VII SA/Wa 2444/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2021 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić W. W. kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi ujętą w Rejestrze Opłat Sądowych tutejszego Sądu pod poz. 33875 z 28 października 2021 r. Pismem z 27 października 2021 r. W. W. (dalej: "skarżący") reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2021 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z [...] stycznia 2021 r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie zespołu budynków biurowo-usługowo-handlowych wraz z garażami podziemnymi, wjazdem i infrastrukturą towarzyszącą, planowanej do realizacji na działkach nr ew. [...],[...] i [...] obr. [...] przy [...] w [...]. Skarżący wskazał, że jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] i członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Zaskarżona decyzja została wydana po rozpatrzeniu odwołań Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" w [...], Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi W. W. z uwagi na brak legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd odrzuci skargę, jeśli jest ona niedopuszczalna. Dopuszczalność skargi podlega badaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny już w początkowej fazie postępowania. Jedną z przesłanek, którą należy ocenić po wpłynięciu skargi do Sądu jest kwestia posiadania przez osobę ją wnoszącą tzw. legitymacji skargowej, czyli uprawnienia do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dokonując zatem analizy stanu faktycznego w niniejszej sprawie interes prawny skarżącego musi być rozważany z uwzględnieniem przepisów ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1048). Skoro zaś ustawodawca przewidział, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem uprawnionym do udziału w postępowaniu jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd, to nie można stwierdzić, że prawo to przysługuje również wszystkim jej członkom a warunkiem uznania podmiotu uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności lokalu za stronę postępowania jest wykazanie, że inwestycja wpływa na konkretny lokal oraz godzi w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Należy zatem stwierdzić, iż skarżący - jako członek wspólnoty mieszkaniowej nie ma przymiotu strony. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że w postępowaniach z zakresu Prawa budowlanego, mających związek z nieruchomością wspólną legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy bowiem - stosownie do art. 6 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jeśli liczba lokali jest większa niż siedem, wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd wybrany przez właścicieli lokali (art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali), który ma uprawnienie do jej reprezentowania w stosunkach zewnętrznych, ale odnoszących się wyłącznie do nieruchomości wspólnej. W sprawach tego rodzaju interes właścicieli poszczególnych lokali chroniony jest przez wspólnotę mieszkaniową, która to występuje wówczas w postępowaniu jako strona. Powyższe nie przesądza jednak o możliwości udziału członka wspólnoty w postępowaniu, czy inaczej: że członek wspólnoty mieszkaniowej nie może samodzielnie (obok wspólnoty) występować jako strona postępowania. Przy czym, może to nastąpić tylko wówczas, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes oparty na przepisie prawa wpływającym na jego sytuację prawną. To też oznacza, że dla uznania za stronę postępowania nie wystarczy samo powołanie się na fakt bycia współwłaścicielem części wspólnych budynku objętych potencjalnym oddziaływaniem takiej inwestycji. Argument tego rodzaju (jak wskazuje w orzecznictwie) mógłby bowiem podnieść każdy członek wspólnoty mieszkaniowej, co przesądza o wspólnym jego charakterze dla wszystkich członków wspólnoty, a nie indywidualnym i własnym konkretnego członka wspólnoty (vide wyrok WSA w Warszawie z 30 maja 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 2475/18 i przywołane w nim orzecznictwo). Niemniej uznanie właściciela lokalu za stronę może mieć miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że inwestycja będzie miała lub już ma - w powiązaniu z odpowiednimi przepisami administracyjnego prawa materialnego - bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do swojego lokalu (vide wyrok NSA z 15 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 671/15; wyrok NSA z 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2266/13). Przy czym sytuację, w której członek wspólnoty mieszkaniowej ma równoległe do wspólnoty mieszkaniowej prawo występowania jako strona postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, uznać należy za wyjątkową i mającą miejsce jedynie wówczas, gdy obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikające z ustawy o własności lokali. Wykazanie zaś kwestii oddziaływania na sąsiednią nieruchomość wymaga przedstawienia konkretnych argumentów, które wskazywałyby, że takie oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce. Przy czym przepisy Prawa budowlanego wcale nie wykluczają powiązania kwestii oddziaływania obiektu budowlanego z ponadnormatywnym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość oraz z naruszeniem przysługującemu właścicielowi prawa własności nieruchomości (art. 140 i art. 144 K.c.). Nawet wystąpienie nieponadnormatywnego oddziaływania może mieć wpływ na sposób wykonywania prawa własności na sąsiedniej nieruchomości, ale przy uwzględnieniu konkretnych parametrów planowanej inwestycji. W system ochrony praw właścicielskich wpisuje się bowiem wyrażona w Prawie budowlanym zasada wolności budowlanej (art. 4), zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Na gruncie Prawa budowlanego nie można więc uciec od tego, że pozwolenie na budowę nie może naruszać obowiązującego porządku prawnego, w tym przepisów prawa cywilnego. Tym bardziej, że art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wprost uzależnia legalność projektowania i budowy obiektu budowlanego od poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W związku z definicją obszaru oddziaływania (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego), która ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, ale także przepisy prawa cywilnego w zakresie ochrony prawa własności. Wskazuje się również, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (vide: wyrok NSA z 21 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2562/13 i przywołane w nim orzecznictwo). Podsumowując, w sytuacjach, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Natomiast właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Przy czym indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się jednak wyłącznie do jego "własnych spraw mieszkaniowych" (vide wyrok WSA w Łodzi z 23 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 286/18 i przywołane w nim orzecznictwo). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że Strona Skarżąca nie posiada tak rozumianego interesu prawnego w kwestionowaniu zaskarżonej decyzji. Strona nie wskazała w skardze żadnego przepisu prawa, który w związku z planowaną inwestycją (na etapie warunków zabudowy) wprowadzałaby ograniczenia lub utrudnienia w zagospodarowaniu, korzystaniu, czy dysponowaniu przysługującego, wyodrębnionego prawa do nieruchomości lokalowej. Podnoszone przez stronę kwestie wskazujące na związane z zamierzeniem inwestycyjnym ograniczenia czy utrudnienia w zagospodarowaniu lub dotychczasowym korzystaniu i użytkowaniu zgodnie z przeznaczeniem lokalu mieszkalnego poprzez powodowanie potencjalnych hałasów czy nieprzyjemnych zapachów z wyziewów wentylacyjnych świadczy wyłącznie o subiektywnym przekonaniu strony, nie popartym żadnymi konkretami, tak jak przesłonięty widok na panoramę Warszawy. Zdaniem Sądu powyższe stanowi wyłącznie o interesie faktycznym a ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być oceniane na podstawie o przepisy prawa cywilnego, czy też chronione na etapie sprawy o pozwolenie na budowę. Powyższego nie można oceniać w kategorii naruszenia interesu prawnego. Na podstawie gołosłownych twierdzeń, nie popartych żadnymi dowodami brak jest podstaw do przyjęcia, że ww. przywołane oddziaływanie rzeczywiście będzie miało miejsce w wyniku funkcjonowania planowanej inwestycji budowlanej polegającej na budowie zespołu budynków biurowo-usługowo-handlowych wraz z garażami podziemnymi, wjazdem i infrastrukturą towarzyszącą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowany uchodzi pogląd, że tego rodzaju immisje jak hałas, spowodowane bezpośrednim sąsiedztwem wznoszonego obiektu, nie stanowią źródła interesu prawnego, ponieważ co do zasady są dozwolone, o ile nie przekraczają przeciętnej miary (vide wyroki NSA: z 21 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2562/13; z 12 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2089/13; z 11 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1654/13). W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter wstępny i ogólny. Nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa. Postępowanie o warunkach zabudowy jest dopiero pierwszym etapem procesu inwestycyjnego. Kolejnym jest postępowanie prowadzące do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że interes prawny Strony został zabezpieczony przez zapewnienie udziału w postępowaniu w charakterze strony Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze Strona nie wykazała, że posiada indywidualny, odrębny od interesu Wspólnoty Mieszkaniowej interes prawny, który jest indywidualny, konkretny, bezpośredni i realny. Nie wykazano, że poprzez dopuszczenie do realizacji wskazanych robót budowlanych dojdzie do negatywnego oddziaływania na jego lokal, bowiem zaplanowana inwestycja w niczym nie zmieni ani też nie spowoduje większych niż dotychczas ograniczeń w istniejącym sposobie korzystania i użytkowania zgodnie z przeznaczeniem jego lokalu mieszkalnego. Na marginesie Sąd zaznacza, że w skardze ze sprawy Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...], członkiem której jest Strona, został nadany dalszy bieg i będzie prowadzona pod sygnaturą akt VII SA/Wa 2439/21. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że Stron nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2021 r., znak [...]. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. .................................. Wojciech Sawczuk