VII SA/Wa 2342/23
WyrokWSA w Warszawie2023-11-22
Skład orzekający: Artur Kuś, Grzegorz Rudnicki, Paweł Konicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego, pomimo zarzutów skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania, w tym pominięciu pozytywnych recenzji i błędnej ocenie dorobku naukowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny dorobku naukowego kandydata ani trafności opinii recenzentów. Jego kognicja ogranicza się do zbadania, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, mimo zarzutów skarżącego, sąd nie stwierdził takich naruszeń, a decyzja Centralnej Komisji została uznana za prawidłową.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Po przeprowadzeniu postępowania, Rada Wydziału odmówiła nadania stopnia, wskazując na zarzuty nierzetelności naukowej i przywłaszczenia cudzego dorobku. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. pominięcie pozytywnych recenzji, nierzetelną ocenę dorobku naukowego oraz naruszenie przepisów o prawie autorskim i postępowaniu administracyjnym. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Paweł Konicki (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [..] października 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę
Przedmiotem skargi J. K. jest decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] października 2018 r. (znak: [...]), utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z [...] października 2017 r. (Nr [...]) w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
Pismem z [...] kwietnia 2017 r. dr inż. arch. J. K. złożył od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego na Wydziale [...] na podstawie monografii pt. "[...]".
Do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego została powołana komisja habilitacyjna, a także zostały sporządzone trzy recenzje ww. rozprawy habilitacyjnej oraz oceny dorobku naukowego i dydaktycznego.
Pismem z [...] września 2017 r. habilitant cofnął wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego.
Na posiedzeniu [...] października Komisja habilitacyjna w głosowaniu tajnym (na wniosek habilitanta), po zapoznaniu się z wszystkimi dokumentami oraz po przeprowadzonej dyskusji, podjęła jednogłośna (7 głosów TAK, 0 - NIE, 0 – wstrzymujących się) uchwałę o nie rekomendowaniu Radzie Wydziału nadania stopnia doktora habilitowanego dr inż. arch. J. K. Zdaniem Komisji uzasadniony jest fakt naruszenia przez habilitanta praw autorskich co najmniej 7 osób.
Uchwałą z [...] października 2017 r. (nr [...]) Rada Wydziału [...] odrzuciła ww. wniosek z [...] września 2017 r. i odmówiła umorzenia postępowania habilitacyjnego, wskazując na skierowane przez recenzentkę pod adresem habilitanta zarzuty nierzetelności naukowej i oszustwa naukowego, polegającego na przywłaszczeniu cudzego dorobku, z zatajeniem jego autorów i źródeł pozyskania oraz kierując się względami "interesu społecznego", a więc że umorzenie wniosku może wpłynął na inne osoby do zaniechania starań o zachowanie wysokiego poziomu pracy naukowej.
Uchwałą z [...] października 2017 r. (nr [...]) Rada Wydziału [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 18a ust. 11, art. 19, art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595), po zapoznaniu się z protokołem i uchwałą komisji habilitacyjnej oraz merytoryczną oceną recenzentów dorobku naukowego kandydata, odmówiła nadania dr inż. arch. J. K. stopnia doktora habilitowanego nauk technicznych w dyscyplinie: architektura i urbanistyka. Jak wskazała Rady Wydziału w sprawie nadesłane zostały trzy recenzje. Dwóch recenzentów w konkluzji stwierdziło, że habilitant spełnia wszystkie warunki niezbędne do nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, zaś trzecia recenzentka prof. dr hab. M. J. stwierdziła, że przedstawiony do oceny dorobek nie spełnia wymogów ww. ustawy, ponieważ przedstawiona do oceny monografia stanowi kompilację co najmniej czterech anglojęzycznych tekstów innych autorów, co stanowi ok. 30% objętości części tekstowej monografii. W ocenie recenzentki praca nie stanowi "serii autorskich esejów", zaś w sprawie "mamy do czynienia z oszustwem naukowym, polegającym na przywłaszczeniu cudzego dorobku, z zatajeniem jego autorów i źródeł pozyskania". W ocenie Komisji habilitacyjnej zamieszczenie w pracy tekstów co najmniej 7 osób nie jest działaniem przypadkowym, a raczej świadomym i celowym. Rada Wydziału nie podjęła przy tym dyskusji, uznając, że argumenty zawarte w uchwale Komisji habilitacyjnej uzasadniają odmowę nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K.
W postępowaniu odwoławczym sporządzono przez dwóch recenzentów dwie opinie, stwierdzające w konkluzjach brak podstaw do uznania odwołania za zasadne.
Decyzją z [...] października 2018 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów na podstawie art. 169 pkt 2, art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) w zw. z art. 21 ust. 2, art. 16 ust. 1 i 2, art. 18a ust. 11 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2014 r. poz. 1852 ze zm.) utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
Centralna Komisja nie dopatrzyła się w sprawie formalnych uchybień w przebiegu postępowania. Nie został naruszony art. 18a ustawy o stopniach naukowych (...), a zaskarżona uchwała zawiera uzasadnienie stosowne do obowiązujących w tym zakresie przepisów. Dorobek naukowy habilitanta po uzyskaniu stopnia doktora nie spełnia wymogów art. 16 ust. 1 i 2 ww. ustawy.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. K., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
1. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poprzez:
• pominięcie przez Radę Wydziału, dwóch z trzech recenzji, a to tych w których recenzenci wyrazili pozytywne stanowisko oraz wzięcie pod uwagę niepełnej i nienależycie uzasadnionej recenzji prof. dr hab. M. J.,
• nienależytą ocenę rozprawy habilitacyjnej i dorobku naukowego habilitanta, które były nad wyraz istotne przy podejmowaniu uchwały.
2. prawa materialnego, a to art. 115 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 24, poz. 83 ze zm.) poprzez jego błędną subsumcję i arbitralne zarzucenie skarżącemu plagiatu, które skutkowało wydaniem uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie sformułowanego przez członka Komisji Habilitacyjnej prof. M. J. zarzutu dopuszczenia się przywłaszczenia cudzego dorobku – zarzut ten stanowi tym samym oskarżenie o popełnieniu przestępstwa plagiatu. Nie wolno jednak uznać kogoś za winnego bez udowodnienia mu winy i bez dania mu szans obrony. Samo arbitralne postawienie zarzutu nie stanowi formalnej podstawy do odmowy nadania tytułu.
3. art. 144 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 285 tejże ustawy poprzez pominięcie przez Radę Wydziału, postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego ds. [...] z dnia [...].05.2018 r o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wobec dr. inż. arch. J. K. oraz opinii biegłego w postępowaniu wyjaśniającym sporządzonym przez mgr inż. architekta J. M.
4. art. 77 § 1, art. 75 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 29 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez nieuwzględnienie jako dowodu o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wydanego przez Rzecznika Dyscyplinarnego ds. [...] z dnia [...] maja 2018 r. oraz opinii biegłego wydanego w postępowaniu wyjaśniającym wobec nauczyciela akademickiego dr inż. arch. J. K. z dnia [...] kwietnia 2018 r.
5. art. 138 § 2 K.p.a., poprzez nieuwzględnienia odwołania i nieuchylenie uchwały Rady Wydziału oraz błędu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy uchwała została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
- błędy w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów co do ilości recenzji i ilości pozytywnych recenzji.
Zdaniem strony skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podane są sprzeczne argumenty, mające istotne znaczenie dla sprawy, które budzą poważne zastrzeżenia zarówno co do postępowania prowadzonego przez Centralną Komisję jak i decyzji wydanej na podstawie tego postępowania.
6. art. 40 § 2 K.p.a. poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącego odpisu decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] października 2018 r.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Rady Wydziału [...] nr [...] z [...] października 2017 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie.
Wyrokiem z Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 1 października 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 347/19) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją uchwałę Rady Wydziału z [...] października 2017 r., stwierdzając, że prawomocne orzeczenie zapadłe w toku postępowania przygotowawczego stanowiłoby dla rozpatrzenia sprawy o nadanie stopnia naukowego doktora tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Z art. 297 K.p.k. wynika bowiem, że postępowanie przygotowawcze winno dać odpowiedź na pytanie, czy skarżący popełnił zarzucany mu czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo oraz jakie były okoliczności jego popełnienia.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 lipca 2003 r. (sygn. akt III OSK 2391/21), a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zdaniem Sądu kasacyjnego ewentualne postępowanie karne nie może stanowić prejudykatu dla ustalenia, czy habilitant posiada osiągnięcia naukowe lub artystyczne, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Niezbędnym elementem tych ostatnich ustaleń jest bowiem zaprzeczenie, że wnioskodawca przypisał sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego. Czy ewentualnie doszło do popełnienia czynu zabronionego ustawą jest zagadnieniem odrębnym i brak takich ustaleń nie stanowi przeszkody do wydania decyzji przez właściwy organ, a więc nie jest to sytuacja, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. W ocenie Sądu II instancji wobec nieprawidłowości tezy o niezbędności prejudykatu w postaci wyniku postępowania przygotowawczego i braku innych ocen odnośnie skarżonej decyzji, sprawa musi zostać ponownie rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując niniejszą sprawę, trzeba też mieć na uwadze fakt, że niniejsza sprawa była przedmiotem wcześniejszej oceny wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 lipca 2023 r. (sygn. akt III OSK 2391/21), która pozostaje wiążąca dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zgodnie z art. 153 i art. 170 P.p.s.a. Oznacza to, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, to w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się ta sama kwestia, nie może być już ona ponownie badana.
Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 189 P.p.s.a. "[j]eżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie". Oznacza to, że kwestia dopuszczalności skargi w tym prawidłowości doręczenia zaskarżonej decyzji, którą Naczelny Sąd Administracyjny bada z urzędu, została również prawomocnie osądzoną i nie podlega ponownemu badaniu w toku niniejszego postępowania, co czyniło niezasadnym naruszenia art. 40 § 2 K.p.a.
Oceniając ponownie wniesioną w sprawie skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych z [...] października 2018 r., zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślić należy, że sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy ani czy przedłożona rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dokonuje się oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałą rady jednostki organizacyjnej (art. 18a ust. 8 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, Dz. U. z 2016 r., poz. 882).
Postępowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego ma wyjątkowy charakter wynikający ze specyfiki tych spraw. Cechuje je znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.
Przebieg postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Zgodnie z art. 18a § 1 ww. ustawy: "[p]ostępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji". W świetle tego przepisu postępowanie o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego wszczynane jest wyłącznie na wniosek, a wnioskodawca jest jego jedyną stroną. Niewątpliwie osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego może cofnąć wniosek, co jest równoznaczne z żądaniem umorzenia postępowania habilitacyjnego. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że na etapie postępowania przed organem I instancji, właściwa rada jednostki organizacyjnej nie jest związana stanowiskiem wnioskodawcy i na zasadzie uznania może umorzyć prowadzone postępowanie lub je kontynuować w celu zakończenia podjęciem stosownej uchwały (art. 105 § 2 K.p.a.). Postępowanie habilitacyjne, mimo określonych odmienności, powinno się bowiem zakończyć orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty lub orzeczeniem w inny sposób kończącym sprawę (art. 104 § 2 K.p.a.).
W okolicznościach niniejszej sprawy, pismem z [...] września 2017 r. skarżący (habilitant) cofnął wniosek o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego, który to wniosek uchwałą z [...] października 2017 r. (nr [...] Rady Wydziału [...] został odrzucony, a Rada Wydziału odmówiła umorzenia postępowania habilitacyjnego, wskazując na skierowane przez recenzentkę pod adresem habilitanta zarzuty nierzetelności naukowej i oszustwa naukowego, polegającego na przywłaszczeniu cudzego dorobku, z zatajeniem jego autorów i źródeł pozyskania oraz kierując się względami "interesu społecznego", a więc że umorzenie wniosku może wpłynąć na inne osoby do zaniechania starań o zachowanie wysokiego poziomu pracy naukowej. Oznacza to zatem, że zarzut skarżącego o konieczności umorzenia postępowania z powodu wycofania wniosku o jego wszczęcie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Działanie Rady Wydziału znajduje swoje umocowanie w art. 105 § 2 K.p.a., który wiąże możliwość umorzenia postępowania na wniosek strony z sytuacją, gdy "nie jest to sprzeczne z interesem społecznym". Jak zwracano uwagę w orzecznictwie, cofnięcie wniosku o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego, w sytuacji gdy wszystkie recenzje osiągnięć naukowych habilitanta są negatywne i habilitant miał możliwość zapoznania się z ich treścią, jest sprzeczne interesem społecznym, bowiem prowadziłoby do tego, że habilitant mógłby "uciec" od negatywnych skutków, przewidzianych przez ustawodawcę jako następstwo odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego, ilekroć zdążyłby złożyć oświadczenie o cofnięciu wniosku inicjującego postępowanie, przed podjęciem przez radę jednostki organizacyjnej uchwały w tym przedmiocie (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1790/21). Sytuacja ta jest o tyle jaskrawa w okolicznościach niniejszej sprawy, że jak wyjaśniła Rada Wydziału wobec zarzutów nierzetelności naukowej i oszustwa naukowego postawionych w recenzji pracy habilitacyjnej, umorzenie postępowania mogłoby wpłynąć na inne osoby do zaniechania starań o zachowanie wysokiego poziomu pracy naukowej, co z pewnością należy wiązać ze sprzecznością z interesem społecznym. I chociaż skarżący kwestionował prawidłowość braku umorzenia postępowania wraz z wniesionym odwołaniem, a do czego organ odwoławczy nie odniósł się wprost, to jednak uchybienie to należy zakwalifikować jako nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Centralna Komisja podzieliła argumentację, która stanowiła podstawę odmowy umorzenia postępowania, a więc, że w monografii habilitacyjnej doszło do przywłaszczenia fragmentów cudzych publikacji i zatajenia literatury źródłowej.
Opisując dalszy przebieg postępowania po jego wszczęciu na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego (art. 18a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki), wskazać należy, że Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11). W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej.
Również Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone do kontroli, a nie merytorycznego orzekania w sprawie. Kontrola ta sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie Wydziału. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału. Samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny, a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu. Decyzja Centralnej Komisji jako organu kolegialnego stanowi podsumowanie postępowania, mającego charakter niejawny, zaś jej podjęcie następuje w głosowaniu tajnym. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym, a wyników tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09). Szczególny charakter postępowania również odwoławczego skutkuje tym, że w postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przez Centralną Komisję ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 analizowanej ustawy.
Przechodząc do oceny okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w toku prowadzonego przez organy obu instancji postępowania, dorobek naukowy skarżącego został oceniony przez trzech recenzentów powołanych na etapie postępowania w pierwszej instancji, jak również przez dwóch recenzentów Centralnej Komisji w postępowaniu odwoławczym. Opinie recenzentów powołanych w postępowaniu odwoławczym odnosiły się aspektów sprawy związanych przede wszystkim z naruszeniem praw autorskich w monografii habilitacyjnej. Błędnie jednak podnosi w rozpoznawanej skardze strona skarżąca, że Rada Wydziału pominęła fakt, że dwie z trzech opinii w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zawierały pozytywne stanowiska odnośnie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Na fakt ten wyraźnie wskazano w uchwale z 18 października 2017 r. jak i w zaskarżonej decyzji, zaznaczając, że Komisja habilitacyjna nie pominęła pozytywnych recenzji. Nadto zwrócono również uwagę na silne osadzenie habilitanta w praktycznej działalności naukowej, co zostało odpowiednio docenione przez wszystkich recenzentów i członków Komisji habilitacyjnej. Treść uchwały w przedmiocie (odmowy) nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest i nie musi być odzwierciedleniem wniosków/konkluzji recenzentów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 548/18). Ponadto przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji. Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny trafności opinii recenzentów ani tym bardziej do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08; wyrok NSA z 24 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1586/18). W zakresie kognicji sądu pozostaje tylko zbadanie, czy w toku postępowania o nadanie tytułu naukowego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego właściwymi przepisami. Sąd administracyjny bada aspekty formalne postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 29 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 729/11; wyrok NSA z 17 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1700/10; wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4833/21). Recenzje stanowią warunek niezbędny wydania decyzji przez Centralną Komisję, ale nie jest ona nimi w żaden sposób związana. Podobnie nieuwzględnienie przez Radę Wydziału postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego ds. [...] jak również opinii sporządzonej w toku postępowania wyjaśniającego wobec nauczyciela akademickiego (opinia biegłego mgr inż. arch. J. M. z 17 kwietnia 2018 r.) pozostawało bez wpływu na powyższą ocenę, aczkolwiek wyjaśnić należy w związku z argumentacją skargi, że podstawą formułowanych w sprawie konkluzji organów było nie tyle zarzucenie skarżącemu przestępstwa plagiatu, co naruszenie praw autorskich przy przygotowaniu monografii habilitacyjnej i posłużenie się w niej tekstami nienależącymi do habilitanta, co także nie było kwestionowane w tym postanowieniu. Kluczową pozostaje jednak konkluzja wyrażona w zaskarżonej decyzji, że "dorobek naukowy Habilitanta po uzyskaniu stopnia doktora nie spełnia wymogów art. 16 ust. 1 i 2 ustawy", a więc że nie stanowi on znacznego wkładu autora w rozwój określonej dziedziny. Z tego względu formułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 115 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz art. 144 ustawy o szkolnictwie wyższym w związku z art. 285 tejże ustawy pozostawały bez wpływu na wynik sprawy.
Z tego względu wszystkie podniesione w skardze zarzuty okazały się być niezasadne, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia powyżej opisanego trybu postępowania określonego w analizowanej ustawie, w stopniu w którym miałoby to istotny wpływ na wynik sprawy. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony, jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogło zostać wyrażone tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Jak jednoznacznie przyjęło Prezydium Centralnej Komisji w konkluzji uzasadnienia skarżonej decyzji, dorobek naukowy habilitanta po uzyskaniu stopnia doktora nie spełnia wymogów art. 16 ust. 1 i 2 ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło