VII SA/Wa 2270/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi H. i Z. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. C. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 zł (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych i pięćdziesiąt groszy), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 zł (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy). Przedmiotem skargi wniesionej przez H. K. (dalej jako: wnioskodawczyni, skarżąca) jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011 r., znak: [...], utrzymujące w mocy – w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) – postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2011 r., którym odmówił sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów wymienionych we wniosku H. K. z [...] marca 2008 r. Ww. wnioskiem H. K. zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie kserokopii określonych dokumentów (poświadczonych za zgodność z oryginałem), które jak wskazała są w aktach sprawy, na podstawie których wydano decyzję nr [...] z [...] lutego 2008 r., tj.: umowy użytkowania mieszkania funkcyjnego /Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z [...] kwietnia 1987 r., karty ewidencyjnej lokalu mieszkalnego/ Państwowe Gospodarstwo Rolne w D.z [...] listopada 1987 r., protokołu zdawczo-odbiorczego/Państwowe Gospodarstwo Rolne w D. z [...] listopada 1985 r. oraz protokołu obmiaru lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarczych z [...] stycznia 1981 r. Po zapoznaniu się z ww. wnioskiem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r., nr [...], działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał przedmiotowy wniosek Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G., celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że postępowanie dotyczące stanu technicznego ścian parteru i stropu nad parterem budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...] zakończył decyzją z [...] marca 2008 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] lipca 2007 r., nr [...] umarzającą postępowanie w ww. sprawie. Stwierdził, iż w dacie wydania postanowienia z [...] kwietnia 2008 r. nie dysponował przedmiotowymi aktami, bowiem zostały one przekazane organowi pierwszej instancji. Z tego też powodu uznał się za niewłaściwy w przedmiocie wniosku o udostępnienie dokumentów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia H. K., postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu orzeczenia powołał się na wyjaśnienia organu pierwszej instancji zawarte w piśmie z [...] maja 2008 r., z których to (jak wskazał) wynika, iż dokumenty, o których potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wystąpiła H. K. we wniosku z [...] maja 2008 r., po zakończeniu postępowania odwoławczego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2008 r., nr [...], zostały odesłane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., który otrzymał przedmiotową decyzję wraz z aktami sprawy w dniu 3 kwietnia 2008 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Na tej też podstawie uznał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był w chwili otrzymania wniosku H. K. w posiadaniu przedmiotowych dokumentów, zatem zasadnie postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r., nr [...], przekazał wniosek z [...] marca 2008 r. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G., celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2008 r. stało się przedmiotem skargi H. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, który wyrokiem z 27 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1708/08, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę H. K. jako bezzasadną. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącą, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1056/09, uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. NSA stwierdził m.in, iż bez ustalenia, w których aktach znajdowały się żądane dokumenty, nie można ocenić czy rzeczywiście "organem właściwym [...] był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., który prowadził postępowanie dotyczące stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego w O. nr [...]". Wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. w sprawie sygn. akt: VII SA/Wa 1342/10 WSA w Warszawie, mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1056/09, WSA w Warszawie uwzględnił skargę. Stwierdził w szczególności, że postanowienie wydane w dniu [...] kwietnia 2008 r. na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. nie wyjaśnia podstawowej dla ewentualnego zastosowania wymienionego przepisu kwestii, tj. w których aktach administracyjnych i będących w posiadaniu którego organu administracyjnego znajdują się dokumenty wskazane we wniosku przez skarżącą. W ocenie Sądu postanowienia zapadłe w kontrolowanej sprawie naruszały w sposób istotny art. 65 § 1 w związku z art. 73 k.p.a., albowiem wydane zostały na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego naruszającego art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego oba postanowienia wydane w kontrolowanym postępowaniu. W treści uzasadnienia zawarł nadto wskazanie, aby orzekając ponownie w sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił organ, w którego dyspozycji pozostają dokumenty wskazane w piśmie skarżącej z [...] marca 2008 r. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek powyższego rozstrzygnięcia, postanowieniem z [...] marca 2011 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. odmówił sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych kopii dokumentów wymienionych we wniosku H. K. z [...] marca 2008 r., zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2011 r., znak: [...], utrzymał w mocy rozstrzygniecie I instancji. Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia I instancji – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - stwierdził, iż w dacie jego wydawania już dysponował żądanymi dokumentami, na podstawie których wydana była decyzja Nr [...] jednakże są to kopie, co uniemożliwia potwierdzenie sporządzonych z nich odpisów za zgodność z oryginałem. Nadto organ zarzucił nie wykazanie przez skarżącą ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych kopii dokumentów, co jest warunkiem ich uzyskania w myśl art. 73 § 2 k.p.a. Skarżąca w złożonym od powyższego rozstrzygnięcia zażaleniu podniosła nieuwzględnienie wskazań NSA zawartych w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r. poprzez nie ustalenie, gdzie faktycznie znajdują się oryginały żądanych przez nią dokumentów. Załączyła równocześnie kopie wykazu z rejestru gruntów, wskazującego na nią jako na właścicielkę budynku nr [...] w miejscowości O. W. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wyraził pogląd, iż zachodzą przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, gdyż skarżąca nie wykazała uzasadnionego interesu prawnego do domagania się wydania uwierzytelnionych kopii z akt sprawy. Fakt posiadania uprawnień właścicielskich do budynku w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie administracyjne daje wprawdzie przymiot strony, ale nie świadczy o istnieniu po stronie skarżącej ważnego interesu, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Niezależnie od powyższego organ podkreślił, iż zarówno strona, jak i jej pełnomocnik mogą korzystać z prawa do przeglądania akt sprawy, dokonywania odpisów, kopii i notatek w siedzibie organu w obecności pracownika tego organu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła H. K. oraz jej mąż Z. K. Zarzucili naruszenie prawa poprzez uniemożliwienie wykazania nieprawidłowości działania organów w toczących się z ich udziałem postępowaniach dotyczących będącego przedmiotem współwłasności budynku. Nadto zarzucili, iż na skutek niemożności zapoznania się z żądanymi dokumentami nie byli w stanie przygotować się do sprawy sądowej. W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia 16 kwietnia 2012 r.) H. K. podtrzymała swoje stanowisko, przedstawiając sytuację faktyczną związaną ze współwłasnością budynku nr [...] w O. W. Podniosła, iż brak żądanych dokumentów uniemożliwił jej obronę swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawą żądania skarżącej, która domagała się wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów wymienionych we wniosku z dnia [...] marca 2008 r. był art. 73 § 2 k.p.a. W myśl art. Art. 73 § 1 k.p.a." Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. § 1a. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. § 2. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Nie ulega przy tym wątpliwości Sądu, iż przedmiotem wniosku H. K. nie było żądanie umożliwienia wglądu do akt, bądź uzyskania zwykłych kopii lub odpisów, co nie byłoby obwarowane żadnymi dodatkowymi warunkami – poza posiadaniem statusu strony w postępowaniu administracyjnym, co w niniejszej sprawie było bezsporne wobec faktu, iż wnioskodawczyni jest właścicielką budynku będącego jego przedmiotem. Domaganie się wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów - poza posiadaniem statusu strony - wymaga spełnienia dodatkowego warunku określonego in fine wskazanego przepisu prawa. Pojęcie "ważnego interesu strony" zgodnie z jednolitym orzecznictwem nie może być utożsamiane z interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. Za "ważny interes strony" w rozumieniu przepisu art. 73 § 2 k.p.a. nie może być bowiem uznany sam przedmiot prowadzonego postępowania (vide – Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt: II SA/Bd 518/08 LEX nr 526444; wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt: III SA/Kr 162/08 LEX nr 489127). Nie zawsze zatem strona postępowania administracyjnego ma podstawy do skutecznego domagania się wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów znajdujących się w aktach dokumentów. W wyroku NSA z dnia 3 czerwca 1997 r., I SA/Łd 302/96, LEX nr 29358, przyjęto, że: "1. Strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony. (...)". Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż H. K. nie wykazała do jakiego konkretnie celu i w jaki sposób zamierzałaby wykorzystać wnioskowane odpisy dokumentów. Nie wykazała także celu ich uwierzytelnienia przez organ. Fakt, iż jest ona właścicielką budynku, którego dotyczy postępowanie administracyjne, jak zostało wyżej powiedziane, nie przesądza o istnieniu po jej stronie ważnego interesu w domaganiu się konkretnych dokumentów w postaci uwierzytelnionych kopii. Należy w tym miejscu zauważyć, iż w wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii nie stał, zdaniem Sądu, na przeszkodzie wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2010 r. którego rozstrzygnięcie było oparte na poglądach i wskazaniach NSA zawartych w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., (art. 190 p.p.s.a.) .Należy zauważyć, iż – po pierwsze – wskazania powyższe dotyczyły postępowania w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu organowi (na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.), a zatem nie miało mocy wiążącej w sprawie, której przedmiotem była odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów stronie. Po drugie – zgodnie z oświadczeniem organu I Instancji, dysponuje on żądanymi dokumentami, na których wydano stosowna decyzję w postępowaniu administracyjnym – lecz są to kserokopie. Brak jest podstaw do dalszego domagania się od organu poszukiwania oryginałów, które być może nie zostały w ogóle do akt złożone. Fakt oparcia się organu przy wydawaniu decyzji administracyjnej na kopiach, a nie oryginałach, nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem jest wyłącznie ocena legalności wydania postanowień o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, wymienionych we wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2008 r. Rolą Sądu w niniejszej sprawie była zatem jedynie ocena, czy przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej o wydanie uwierzytelnionych dokumentów nie doszło do istotnego uchybienia przepisom prawa procesowego bądź materialnego. Wobec braku tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, Sąd doszedł do wniosku o bezzasadności skargi i prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Należy nadto zauważyć, iż skarżący Z. K. (mąż wnioskodawczyni) nie legitymował się w ocenie Sądu interesem prawnym uprawniającym do wniesienia skargi w sprawie dotyczącym wniosku H. K. z dnia [...] marca 2008 r. Art. 50 § 1 stanowi, iż :"Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...)". Zdaniem Sądu nie posiada on własnego interesu prawnego w niniejszym postępowaniu, dotyczącym uprawnień skarżącej, a także nie brał udziału w sprawie, gdyż – w ocenie organu - nie posiadał przymiotu strony w kontrolowanej sprawie, co również, zdaniem Sądu, skutkuje oddaleniem skargi (vide - m.in. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt: II OSK 227/11 LEX nr 1071206.) Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji w myśl art. 151 p.p.sa. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu zostało przyznane na mocy art. 250 p.p.s.a.