VII SA/Wa 2335/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty G. z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w sprawie ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Starosty G. z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...]. E. B. ("skarżący") wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący złożył "wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji". Skarżący wskazał, że organ zwraca się do niego o zwrot należności, nałożonej ww. decyzją, i na dowód tego dołączył do wniosku zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (podkreślenie Sądu). Zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a. (przedmiot kontroli sądowej), a także art. 134 i 135 P.p.s.a. (zakres kontroli sądowej). W związku z tym, normą z art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem tego zwrotu pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale wydanej w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt FPS 12/99, publ. ONSA 2001/1/7, podjętej na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów P.p.s.a., ale w tej mierze zachowującej aktualność także obecnie. Stwierdził w niej, że zwrot "w granicach danej sprawy", użyty w art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.), dotyczy sprawy w ujęciu materialnym. Podobne stanowisko przyjmowane jest w doktrynie. Znawca postępowania przed sądami administracyjnymi, Bogusław Dauter, pisze bowiem w komentarzu do przepisów P.p.s.a.: "za dopuszczalne natomiast należy uznać żądanie wstrzymania wykonania decyzji, której w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności organ administracji odmówił." (B. Dauter, Komentarz do art. 61, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, pod red. B. Dautera, B. Gruszczyńskiego, A. Kabata, M. Niezgódki-Medek, Wydanie 5., Warszawa 2013, s. 242). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrot "w granicach tej samej sprawy", użyty w art. 61 § 3 P.p.s.a., dotyczy sprawy w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 września 2010 r. II GZ 246/10 LEX nr 743 040; z dnia 2 września 2009 r. II OZ 689/09 Lex nr 1 110 357; z dnia 12 czerwca 2012 r. II FZ 441/12 LEX nr 1 170 772). Z tożsamością podmiotową i przedmiotową niewątpliwie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez skarżącego E. B. bezpośrednio odnosi się do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2015 r. Aktem tym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej znak: [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydanej przez Starostę G., którą: (1) ustalono koszty usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu marki [...] nr rej. [...], nr ramy [...], rok prod. 1988 na kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych), na którą składają się koszty usunięcia w kwocie 76 zł, koszty przechowania pojazdu w kwocie [...] zł (420 dni x [...] zł, 1064 dni x [...] zł) oraz koszty oszacowania wartości pojazdu przez rzeczoznawcę samochodowego w kwocie [...] zł; oraz (2) obciążono kosztami wskazanymi w pkt 1 E. A. B., zamieszkałego w W., ul. [...],[...] G. Z kolei wniosek o "wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji" z oczywistych względów nie dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, lecz wskazanej w odwołaniu decyzji Starosty G. z dnia [...] lutego 2014 r. Działający bez profesjonalnego pełnomocnika skarżący nie rozróżnia formalnych dystynkcji między oboma aktami. Jego intencja jest jednak oczywista i taki sens należy nadać wnioskowi o wstrzymanie wykonania decyzji będącego oświadczeniem woli osoby fizycznej złożonym w postępowaniem sądowym. Nie może też być wątpliwości, że decyzja Starosty G. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. mieszczą się w zakresie ujmowanej materialnie sprawy o obciążenie kosztami usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu (motoroweru) marki [...] o numerze [...]. Przyjmując powyższe stanowisko Sąd brał pod uwagę zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 K.p.a., nakazującą prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Jednym z warunków realizacji ww. zasady jest unikanie zastawiania pułapek na obywatela, polegających na eksponowaniu różnic między formalnie rozumianymi sprawami i pozbawienie w ten sposób obywatela możliwości obrony jego praw. Drugi aspekt rozpatrywanej sprawy to przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń lub sytuacji, które tłumaczyłyby, uzasadniałyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Takie uzasadnienie jest tym bardziej istotne, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest wyjątkiem od zasady skuteczności aktów i czynności organów administracji publicznej. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1 624 317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Należy przy tym dodać, że skutki aktu lub czynności organu powinny powstać w sferze interesu prawnego strony i nakładać na nią nowe prawa lub obowiązki, które będą podlegać wykonaniu. W niniejszej sprawie Sąd nie szuka argumentów za stronę, dąży jednak do tego, aby konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 ustawy zasadniczej) ochronić w rozstrzyganym przypadku poprzez wzięcie pod uwagę profesjonalnej nieporadności skarżącego i interpretowanie jego oświadczeń woli w sposób odpowiadający szeroko rozumianej zasadzie in dubio pro reo lub jeśli ktoś rygorystycznie postrzega granice między gałęziami prawa - zasadzie in dubio mitius (w razie wątpliwości łagodniej). Sąd stwierdza ponadto, że równocześnie w niniejszym Sądzie toczy się postępowanie ze skargi E. B. w sprawie o tej samej sygnaturze akt: VII SA/Wa 2335/15 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Posiedzenie niejawne w tej sprawie zostało wyznaczone na [...] września 2016 r. Z uwagi na bliskość terminu rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji Starosty G., a zatem możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego i ewentualnego podważenia decyzji Starosty G., niestosownym byłoby egzekwowanie decyzji Starosty i jednocześnie rozpatrywanie odwołania od tej decyzji. Odnosząc się z kolei do ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji Sąd stwierdził, że wyegzekwowanie kwoty [...] zł od osoby uczącej się i pracującej w niepełnym wymiarze czasu pracy prowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody. Dodatkowo, dysproporcja między znikomą wartością zatrzymanego motoroweru a kosztem jego przechowywania ustalonym przez organ, pozwala wyzbyć się wątpliwości, czy mielibyśmy do czynienia po stronie wnioskodawcy ze szkodą kwalifikowaną jako "znaczną". Ta przesłanka, wskazana w art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zatem spełniona i uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji Starosty G. Przedstawione okoliczności faktyczne i prawne wskazują, że wniosek złożony przez skarżącego na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.