VII SA/Wa 2301/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-28

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Paweł Groński, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym istotnych odstępstw od projektu budowlanego, prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek badać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza w sytuacji, gdy pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego z powodu rażącego naruszenia tego prawa?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, są związane ustaleniami prawomocnego wyroku NSA, który stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W takiej sytuacji organ ma obowiązek zbadać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością, a zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie zgody na wznowienie robót budowlanych powinno być uzależnione od tych ustaleń. Błędna wykładnia art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, polegająca na kategorycznym przyjęciu braku obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością, stanowi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. D. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie faktu uchylenia pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i w konsekwencji niebadanie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji uznały, że w postępowaniu legalizacyjnym nie ma obowiązku badania prawa do dysponowania nieruchomością.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję MWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od MWINB na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. D. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB), decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej: kpa) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania E. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB [...]) z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny obejmujący rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W. i udzielającej M. P. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego na ww. terenie oraz nakładającej na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dobudowanej części obiektu, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu [...] września 2012r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego rozbudowy budynku mieszkalno- usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] nałożył na inwestora obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego obejmującego rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W., uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych dotychczas robót budowlanych. Po przedłożeniu przez inwestora wymaganych dokumentów PINB [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013r., Nr [...] działając na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził M. P. projekt budowlany zamienny budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W., zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania E. D. MWINB powołał się na dyspozycję art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, wskazując, że w jego ocenie organ powiatowy zasadnie zatwierdził projekt budowlany zamienny budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W. MWINB wskazał, że przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2005r. Nr [...] udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W. W wyniku analizy dokumentów zgromadzonych w toku postępowania stwierdzono, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę polegających na zmianie wymiarów zewnętrznych dobudowanego pawilonu, wykonania stropu "T." w poziomie zamiast ukośnie, wykonaniu dodatkowo ścianki kolankowej i więźby dachowej drewnianej zwiększającej wysokość budynku, zmianie wymiarów i rozmieszczenia okien i drzwi. Jak podniósł organ II instancji przedłożenie w PINB [...] projektu budowlanego zamiennego pozwoliło na ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwiło legalizację wykonanych samowolnie zmian. Jak wskazał wykonane roboty budowlane czynią zadość przepisom techniczno-budowlanym, w związku z czym możliwe stało się zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, zaś na dalszym etapie na inwestorze ciąży obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wykonywanej rozbudowy. MWINB zauważył, że w niniejszej sprawie podstawowy problem sprowadza się do pytania, czy inwestor składając projekt budowlany zamienny powinien wykazać również swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się do tej kwestii organ powołał się na wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 228/07, publ. LEX nr 468751, wyrok WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 28 maja 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 673/08 publ. LEX nr 569027) wskazując, że doprowadzenie do zgodności z prawem już wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinno nastąpić w aspekcie prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Konsekwencją tego jest brak możliwości zobowiązania inwestora do składania dokumentu stwierdzającego jego prawo do dysponowania zabudowaną nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. MWINB podkreślił, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi załącznik nie do samego projektu budowlanego, a do wniosku o pozwolenie na budowę, w związku z czym brak takiego oświadczenia załączonego do przedłożonego zamiennego projektu budowlanego nie stanowi nawet braku formalnego, gdyż zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jedynie przepisy dotyczące projektu budowlanego, a nie całego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, stosuje się odpowiednio. Potwierdza to – zdaniem organu - że M. P. nie jest zobowiązana do wylegitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również, że organ administracyjny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie może zobowiązać inwestora do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. MWINB podniósł również, że zasadą jest, iż projekt budowlany zamienny sporządzony jest w zakresie dotyczącym istotnych zmian (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Jeżeli zatem istotne odstępstwo nie dotyczyło prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to brak jest podstaw do żądania ponownego oświadczenia w postępowaniu naprawczym. W ocenie organu II instancji rozwiązania przyjęte w projekcie zamiennym nie naruszają uzasadnionych i chronionych przepisami interesów osób trzecich, w tym skarżącej i czynią zadość warunkom określonym w przepisach, w tym techniczno-budowlanych. Ponadto przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego zastosował się do dyspozycji art. 35 Prawa budowlanego stwierdzając w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że przedłożony projekt zamienny spełnia przepisy dotyczące projektu budowlanego i że projektowany obiekt nie koliduje z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Natomiast oceny, czy przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z przepisami i zatwierdzoną zamienną dokumentacją budowlaną organ nadzoru budowlanego dokona na etapie dopuszczenia inwestycji do użytkowania. Powyższa decyzja MWINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] została zaskarzona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. D., która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 33 ust. 2 pkt. 2 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez niezbadanie czy wnioskodawczyni M. P. posiada prawo do dysponowania nieruchomością na zamierzone cele budowlane pomimo, iż pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, wobec czego zachodziła konieczność ponownego złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez wnioskodawczynię; - art. 7 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy polegający w szczególności na nie wzięciu pod uwagę przy wydawaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, iż pierwotna decyzja udzielająca pozwolenia na rozbudowę została uchylona i w konsekwencji nie zbadaniu czy wnioskodawczyni M. P. przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zarowno organ I jak i II instancji nie wzięły pod uwagę faktu, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku o pawilon handlowy została uchylona decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...]. Zdaniem skarżącej w takim przypadku, wydając nową decyzję, organ winien był ponownie zbadać uprawnienie wnioskodawczyni M. P. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak dokonania tej analizy uzasadnia zarzut naruszenia przez organ art. 7 kpa, zgodnie z którym organy administracji zobowiązane są z urzędu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu II instancji, iż nie posiadał on uprawnienia, jak i obowiązku do badania kwestii uprawnienia wnioskodawczyni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreśliła, że piewotna decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona jeszcze przed decyzją zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wskazała, że podobne stanowisko w tej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II OSK 967/08 (LEX nr 898201) oraz w wyroku z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 603/07 (LEX nr 510794). W ocenie skarżącej rozumowanie przedstawione przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji można by uznać za prawidłowe jedynie w sytuacji, gdyby, zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego nastąpiło po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na rozbudowę pierwotnie planowaną. W takiej bowiem sytuacji doszłoby do zachowania ciągłości decyzji o pozwoleniu na budowę i w konsekwencji również złożone oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane zachowałoby swoją moc. Jak podniosła zgodnie z wyrażoną w art. 33 ust. 1 Prawo budowlane zasadą pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. Tymczasem decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, wobec czego została ona w całości (również z dokumentami stanowiącymi podstawę do jej wydania) wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym wydając decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego odbiegającego przecież istotnie od pierwotnego projektu budowlanego organ winien był zbadać uprawnienie wnioskodawczyni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 3 marca 2014 r. uczestniczka postępowania M. P. wskazała, że dysponowała wszelkimi wymaganymi dokumentami koniecznymi do przeprowadzenia inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku. Podniosła, że dysponowała pismem Z. M. z 26 listopada 1985 r., w którym wyraził on zgodę na rozbudowę działki przez L. G. lub M. P. Podkreśliła, że E. D. wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki majątkowe ojca Z. M., co oznacza, że “odziedziczyła" również wyrażoną przez niego bezwarunkową zgodę. Wskazała także na zgodę na budowę pawilonu wyrażoną przez L. G. z 16 czerwca 2005 r. oraz zgodę E. D. z 10 listopada 2006 r. Do pisma dołączyła kopie dokumentów, na które się powołała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd doszedł bowiem do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawowym problemem wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było ustalenie, czy organy nadzoru budowlanego miały podstawę i obowiązek wymagania od inwestora przedstawienia dokumentów wskazujących na posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. MWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że doprowadzenie do zgodności z prawem już wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego powinno nastąpić w aspekcie prawa administracyjnego, a nie cywilnego, czego konsekwencją jest brak możliwości zobowiązania inwestora do składania dokumentu stwierdzającego jego prawo do dysponowania zabudowaną nieruchomością na cele budowlane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego. Ze stanowiskiem takim w niniejszej sprawie nie można się zgodzić. Co do zasady bowiem organy nadzoru budowlanego nie wymagają złożenia takiej dokumentacji w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w sprawie istotnych odstępstw, jednakże w przypadku, gdy istnieją istotne wątpliwości dotyczące dysponowania prawem do nieruchomości na cele budowlane. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt II OPS 2/10 “Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane." W uzasadnieniu tej uchwały NSA podkreślił jednak, że kwestia skutków usunięcia z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i to niezależnie od tego, z jakich przyczyn, jest uregulowana przepisem art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego. Jak podał NSA: “Przepis ten wskazuje, że w razie utraty bytu prawnego pozwolenia na budowę z tej przyczyny, iż inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do terenu, bądź okazało się ono nieprawdziwe, wydaje się decyzję o wznowieniu robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4, przy czym z uwagi na to, że jej istotą jest pozwolenie na wykonywanie robót budowlanych, mając na uwadze zasadę określoną w art. 4 Prawa budowlanego oraz wymóg wynikający z art. 40 ust. 2, inwestor powinien przed wydaniem decyzji o wznowieniu robót budowlanych złożyć oświadczenie o prawie do terenu na cele budowlane. Brak zatem potrzeby do sięgania w takich sytuacjach do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego." Trudno zatem oczekiwać aby organ nadzoru budowlanego, który prowadzi postępowanie naprawcze i ma jednocześnie uzasadnione wątpliwości co do posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pozbawiony był możliwości badania tej kwestii. Należy podkreślić, że postępowanie naprawcze w niniejszej sprawie zostało zainicjowane przez M. P., która wystąpiła do PINB [...] z wnioskiem o legalizację odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 2005 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 155 k.p.a. w związku z art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 36a Prawa budowlanego zmienił swoją decyzję z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w części dotyczącej projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. P. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. P. [...] w W. Następnie Wojewoda M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], jednakże po rozpatrzeniu odwołania E. D., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...], na podstawie art 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w całosci i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 450/11 oddalił skargę M. P. i L. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2224/11 oddalił skargę kasacyjną M. P. i L. G. od wyroku ww. wyroku Sądu I instancji. Co istotne, powodem wyeliminowania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności było rażące naruszenie art 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak ustalono właścicielami nieruchomości na działce o nr ew. [...] jest E. D., L. G. oraz M. P. W zakresie zmiany stropodachu inwestor M. P. posiadała, wymaganą przez art. 199 Kodeksu cywilnego zgodę współwłaścicieli, natomiast w stosunku do zmiany gabarytów budynku oraz zmiany wymiarów otworów okiennych inwestor M. P. nie legitymowała się zgodą współwłaścicieli, a brak zgody współwłaścicieli na projektowane przez inwestora zmiany został oceniony jako równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji uznano, że wydanie w trybie art. 36 a Prawa budowlanego decyzji pozwolenia na budowę bez uprzedniego złożenia przez inwestora oświadczenia o uzyskaniu przedmiotowej zgody stanowi rażące naruszenie art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 6 września 2012 r., o sygn. akt II OSK 2224/11 NSA wskazał, że podstawową przesłanką wydania pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością, co jest również podstawową przesłanką wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o czym stanowi art. 36a ust. 3 ustawy Prawo budowlane. NSA uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni zasadnie przyjął, że brak spełnienia tej podstawowej przesłanki powoduje, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Biorąc pod uwagę treść art. 170 ppsa organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie naprawcze w trybie art 51 ust. 3 Prawa budowlanego były związane prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2224/11 i ustaleniami w nim poczynionymi. Nie mogły zatem prowadzić postępowania legalizacyjnego w oderwaniu od przyczyn jego zaincjowania. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że “M. P. nie jest zobowiązana do wylegitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również, że organ administracyjny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie może zobowiązać inwestora do przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością" w sytuacji, gdy postępowanie to jest prowadzone po stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] z powodu niewykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zmierza w istocie to obejścia obowiązującego prawa i całkowicie niweczy skutki wyroku NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2224/11. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego w rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę ww. wyrok, zobowiązane były do dokonania odpowiednich ustaleń dotyczących posiadania przez M. P. prawa do dysponowania nieruchomosćią na cele budowalne i w tym zakresie dokładnej analizy znajdujących się w aktach sprawy pism zawierających zgodę na realizację inwestycji, na które powołuje się uczestniczka postępowania. Zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie zgody na wznowienie robót budowlanych powinno być w rozpatrywanym przypadku uzależnione od ww. ustaleń. Reasumując organy nadzoru budowlanego naruszyły przepis prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art 51 ust. 4 Prawa budowlanego przyjmując kategorycznie, że w każdym przypadku prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art 50 i 51 tej ustawy brak będzie podstaw do ustalania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a naruszenie to miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy. Ponadto zarówno MWINB jak i organ I instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu istotnym dla wyniku sprawy ignorując ustalenia wyroku NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2224/11, a w konsekwencji naruszając art 170 ppsa. Naruszono także reguły dowodowe w postaci art 7 i 77 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w zakresie posiadania przez M. P. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu naruszone zostały także art 80 i 107 § 3 kpa, gdyż organy dokonały zbyt pobieżnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego całkowicie pomijając jego istotną część co znalazło odzwierciedlenie w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prowadząc na nowo postępowanie legalizacyjne PINB [...] zobowiązany będzie do dokonania koniecznych ustaleń co do posiadania przez M. P. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla realizowanej inwestycji w zakresie rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o pawilon handlowy na terenie działki nr ew. [...] (obecnie [...]) obręb [...] przy ul. P. [...] w W. W tym celu dokona dokładnej analizy znajdujących się w aktach sprawy pism zawierających zgodę na realizację poszczególnych elementów inwestycji, na które powołuje się uczestniczka postępowania. Ponadto rozważy konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, z wykorzystaniem instytucji rozprawy administracyjnej. Po dokonaniu tych ustaleń organ wyda decyzję w oparciu o art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego lub art. 51 ust. 5 tej ustawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 w zw. z art. 132 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 przedmiotowej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło