z czego 2000 zł to dochód ze sprzedaży mleka, a 550 zł to renta syna.
Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez:
a) wyjaśnienie rozbieżności między aktualnym i poprzednim formularzem PPF:
- w formularzu z 22 kwietnia 2014 r. wnioskodawca wskazał, że zarabia ok. 1000 zł, zaś troje dzieci otrzymuje rentę rodzinną w wysokości 2000 zł, zaś w formularzu nadesłanym 17 lipca 2014 r. – własny dochód określił na ok. 2000 zł, zaś rentę A. S. na 550 zł,
- w formularzu z 22 kwietnia 2014 r. wnioskodawca wskazał, że ma na utrzymaniu jedno niepełnosprawne dziecko, zaś w formularzu nadesłanym 17 lipca 2014 r., że ma na utrzymaniu dwóch niepełnosprawnych synów,
- w formularzu z 22 kwietnia 2014 r. wnioskodawca wskazał, że dom ma powierzchnię 70 m2, a nieruchomość rolna 19 ha, zaś w formularzu nadesłanym 17 lipca 2014 r., że dom ma powierzchnię 90 m2, a nieruchomość rolna 17 ha,
b) wskazanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (żywność, leki, media, spłaty kredytów, opłaty stałe – z podaniem, czy są to koszty miesięczne, kwartalne czy roczne),
c) wskazanie, jaki inwentarz żywy i martwy posiada wnioskodawca w gospodarstwie rolnym,
d) wskazanie, czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
e) wskazanie, czy otrzymuje pomoc materialną lub finansową od rodziny bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać, na czym ta pomoc polega,
f) nadesłanie kopii aktualnych orzeczeń o niepełnosprawności,
g) nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie wnioskodawca złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że w formularzu z dnia cyt. "17.07.2014 r." własny dochód w kwocie 2000 zł obejmował rentę przysługującą jednemu z synów, który ma orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Drugi syn nie ma jeszcze orzeczenia o niepełnosprawności. Wskazał, że dom ma powierzchnię 90 m2, zaś nieruchomość rolna – 17 ha.
Miesięczne wydatki skarżący określił następująco: żywność – 1000 zł, leki – 150 zł, telefon i internet – 170 zł, prąd – 180 zł, spłata kredytu – 200 zł, KRUS – 267 zł (800 zł kwartalnie), woda – 58 zł, podatki – 75 zł (898 zł rocznie), wydatki związane ze studiami córki – 700 zł, paliwo – 500 zł, koszty związane z nauką syna – 400 zł.
Ponadto skarżący posiada 7 krów, 2 stare traktory oraz podstawowe maszyny rolnicze, które wymaga częstych napraw. Skarżący wskazał, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej ani pomocy materialnej od rodziny i osób trzecich.
Do pisma skarżący załączył kopie: orzeczenia o niepełnosprawności, wyciągu z rachunku bankowego, decyzji dotyczącej wymiaru podatku, faktury za wodę, rachunków za telefon, internet i prąd, informacji o wysokości składek z KRUS oraz rachunków dotyczących raty spłacanego kredytu.
Wskazać należy, że z rachunku bankowego wynika, iż skarżący 19 maja 2014 r. wpłacił na konto 5000 zł, zaś 26 czerwca 2014 r. zlikwidował lokatę na 5000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 561/14).
W niniejszej sprawie wskazać należy, iż wniosek skarżącego zawiera informacje powodujące poważne wątpliwości co do rzetelności oświadczenia o dochodach i wydatkach. Wydatki skarżącego wynoszą 3700 zł miesięcznie, zaś dochody – zgodnie z aktualnym oświadczeniem – 2550 zł. Oznacza to, że wydatki przekraczają dochody o 1150 zł. Ponadto skarżący dokonał wpłaty w kwocie 5000 zł bez wskazania, skąd pochodzą te pieniądze, a także zlikwidował lokatę w kwocie 5000 zł, której istnienia nie podał w formularzu.
Strona winna wniosek o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09). W ocenie Sądu wniosek skarżącego jest niewiarygodny i nierzetelny, albowiem wydatki znacznie przekraczają dochody, a w wyciągu z rachunku bankowego figuruje wpłacona kwota (o niewiadomym pochodzeniu) znacznie przekraczająca deklarowany dochód, oraz zlikwidowana lokata, której istnienia skarżący nie ujawnił we wniosku mimo obowiązku wskazania, czy posiada oszczędności.
Sąd stoi na stanowisku, iż odmawia się przyznania prawa pomocy, jeżeli podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt. II OZ 522/06).
Uwzględniając powyższe orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło