VII SA/Wa 2332/19
WyrokWSA w Warszawie2020-07-22
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została zatwierdzona pomimo nieznacznego naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy działki przez podziemną część budynku, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, która została zatwierdzona pomimo nieznacznego naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy działki przez podziemną część budynku, nie może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości, braku potrzeby wykładni oraz skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Niewielkie naruszenie odległości, które nie wpływa na możliwość zagospodarowania działki sąsiedniej, nie spełnia tych kryteriów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Wojewoda uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów dotyczących odległości podziemnej części budynku od granicy działki. GINB nie zgodził się z tą oceną, uznając naruszenie za nieistotne i niekwalifikujące się jako rażące. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczących odległości od granicy działki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska,, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant ref. staż. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. W., C. W., J. K. i J. W. od decyzji Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji") z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], stwierdzającej nieważności rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2017 r., Nr [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił decyzję organu I instancji i odmówił stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta [...].
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z [...] marca 2017 r. Prezydent Miasta [...] udzielił Z. W., C. W., J. K. i J. W. (dalej: "inwestorzy") pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w G. przy ul. M., działka nr ew. [...] i [...], obręb [...] (numery archiwalne działek [...] i [...], obręb G.). Następnie w dniu 12 października 2018 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] października 2018 r., przekazujące wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o podjęcie działań w trybie nadzwyczajnym w odniesieniu do powyższego rozstrzygnięcia. We wniosku wskazano, że zatwierdzony projekt budowlany został opracowany z naruszeniem § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odległości od działki przy ul. M. w G.. Dodatkowo w toku prowadzonego postępowania do organu I instancji wpłynęło pismo J. M. informujące, że zbliżenie narożnika rozbudowy budynku następuje do granicy posesji przy ul. [...] w G., a nie ul. M.. Dołączono do niego zdjęcie przedstawiające granicę działki inwestycyjnej oraz działki stanowiącej własność J. M..
Po wszczęciu postępowania z urzędu, Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2019 r. stwierdził nieważność rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta G. z [...] marca 2017 r. Odwołania od powyższego rozstrzygnięcia – pismami z [...] maja i [...] maja 2019 r. - wnieśli inwestorzy, wnosząc o jego uchylenie. Po ich przeanalizowaniu GINB decyzją z [...] sierpnia 2019 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z [...] marca 2017 r.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postępowanie nieważnościowe, stanowiące nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Podniósł, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.
W rozpoznawanej sprawie inwestorzy wnioskiem z [...] października 2016 r., wystąpili o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji, która polega na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w wyniku której powstaną 2 lokale mieszkalne z oddzielnymi wejściami od ul. M., przy czym "w budynku istniejącym parter i pierwsze piętro pozostaje bez zmian (stanowić będzie samodzielne mieszkanie nr 1), samodzielne mieszkanie nr 2 powstanie w rozbudowywanej części i zajmie poddasze istniejącego obecnie budynku". Do wniosku dołączyli oświadczenia o prawie do dysponowania działkami o nr ew. [...] i [...] na cele budowlane. Jednocześnie teren, na którym została zaprojektowana sporna inwestycja objęty jest uchwałą Nr [...] Rady Miasta G. z [...] czerwca 2005 r., w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w G.. Tym samym - biorąc pod uwagę treść art. art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego - inwestorzy nie byli zobowiązani do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W niniejszej sprawie działki inwestycyjne o nr ew. [...] i [...] są oznaczone w planie miejscowym symbolem [...] (zabudowa jednorodzinna wolnostojąca). Z kolei rozbudowywany budynek mieszkalny przy ul. M. w G. został zaliczony do grupy obiektów o walorach kulturowych i objęty został ochroną konserwatorską na zasadach określonych w § 5 ust. 1 pkt 4. Zgodnie z tym przepisem wszelkie prace, które mogłyby prowadzić do naruszenia zabytkowej substancji lub zmiany wyglądu obiektu objętego ochroną konserwatorską lub zmiany zagospodarowania działki, na której jest usytuowany, wymagają pozwolenia właściwego konserwatora zabytków. Stąd też Miejski Konserwator Zabytków w G. pozwoleniem z [...] października 2016 r., znak: [...], zezwolił na prowadzenie robót budowlanych na terenie zespołu urbanistycznego [...].
Równocześnie organ II instancji podkreślił, że analiza zatwierdzonego projektu budowlanego nie wykazała, aby planowana inwestycja naruszała rażąco warunki określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do:
1) obowiązującej linii zabudowy,
2) intensywności zabudowy (do 0,5) - projektowana 0,45,
3) dopuszczalnych gabarytów budynku (szerokość elewacji frontowej - do 15 m; szerokość elewacji bocznej - do 12 m) - projektowane: szerokość elewacji frontowej – 15 m, a elewacji bocznej - 10,25 m,
4) wysokości zabudowy (do 12 m, od 2 do 3 kondygnacji nadziemnych) - projektowana wysokość do 12 m,
5) kształtu dachu (dachy płaskie, dopuszcza się adaptację istniejących dachów stromych) - projektowany w części rozbudowywanej dach płaski, w części nadbudowywanej adaptacja istniejącego dachu stromego,
6) powierzchni biologicznie czynnej (min. 50% pow. działki budowlanej) - projektowana powierzchnia biologicznie czynna 651,26 m², co stanowi 69% powierzchni działek wynoszącej 936 m² ,
7) powierzchni zabudowy (do 0,25 pow. działki budowlanej) - zabudowa istniejąca i projektowana stanowi 158,5 m², co stanowi 0,16 powierzchni działek.
Dodatkowo GINB wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a miejscowego planu zagospodarowania terenu, ilość miejsc parkingowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych powinna wynosić minimalnie 1,5 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, lecz nie mniej niż 2 miejsca na 1 dom jednorodzinny. Z części projektu budowlanego wynika, że planuje się 1 miejsce parkingowe w garażu, 1 miejsce postojowe na podjeździe do garażu i 1 miejsce postojowe obok wjazdu. W związku z tym w ocenie organu II instancji warunek, co do liczby miejsc postojowych został zachowany. Nie można się bowiem zgodzić z twierdzeniem Wojewody [...], że miejsce postojowe na podjeździe do garażu nie spełnia swojej funkcji jako niezależne miejsce postojowe, a tym samym nie został spełniony warunek określony w § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a.
GINB wyjaśnił także, że na gruncie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zgodnie zaś z § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2015 r., poz. 1422 - według stanu prawnego na dzień wydania kwestionowanej decyzji), jeżeli z przepisów § 13, § 60 i § 271 - § 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust. 2 rozporządzenia). Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że ściana północno-wschodnia z otworami została zaprojektowana w odległości ok. 5 m od granicy z działką o nr ew. [...] (ul. [...]), zaś ściana północno-zachodnia przylega do istniejącego na działce o nr ew. [...] budynku. Z kolei ściana południowo-wschodnia z otworami została zaprojektowana w najbliższym punkcie w odległości 5 m od granicy z działką o nr ew. [...], południowo-zachodnia z otworami - w najbliższym punkcie w odległości 3 m, zaś w najdalszym punkcie w odległości 6 m od granicy z działką o nr ew. [...], przy czym otwory okienne w tej ścianie zostały zaprojektowane w odległości ponad 4,5 m od tej granicy. Ponadto projektowane otwory okienne w istniejącym budynku zostały zaprojektowana w odległości ponad 4 m od granicy z działkami o nr ew. [...] (ul. M.), [...] i [...].
W zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta G. z [...] marca 2017 r., zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Stwierdził, że część budynku ("kondygnacja podziemna") nie znajduje się całkowicie poniżej poziomu terenu i wystaje ok. 0,87 m i jest oddalona w najbliższym punkcie o 0,28 m od granicy z działką o nr ew. [...]. GINB nie zgodził się z powyższym twierdzeniem. Podkreślił, że z rysunków, nr 15 i 18, elewacja północno- wschodnia, elewacja południowo-wschodnia (str. 68 i 71) wynika, że ponad poziom gruntu wystawać będzie jedynie "płyta betonowa dociskająca" o wymiarach ok. 0,10 cm (wysokość) i długości ok. 6,20 m. Wynika to również z rys. nr 12, przekrój C-C (str. 65), rys. nr 13 przekrój D-D (str. 66) i rys. nr 6 rzut parteru (str. 59). Ponadto z rys. nr 5 rzut piwnicy (str. 58), rys. nr 6 rzut parteru (str. 59) oraz rys. nr 17 elewacja południowo – zachodnia (str. 70) nie wynika, aby "kondygnacja podziemna" znajdowała się ponad poziomem gruntu od stron południowo - zachodniej (od strony działki o nr ew. [...]). Dodał, że zgodnie z § 12 ust 7 rozporządzenia odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się. Stąd zdaniem GINB organ wojewódzki niezasadnie stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta G. została wydana z rażącym naruszeniem omawianych przepisów.
Odnosząc się do podniesionej przez J. M. kwestii, że woda opadowa z działek inwestycyjnych będzie spływała na działkę o nr ew. [...], organ II instancji wyjaśnił, że z projektu zagospodarowania terenu i rys. nr 6, rzut parteru (str. 59) wynika, że wzdłuż granicy z działką o nr ew. [...] zaprojektowane zostało koryto odwadniające, z którego nadmiar wody odprowadzany będzie do szczelnej studzienki.
Resumując swoje ustalenia GINB stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta G. z [...] marca 2017 r., nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Podniósł również, że kwestionowane rozstrzygnięcie nie jest obarczone żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie GINB brak jest również podstaw od uwzględnienia w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego zawartych w piśmie z [...] czerwca 2019 r. i [...] czerwca 2019 r., wniosków J. M. o "doprowadzenie terenu rozbudowy do stanu sprzed rozpoczęcia prac budowlanych", gdyż organ administracji publicznej w postępowaniu nieważnościowym ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. M., wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób rzetelny i wyczerpujący, w szczególności poprzez niewyjaśnienie w sposób niebudzący wątpliwości następujących okoliczności faktycznych:
a) czy na skutek wykopu zleżałej od 60 lat ziemi ok 30 m dla kondygnacji podziemnej i wykonaniu zaplanowanych robót budowlanych rozbudowy budynku, ulegnie zmianie wysokość pierwotnego poziomu terenu na granicy działek skarżącego oraz wokół nowej rozbudowanej części domu,
b) czy płyta betonowo - dociskowa kondygnacji podziemnej, której wysokość ustalono na = 0,1 m obejmuje pokrycie jej papą czy trawnikiem i na jaka będzie ostatecznie jej wysokości całkowita, ponad pierwotny poziom gruntu,
c) czy wszystkie elementy konstrukcyjne budynku znajdujące się nad powierzchnią gruntu znajdują się w wymaganej przez przepisy techniczne odległości od granicy działki,
- co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- art. 35 ust. 1 pkt. 2. Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie obowiązku zachowania odpowiedniej odległości od granicy działki w stosunku do zaprojektowanej kondygnacji podziemnej, która wpływa na pogorszenie warunków na sąsiednim terenie,
- § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do projektowanej kondygnacji podziemnej brak jest obowiązku ustalenia odległości z sąsiednią działką skarżącego, bowiem znajduje się ona poniżej poziomu otaczającego terenu, a wystający element stanowi jedynie dociskająca płytę betonową, a w istocie sprawy jest także sufitem kondygnacji podziemnej i stanowi jej konstrukcję.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Podkreślił, że jego nieruchomość jest jedyną bezpośrednio graniczącą ze sporną inwestycją. Nie został on jednak powiadomiony o prowadzonym postępowaniu, nie otrzymał żadnych pism czy dokumentów, a także nie uczestniczył w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga nie została uwzględniona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019r., uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] marca 2017 r., Nr [...], udzielającej Z. W., C. W., J. K. i J. W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w G. przy ul. M., działka nr ew. [...] i [...] i odmawiająca stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r. wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji , a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) .
Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (p. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji.
Stan prawny sprawy powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez takich rozbieżności w wykładni, które mogą być usunięte tylko na zasadzie wyboru równorzędnych dla siebie rozwiązań prawnych, czyli konsekwencje prawne obowiązywania norm prawnych powinny być w nich wyrażone w sposób dostatecznie precyzyjny dla praktyki ich stosowania w określeniu praw lub stron postępowania administracyjnego (Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz. Barbara Adamiak/Janusz Borkowski, Wydawnictwo, Warszawa 2014, C.H.BECK 13 wydanie).
W sposób rażący można bowiem naruszyć jedynie przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. W przeciwnym wypadku przy możliwej różnej interpretacji przepisu charakter naruszenia nie może być postrzegany jako rażący.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podnieść, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony œśrodowiska.
Działki inwestycyjne o nr ew. [...] i [...] objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] w G., uchwalonym Uchwałą nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] czerwca 2005r. Oznaczone w planie miejscowym symbolem [...] znajdują się na terenie przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą.
Przedmiotowy budynek mieszkalny przy ul. M. w G. został objęty został ochroną konserwatorską na zasadach określonych w § 5 ust. 1 pkt 4 planu, zgodnie z którym inwestorzy przed rozpoczęciem robót winni uzyskać pozwolenia właściwego konserwatora zabytków. Zgodnie z powyższym wymogiem Miejski Konserwator Zabytków w G. pozwoleniem z [...] października 2016 r., znak: [...]zezwolił na prowadzenie robót budowlanych na terenie zespołu urbanistycznego [...].
Zasadnie także organ odwoławczy wskazał, że zatwierdzony projekt budowlany nie narusza rażąco warunków określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do:
1) obowiązującej linii zabudowy,
2) intensywności zabudowy (do 0,5) - projektowana 0,45,
3) dopuszczalnych gabarytów budynku (szerokość elewacji frontowej - do 15 m; szerokość elewacji bocznej - do 12 m) - projektowane: szerokość elewacji frontowej – 15 m, a elewacji bocznej - 10,25 m,
4) wysokości zabudowy (do 12 m, od 2 do 3 kondygnacji nadziemnych) - projektowana wysokość do 12 m,
5) kształtu dachu (dachy płaskie, dopuszcza się adaptację istniejących dachów stromych) - projektowany w części rozbudowywanej dach płaski, w części nadbudowywanej adaptacja istniejącego dachu stromego,
6) powierzchni biologicznie czynnej (min. 50% pow. działki budowlanej) - projektowana powierzchnia biologicznie czynna 651,26 m², co stanowi 69% powierzchni działek wynoszącej 936 m² ,
7) powierzchni zabudowy (do 0,25 pow. działki budowlanej) - zabudowa istniejąca i projektowana stanowi 158,5 m², co stanowi 0,16 powierzchni działek.
Sad podziela także stanowisko GINB , że projekt budowlany wypełnia wskazania z § 10 ust. 1 pkt 2 lit. a miejscowego planu zagospodarowania terenu, zgodnie z którym ilość miejsc parkingowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych powinna wynosić minimalnie 1,5 miejsca postojowego na 1 mieszkanie, lecz nie mniej niż 2 miejsca na 1 dom jednorodzinny.
Z projektu budowlanego wynika, że zaplanowano 1 miejsce parkingowe w garażu ( rys.nr 5 rzut piwnicy), 1 miejsce postojowe na podjeździe do garażu ( rys.nr 6 rzut parteru) i 1 miejsce postojowe obok wjazdu ( rys.nr 4 projekt zagospodarowania.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U z 2015r., poz.1422) -zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo. Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia miejsc postojowych parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Nie można więc podzielić argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...], że miejsce postojowe na podjeździe do garażu nie spełnia definicji miejsca postojowego, bowiem żaden przepis prawa nie uniemożliwia takiego zaprojektowania miejsca postojowego, co ma decydujące znaczenie w świetle przedstawionych wyżej przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do formułowanego przez skarżącego zarzutu dotyczącego spływu wód opadowych z działek inwestycyjnych na działkę o nr ew. [...], należy podkreślić, że z projektu zagospodarowania terenu i rys. nr 6, rzut parteru (str. 59) wynika, że wzdłuż granicy z działką o nr ew. [...] zaprojektowane zostało koryto odwadniające, z którego nadmiar wody odprowadzany będzie do szczelnej studzienki., co pozostaje rozwiązaniem zgodnym z § 28 przywołanych wyżej warunków technicznych, stanowiącym, że "w przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych". Projekt budowlany zakłada , że odprowadzanie wód deszczowych z rozbudowanego budynku nastąpi w obrębie działek inwestycyjnych poprzez rury spustowe i rynny.
Przy czym podkreślenia wymaga, że w postępowaniu nadzorczym analizie w świetle przesłanek opisanych w art. art. 156 § 1 k.p.a., podlega projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie faktyczne rozwiązania przyjęte w trakcie realizacji inwestycji. Stąd dokumentacja fotograficzna dołączona do skargi oraz pisma skarżącego z dnia [...] października 2019r. nie mogła mieć wpływu na orzeczenie Sądu.
Oceniając prawidłowość zastosowania przez Prezydenta Miasta G. przepisów art. 35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego , należy podkreślić, że zgodnie z § 12 ust. 1 przywołanego wyżej rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeżeli z przepisów § 13, § 60 i § 271 - § 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Projekt zagospodarowania terenu zakłada, że ściana północno-wschodnia z otworami została zaprojektowana w odległości ok. 5 m od granicy z działką o nr ew. [...] (ul. [...]), zaś ściana północno-zachodnia przylega do istniejącego na działce o nr ew. [...] budynku. Z kolei ściana południowo-wschodnia z otworami została zaprojektowana w odległości 5 m od granicy z działką o nr ew. [...], południowo-zachodnia z otworami - w najbliższym punkcie w odległości 3 m, zaś w najdalszym punkcie w odległości 6 m od granicy z działką o nr ew. [...], przy czym otwory okienne w tej ścianie zostały zaprojektowane w odległości ponad 4,5 m od tej granicy. Ponadto projektowane otwory okienne w istniejącym budynku zostały zaprojektowana w odległości ponad 4 m od granicy z działkami o nr ew. [...], [...] i [...].
Odnosząc się do kwestii podnoszonej w uzasadnieniu Wojewody [...], że kondygnacja podziemna nie znajduje się całkowicie poniżej poziomu gruntu , bowiem wystaje około 0,87 m nad poziom i w najbliższym miejscu oddalona jest o 0,28 cm od granicy działki nr ew. [...], co prowadzi do rażącego naruszenia § 12 ust 1 warunków technicznych, to z argumentacją tą nie można się zgodzić. Należy wyjaśnić, że zgodnie z § 3 ust 17 warunków technicznych ( w brzmieniu obowiązującym w dacie uzyskania pozwolenia na budowę) przez kondygnację podziemną należy rozumieć kondygnację zagłębiona ze wszystkich stron budynku, co najmniej do połowy jej wysokości w świetle poniżej poziomu przylegającego do niego terenu oraz każda usytuowana pod nią kondygnacja.
Sąd podziela analizę projektu w tym zakresie dokonaną przez organ odwoławczy. Z rysunków, nr 15 i 18, elewacja północno- wschodnia, elewacja południowo-wschodnia (str. 68 i 71) wynika, że ponad poziom gruntu wystawać będzie jedynie "płyta betonowa dociskająca" o wymiarach ok. 0,10 cm (wysokość) i długości ok. 6,20 m. Potwierdza to rys. nr 12, przekrój C-C (str. 65), rys. nr 13 przekrój D-D (str. 66) i rys. nr 6 rzut parteru (str. 59). Ponadto z projektu nie wynika, aby "kondygnacja podziemna" znajdowała się ponad poziomem gruntu od stron południowo - zachodniej tj. od strony działki o nr ew. [...] należącej do skarżącego.
Zgodnie z § 12 ust 7 rozporządzenia wykonawczego ,odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się. Tak więc zasada ta nie odnosi się do sytuacji w której " płyta betonowa dociskająca" wystaje ponad poziom gruntu o 10 cm i zbliża się do granicy działki sąsiedniej. Należy wiec uznać , że w tej części projekt narusza § 12 ust 1 pkt 1rozporzadzenia jednak naruszenia tego nie można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, bowiem pozostaje ono bez wpływu na możliwość zagospodarowania działki sąsiedniej, naruszenie jest niewielkie , a projekt budowlany został zaakceptowany przez rzeczoznawcę do spraw ochrony przeciwpożarowej( str. 29 i 30). Okoliczność ta powoduje, że brak jest podstaw do kwestionowania zawartych w projekcie budowlanym rozwiązań przeciwpożarowych, w tym odległości miedzy budynkami usytuowanymi na sąsiednich działkach.
W tym miejscu należy przywołać stanowisko orzecznictwa sądowoadministracynego, które Sąd orzekający podziela w całości, że decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2014 r. (III AUa 892/13, LEX nr 1483812). Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Nawet ustalenie faktu oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o uznaniu kwalifikowanego naruszenia prawa w sprawie, tj. takiego, które uzasadnia zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Nadto, o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
Reasumując Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] marca 2017r. nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2019r., poz.2325).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło