VII SA/Wa 2447/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-11
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający pozwolenie na budowę jest związany ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dopuszczalności sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki, czy też ma obowiązek samodzielnie zbadać zgodność z przepisami § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Organ wydający pozwolenie na budowę nie jest zwolniony z obowiązku sprawdzenia zgodności projektu z przepisami § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nawet jeśli decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki. Dopuszczenie w decyzji o warunkach zabudowy nie zwalnia organu z obowiązku weryfikacji zgodności z tym przepisem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku w granicy działki. Sprawa była wielokrotnie rozpoznawana przez organy administracji i sądy, w tym dwukrotnie przez NSA, który wskazywał na konieczność prawidłowej kontroli sądowej i wyjaśnienia kwestii zgodności z przepisami o warunkach technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Prezydenta) i zasądził od Wojewody na rzecz M. A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. A. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] Wojewoda [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. A. od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej B. P., R. P., Ż. G. oraz W. G. na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę pomieszczeń gospodarczych przy budynku mieszkalnym usytuowanych przy granicy działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Prezydenta [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Jak wynika z analizy zebranego w sprawie materiału decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Prezydent [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę pomieszczeń gospodarczych przy budynku mieszkalnym usytuowanych przy granicy działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].
Od ww. decyzji odwołanie wniosła M. A. wskutek czego Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ podniósł, iż w przedłożonej do zatwierdzenia dokumentacji projektowej brak jest ekspertyzy technicznej rozbudowywanego i nadbudowywanego budynku. Ponadto pojawiły się wątpliwości co do posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz brak było zgody współwłaścicieli pomieszczeń gospodarczych na ich rozbiórkę.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz rozbiórkę pomieszczeń gospodarczych przy budynku mieszkalnym usytuowanych przy granicy działki nr ew. [...] z obrębu [...], położonej na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...]. W ocenie organu wszystkie wskazane przez organ II instancji uchybienia zostały zniwelowane.
Od ww. decyzji odwołanie w ustawowym terminie ponownie wniosła M. A.
W ocenie Wojewody [...] zaskarżona decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. odpowiada przepisom prawa, co zadecydowało o utrzymaniu w mocy ww. decyzji.
Zdaniem Wojewody [...] przedłożony przez Inwestorów projekt budowlany nadbudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego jest zgodny z ustaleniami decyzji Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego przy ul. [...] na działce nr ew. [...] w obrębie [...]. Ponadto działka, na której planowana jest inwestycja posiada bezpośredni dostęp do drogi publicznej.
Organ wskazał, że zgodnie z przedłożonym projektem planowany budynek mieszkalny ma mieć wysokość elewacji frontowej - 11,45m zaś plan miejscowy dopuszcza maksymalną wysokość elewacji frontowej – 12 m. Nadto zapewniono 5 miejsc postojowych (dwa dla każdego lokalu). Planowana zabudowa nie przekracza także ustalonej ww. decyzją o warunkach zabudowy nieprzekraczalnej linii zabudowy.
W ocenie organu przedłożony projekt budowlany jest także zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w szczególności z ustawą Prawo budowlane, rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003 r. Nr 120, poz. 1133 z późn. zm.).
Ponadto przedłożony projekt posiada wszystkie wymagane uzgodnienia i opinie oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na placu budowy. Przedłożony projekt budowlany nie wymaga sprawdzenia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, co wynika regulacji art. 20 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Inwestorzy przedłożyli także oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zgodę właścicieli na rozbiórkę pomieszczeń gospodarczych znajdujących się przy granicy z działką nr ew. [...] z obrębu [...] wyrażoną w oświadczeniu z dnia 12 marca 2012 r. Wnioskodawca przedłożył także wymaganą przepisami prawa ekspertyzę stanu technicznego rozbudowywanego i nadbudowywanego budynku.
Wojewoda [...] wskazał, że za bezzasadny należy uznać zarzut podnoszony przez M. A. odnośnie nie zachowania przez Inwestorów odległości usytuowania projektowanej inwestycji od granic działki sąsiedniej nr ew. [...]. W ocenie tut. organu przywołany przez Skarżącą § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania w omawianej sprawie. Powyższą sytuację reguluje natomiast ust. 2 § 12 rozporządzenia, stosownie do którego "sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". W omawianej sprawie decyzja Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o warunkach zabudowy w punkcie 1.1 warunki i wymagania dotyczące ochrony i kształtowania ładu przestrzennego dopuszcza sytuowanie planowanej inwestycji w granicy z działką nr ew. [...].
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej ustalenia Wojewoda [...] stwierdził, że brak jest podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę i decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Prezydenta [...].
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] złożyła M. A. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji– jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
M. A. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów §12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez ich błędną interpretację.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Wojewoda błędnie przyjął, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W jej ocenie sporny budynek został wybudowany w tzw. "ostrej granicy" z działką należącą do skarżącej, tj. z działką ewid. nr [...] z obrębu [...].
Skarżąca podniosła, że zgodnie z § 12 w/w rozporządzenia jeżeli z przepisów §13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy lub 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Następnie skarżąca wskazała, że w przypadku budynków w zabudowie jednorodzinnej prawodawca umożliwił sytuowanie w "ostrych granicach" działek, niemniej obwarował taką możliwość określonymi warunkami. Powołując się na przepisy m.in. § 13, 60 i 271-273 wskazanego uprzednio rozporządzenia skarżąca wywiodła, że nadbudowa budynku usytuowanego w ostrej granicy działki jest dopuszczalna o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być otworów okiennych ani drzwiowych.
M. A. wskazała, że w niniejszej sprawie inwestor nie spełnił żadnego z powyższych warunków dopuszczających usytuowanie budynku w granicy działek. Pierwotnie w ścianie w granicy działek znajdowały się otwory okienne, po interwencji zamienione na luksfery. Ponadto, na działce, z którą bezpośrednio sąsiaduje działka, na której posadowiony jest budynek inwestorów nie znajduje się żaden budynek mieszkalny, do którego omawiana inwestycja mogłaby przylegać. Oprócz tego inwestorzy dokonali już uprzednio nadbudowy opisywanego budynku, w związku z czym z mocy samego prawa wykluczone jest dokonywanie nadbudowy kolejnej już kondygnacji budynku.
Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi jednocześnie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w sentencji i uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1798/12 uchylił zaskarżoną decyzję, w uzasadnieniu wskazując, że uwzględnił skargę z przyczyn całkowicie odmiennych od tych, które wskazała strona skarżąca. W jego ocenie w niniejszej sprawie organy architektoniczno - budowlane nie przeprowadziły właściwego postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił, że w projekcie budowlanym inwestycji podano, iż powierzchnia zabudowy budynku wynosi 359,38m2, powierzchnia całkowita 1077,84 m2, kubatura 3960m3, natomiast maksymalna wysokość budynku to 11,45 m.
Według Sądu z projektu zagospodarowania działki wynika ponadto, iż część mieszkalna stanowi jeden lokal, natomiast część parteru jest wydzielona jako drugi lokal użytkowy. Powierzchnia lokalu użytkowego stanowi 28,76% powierzchni całego budynku. Rzut kondygnacji I i II nasuwa jednakże, w ocenie Sądu, wątpliwości ile w rzeczywistości lokali mieszkalnych znajduje się w obiekcie i przede wszystkim czy projektowany budynek jest budynkiem jednorodzinnym zgodnie z definicją zawartą w ustawie Prawo budowlane zawartą w art. 3 pkt 2a ustawy.
Według Sądu w rozpoznawanej sprawie brak jest istotnych ustaleń co do faktu czy zatwierdzony decyzją z dnia [...] marca 2012 r. budynek w rzeczywistości jest budynkiem jednorodzinnym. Ustalenia te są natomiast niezbędne dla prawidłowego udzielenia pozwolenia na budowę, które zgodne będzie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Od powyższego wyroku WSA w Warszawie skargę kasacyjną wnieśli R. P., B. P., W. G. i Ż. G., wskutek czego Naczelny Sąd Administracyjny, dalej jako NSA, orzeczeniem z dnia 20 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 2098/13 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. NSA w uzasadnieniu wyroku podniósł, że skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, biorąc pod uwagę wskazane w niej naruszenia przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, ponieważ Sąd w zaskarżonym wyroku nie odniósł się w ogóle ani jednym zdaniem do zarzutów skargi, odwołując się do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Uwzględnienie skargi z przyczyn całkowicie odmiennych od wskazanych przez skarżącego w skardze, nie zwalnia sądu administracyjnego od rozpatrzenia zarzutów skargi i ustosunkowania się do nich, gdyż wtedy tylko można mówić o prawidłowo dokonanej kontroli działalności administracji publicznej i pełnej realizacji prawa do sądu w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP.
NSA podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, dlaczego dla Sądu pierwszej instancji wyjaśnienie kwestii czy budynek, którego dotyczy decyzja z dnia [...] marca 2012 r. w rzeczywistości jest budynkiem jednorodzinnym miało kluczowe znaczenie i że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., zwłaszcza biorąc pod uwagę, że art. 35 ust. 1 Pr. bud. ściśle określa co powinien organ sprawdzić przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie wyrokiem z dnia 1 września 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1385/15 WSA w Warszawie ponownie rozpoznając niniejszą sprawę oddalił skargę M. A.
Kierując się wskazaniami NSA Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie WSA w Warszawie organ II instancji prawidłowo ocenił, że decyzja organu pierwszej instancji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę odpowiada przepisom prawa.
Zdaniem Sądu ,co do kwestii usytuowania projektowanej inwestycji w ostrej granicy z działką skarżącej było ono dopuszczalne w świetle decyzji o warunkach zabudowy opisanej powyżej, którą inwestor na potrzeby niniejszego zamierzenia budowlanego dysponował.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa, w pełni podzielił stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślono, że inwestor spełnił wszystkie wymogi przewidziane przepisami prawa, również starannie wyegzekwowane od niego w toku niniejszego postępowania .
Sąd stwierdził, że świetle opisanych powyżej wskazań organ nie miał podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, bowiem w myśl art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie można odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli są spełnione wymogi określone w art. 32 ust 4 oraz art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane, a taki stan sprawy miał miejsce w świetle analizy jej dokumentów.
Od powyższego orzeczenia WSA w Warszawie M. A. wniosła skargę kasacyjną do NSA. Jej następstwem było wydanie 22 września 2017 r. wyroku przez NSA sygn. akt II OSK 91/16 uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazano, że we wcześniejszym wyroku NSA z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2098/13, który wiązał Sąd pierwszej instancji w tej sprawie, obszernie opisano jak powinna wyglądać kontrola sądowa zaskarżonego aktu przez WSA w Warszawie.
Tymczasem główna wątpliwość, podnoszona w skardze M. A., dotycząca tego, czy wydana decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), nie została przez Sąd w ogóle rozpatrzona i wyjaśniona, gdyż w decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji dopuszczono do usytuowania obiektu budowlanego w granicy z działką nr ew. [...], jak stwierdził Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.
Należy podkreślić, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych w tym dwukrotnie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach o sygn. akt II OSK 2098/13 oraz II OSK 91/16.
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przy czym wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Sąd ponownie rozpoznając sprawę nie jest natomiast związany oceną co do ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 4 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1130/06, publ. LEX nr 384165).
Przywołany przepis kreuje związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną w danej sprawie sądowoadministracyjnej treścią wyroku sądu kasacyjnego. Odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego jest sytuacją wyjątkową i może w gruncie rzeczy dotyczyć trzech przypadków:
- jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA,
- w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny,
- jeżeli przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny Naczelny Sąd Administracyjny podejmie w innej sprawie w trybie art. 269 uchwałę, zawierającą odmienną wykładnię prawa.
Nie ulega wątpliwości, iż żadna z sytuacji wyłączających stosowanie normy art. 190 w sprawie niniejszej nie miała miejsca.
Po pierwsze należy podkreślić, na co zwrócił uwagę NSA, że zgodnie z Uchwałą NSA z dnia 27 lutego 2017r, sygn. akt II OPS 3/16 "W przypadku, gdy w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczono sytuowanie budynku w zabudowie jednorodzinnej, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, bezpośrednio przy tej granicy, konieczne jest spełnienie warunków określonych w § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422)".
Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż inwestorzy dysponowali decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego przy ul. [...] na działce nr ew. [...] w obrębie [...], usytuowanego w granicy z działka nr ew. [...]. Jednak w ocenie NSA decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczająca sytuowanie budynku zgodnie z ust. 2 § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w tej części nie jest wiążąca dla organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę, który powinien przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na budowę sprawdzić, czy takie usytuowanie budynku jest zgodne z warunkami określonymi w ust. 3 § 12 rozporządzenia.
Innymi słowy dopuszczenie w decyzji o warunkach zabudowy usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy, nie zwalnia organu wydającego pozwolenie na budowę z obowiązku sprawdzenia, czy takie usytuowanie zgodne jest z warunkami określonymi w ust. 3 § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...). Sąd drugiej instancji podkreślił, że określenie miejsca usytuowania budynku na działce budowlanej należy co do zasady do organu zatwierdzającego projekt budowlany i wydającego pozwolenie na budowę co wynika z tego, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2015 r. poz. 1422), zostały wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Ponadto Sąd drugiej instancji zauważył, że w decyzji nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o warunkach zabudowy, dopuszczającej usytuowanie planowanej inwestycji w granicach z działką nr ew. [...], wyraźnie zastrzeżono, iż "szczegółowe usytuowanie planowanego obiektu rozstrzygnięte zostanie na etapie pozwolenia na budowę (...)".
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w sposób wiążący przesądził, że "z dokumentacji technicznej budynku przedstawionej w tej sprawie wynika, że przedmiotowy budynek przed jego nadbudową i rozbudową jak i po, jest i będzie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a Pr. bud. Nie ma więc żadnych podstaw aby na tym etapie postępowania kwestionować powyższe ustalenia, nie przedstawiając w tym zakresie żadnych dowodów. Ponadto przepis art. 3 pkt 2a Pr. bud. jest jedynym przepisem w oparciu o który można dokonywać ustaleń, czy dany budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, natomiast art. 35 Pr. bud. nie dają organom administracji architektoniczno-budowlanej żadnych szczególnych uprawnień w tym zakresie".
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż organ nie sprawdzał zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002, Nr 75, poz. 690 ze zm. - zwane dalej rozp.) w zakresie norm przewidzianych w § 12 ust. 3 rozp..
Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Dalej § 12 ust. 2 stanowi, iż sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
W przypadku zabudowy jednorodzinnej dopuszczalne są odstępstwa od zasad ogólnych określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia, co wynika z § 12 ust. 3 rozporządzenia. Ratio legis § 12 ust. 3 rozporządzenia sprowadza się do zliberalizowania wymogów określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia.
Zgodnie z § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej, dopuszcza się:
pkt 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednia działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,
pkt. 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej,
pkt 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych.
Zadaniem organów architektoniczno-budowlanych będzie więc przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonanie oceny czy przedłożony przez inwestorów projekt budowlany jest zgodny ze szczegółowymi warunkami określonymi w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, przy czym należy zauważyć, iż o ile porównanie projektu ze znajdującą się w aktach inwentaryzacją potwierdza nadbudowę istniejącego budynku o jedną dopuszczalną kondygnację o tyle zatwierdzona rozbudowa zawiera zgodę na niedopuszczalną nadbudowę.
Jednocześnie należy podkreślić, że podnoszona przez skarżącą okoliczność ulokowania, a następnie zlikwidowania w budynku przed jego rozbudową okien w ścianie skierowanych na jej działkę pozostaje bez związku z przedmiotową decyzja pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na względzie należało uznać, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 kpa w związku z § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a w konsekwencji w związku z art.35 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).Rozstrzygniecie o kosztach znalazło swoją podstawę w art. 200 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło