VII SA/Wa 253/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-08
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Grzegorz Rudnicki, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odmowę wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminowi na złożenie wniosku o wznowienie jest zasadne, gdy strona powołuje się na wyrok NSA doręczony pełnomocnikowi po terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a wiedza członka zarządu osoby prawnej jest równoznaczna z wiedzą tej osoby prawnej. Doręczenie wyroku pełnomocnikowi po terminie nie przesuwa początku biegu terminu, jeśli strona znała okoliczność wcześniej. W konsekwencji odmowa wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminowi była prawidłowa.Stan faktyczny
M. sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu sportowego, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Spółka kwestionowała prawidłowość ustalenia terminu rozpoczęcia biegu terminu na złożenie wniosku, wskazując, że wyrok NSA stanowiący podstawę wznowienia został doręczony jej pełnomocnikowi dopiero po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. sp. z o.o. w W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 listopada 2023 r. znak: DOR.7101.91.2023.MB w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę
1. Zaskarżonym postanowieniem znak: DOR.7101.91.2023.MB z 16 listopada 2023 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 lipca 2023 r. nr 1135/23 w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. Decyzją z 18 grudnia 2019 r. nr 1656/19 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ I instancji) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z [...] maja 2019 r. nr [...], nakazującą K. Sp. z.o.o. oraz M. Sp. z.o.o. dokonanie całkowitej rozbiórki realizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obiektu sportowego: budowli stanowiącej kompleks obiektów wraz z instalacjami i urządzeniami, w skład którego wchodzą kryte korty tenisowe, obiekty kontenerowe do obsługi kortów stanowiących zaplecze biurowo-socjalne, zbiornik na ścieki, utwardzenie terenu /droga dojazdowa, chodniki/ na terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wraz z obniżeniem poziomu terenu podwyższonego o ok. 1 m w ramach tej inwestycji.
2.2. W dniu 30 maja 2023 r. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona skarżąca, spółka) złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją WINB, powołując się na podstawy z art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r. poz. 775).
2.3. Postanowieniem z 5 lipca 2023 r. nr 1135/23, wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U z 2023 r. poz. 682; dalej: p.b.), WINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją tego organu z 18 grudnia 2019 r. nr 1656/19.
2.4. W zażaleniu na to postanowienie, skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie i wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Stanowisko spółki poparł Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców w piśmie z 13 października 2023 r.
2.5. Utrzymując w mocy ww. postanowienie organu I instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) – w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – odwołał się do następującej argumentacji.
2.5.1. GINB wskazał, że postanowieniem z 5 lipca 2023 r. nr 1135/23, organ I instancji dokonał oceny wniosku strony pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania tylko przez pryzmat art. 145 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a., a w zakresie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. WINB prowadził postępowanie wyjaśniające dalej i pismem z 5 lipca 2023 r. wezwał spółkę do podania daty, w której dowiedziała się o wyjściu na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Następnie organ połączył niniejszą sprawę z postępowaniem prowadzonym pod znakiem WOP.771.6.4.2020. JA, o czym zawiadomił spółkę pismem z 28 lipca 2023 r. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zdaniem GINB dopuszczalne jest podzielnie wniosku i odmówienie wszczęcia w odniesieniu tylko do niektórych powołanych we wniosku przesłanek. W sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z 18 grudnia 2019 r. WINB prowadzi obecnie postępowanie wznowieniowe wszczęte na wniosek W. C. postanowieniem z 5 lipca 2023 r. nr 1136/23, znak: WOP.771.6.4.2020.JA, którego M. Sp. z o.o. również jest stroną. W swoich wnioskach o wznowienie, W. C. powoływał się na podobne okoliczności, co skarżąca spółka. Już choćby z tego powodu, zdaniem GINB, obecnie wznowienie postępowania na wniosek M. Sp. z o.o. nie jest możliwe. Nie jest bowiem dopuszczalne prowadzenie dwóch równoległych postępowań o wznowienie dotyczących tej samej decyzji. Nie jest możliwe prowadzenie dwóch postępowań w tym samym przedmiocie, bo po wydaniu obu decyzji, późniejsza z nich obarczona byłaby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.).
2.5.2. Niezależnie od powyższego, w ocenie GINB wniosek spółki odniesieniu do przesłanek art. 145 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a., został złożony z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spółka o treści decyzji z 18 grudnia 2019 r. dowiedziała się 10 stycznia 2020 r., kiedy doręczono jej to rozstrzygnięcie. Tym samym miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie z powodu braku uczestnictwa w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) upłynął 10 lutego 2020 r.
2.5.3. GINB wziął pod uwagę, że o odmiennym rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.), według spółki, ma świadczyć wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1181/20. Jak wynika z akt powiązanej sprawy (znak: WOP.771.6.4.2020.JA) w piśmie z 26 kwietnia 2023 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania, W. C., występując jako osoba fizyczna, powoływał się na treść tego wyroku. Z danych Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że W. C. jest członkiem zarządu M. Sp. z o.o. Tym samym spółka znała treść wyroku z 12 kwietnia 2023 r. co najmniej od 26 kwietnia 2023 r. Termin na wniesienie wniosku o wznowienie opartego na przesłance art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. upłynął zatem najpóźniej 26 maja 2023 r. Wniosek wysłany 30 maja 2023 r. złożono więc po terminie. GINB podkreślił, że wiedza choćby jednego członka zarządu osoby prawnej jest tożsama z wiedzą osoby prawnej. Tym samym dla oceny daty dowiedzenia się spółki o wydaniu wyroku NSA z 12 kwietnia 2023 r. nie ma znaczenia data doręczenie orzeczenia pełnomocnikowi spółki (co nastąpiło 22 maja 2023 r.). Z innych dowodów wynika bowiem, że spółka (poprzez członka swojego zarządu) dowiedziała się o wyroku najpóźniej 26 kwietnia 2023 r.
2.5.4. W ocenie GINB, organ I instancji nie miał obowiązku kierować do spółki wezwania o podanie terminu dowiedzenia się o wystąpieniu przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a. Brak wezwania nie jest również naruszeniem zasad postępowania dowodowego. Skoro organ ten był w stanie ustalić termin dowiedzenia się strony o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia na podstawie innych dowodów w sprawie, to dalsze postępowanie wyjaśniające nie było konieczne. Pismem z 5 lipca 2023 r. WINB wezwał stronę do podania terminu dowiedzenia się przez stronę o okoliczności powiązanej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bo tylko w tym zakresie miał wątpliwości co do terminu. Zdaniem GINB, nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że zaskarżone postanowienie zostało wydane "nie czekając na odpowiedź" spółki na wezwanie z 5 lipca 2023 r. Jak wyjaśniono powyżej, kontrolowane postanowienie z 5 lipca 2023 r. odnosiło się do jednej części wniosku z 30 maja 2023 r. (art. 145 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a.), a wezwanie dotyczyło innej części (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Ponadto kolejność ułożenia dokumentów w aktach sprawy oraz zasady logiki procesowej, wskazują, że choć wezwanie i postanowienie pochodzą z tego samego dnia, to wezwanie jest późniejsze, czyli zostało skierowane już po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Spółka – reprezentowana przez członka zarządu W. C. – skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie GINB, wnosząc o jego uchylenie, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła wydanie ww. postanowienia z naruszeniem:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221; dalej: p.p.) poprzez:
– nieprawidłową i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, skutkującą przyjęciem, że nie ma znaczenia fakt doręczenia orzeczenia stanowiącego podstawę żądania wznowienia postępowania, pełnomocnikowi spółki w dniu 22 maja 2023 r. w sytuacji gdy M. Sp. z o. o. ustanowiła w postępowaniu pełnomocnika, a więc wszelkie doręczenia winny być kierowane i uznawane za skutecznie doręczone w momencie otrzymania korespondencji przez pełnomocnika, czym w konsekwencji organ naruszył art. 40 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 148 § 1 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie, na niekorzyść strony, zdarzenia rozpoczynającego bieg terminu na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, wzbudzając tym samym brak zaufania skarżącej do działalności organów administracji publicznej:
– brak wszechstronnego zebrania i szczegółowego rozważania materiału dowodowego, polegającego na pominięciu faktu wniesienia podania o wznowienie postępowania legalizacyjnego przez pełnomocnika spółki, zawartego w piśmie z 26 Kwietnia 2023 r., w konsekwencji naruszając art. 222 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie treści pisma, a także art. 147 k.p.a. poprzez brak wszczęcia postępowania w sprawie, pomimo skutecznego wniesienia podania przez pełnomocnika strony, a w przypadku uznania treści pisma za niewystarczające podjęcia działań chociażby z urzędu, z uwagi na powzięcie dostatecznych informacji o podstawie do wznowienia postępowania w sprawie;
2) art. 40 § 1 i 2 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące przyjęciem, że nie ma znaczenia takt doręczenia orzeczenia, stanowiącego podstawę żądania wznowienia postępowania, pełnomocnikowi spółki w dniu 22 maja 2023 r., w sytuacji gdy ustanowienie przez Stronę pełnomocnika w sprawie obliguje organ administracji publicznej do podejmowania czynności z jego udziałem oraz dokonywania doręczeń według zasady określonej w art. 40 § 2 k.p.a., a więc wydania rozstrzygnięcia pozostające w sprzeczności z przepisami obowiązującego prawa, a dopiero skuteczne doręczenie może wywierać dalsze skutki prawne;
3) art. 147 k.p.a. poprzez niezastosowanie, skutkujące odmową wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy strona w ustawowym terminie wniosła wniosek o wznowienie postępowania, a ponadto organ uzyskał wszelkie niezbędne informacje, umożliwiające mu podjęcie działań z urzędu, bowiem Strona w piśmie z 26 kwietnia 2023 r. co najmniej uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek zawartych w art. 145 k.p.a.;
4) art. 148 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie dochowała ustawowego terminu na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. bowiem początek biegu terminu należy liczyć od dnia rzekomego dowiedzenia się przez członka zarządu skarżącej o sentencji wyroku w dniu 26 kwietnia 2023 r., podczas gdy;
– wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r. stanowiący podstawę wznowienia, został doręczony pełnomocnikowi spółki dopiero 22 maja 2023 r., zatem ta data powinna stanowić datę początkową do obliczenia przez organ miesięcznego terminu na wniesienie podania o wznowienie postępowania;
– skarżąca zawarła żądanie wznowienia postępowania już w piśmie z 26 kwietnia 2023 r., a w piśmie z 30 maja 2023 r. podtrzymała swoje żądanie, uszczegóławiając stanowisko stosownie do aktualnie posiadanych źródeł dowodowych (wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r.), w konsekwencji czego wniosek skarżącej o wznowienie postępowania – wbrew ocenie organu – spełniał wszystkie wymogi formalne, bowiem został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu;
5) art. 222 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące uznaniem, że skarżąca dopiero 30 maja 2023 r. wniosła podanie o wznowienie postępowania w sprawie, w sytuacji gdy strona reprezentowana przez pełnomocnika już 26 kwietnia 2023 r. zawarła żądanie wznowienia postępowania, a w piśmie z 30 maja 2023 r. uszczegółowiła swoje stanowisko co do podstaw wznowienia, którego wcześniejsze zaprezentowanie nie było możliwe, z uwagi na brak doręczenia orzeczenia, stanowiącego podstawę wznowienia;
6) art. 62 w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, skutkujące odmową wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania na wniosek skarżącej, w sytuacji gdy wniosek spółki był tożsamy z wnioskiem strony (W. C.), na podstawie którego wznowiono postępowanie w sprawie, a zatem wystąpiła tożsamość spraw i spełnione zostały przesłanki obligujące organ do wszczęcia i prowadzenia jednego, wspólnego postępowanie dotyczącego więcej niż jednej strony, czego organ nie uczynił.
4. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
4.1. Pismem z 18 kwietnia 2024 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zawiadomił Sąd o wstąpieniu do niniejszego postępowania na prawach przysługujących prokuratorowi. Rzecznik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia WINB, zarzucając organom naruszenie art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 p.p. oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia i dowolne przyjęcie, że spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania po upływie miesiąca od dnia, w którym uzyskała wiedzę o wyroku NSA z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt 1181/20, podczas gdy przedmiotowy wyrok, wydany na posiedzeniu niejawnym, został doręczony ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi 22 maja 2023 r. i od tego dnia rozpoczął bieg miesięczny termin, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a., co powinno skutkować stwierdzeniem, że wniosek o wznowienie postępowania motywowany zaistnieniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżone postanowienia wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania Sąd przyjął stan faktyczny, prawidłowo ustalony przez orzekające w sprawie organy.
6. Zaskarżonym postanowieniem odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją WINB z 18 grudnia 2019 r. nr 1656/19, nakazującą skarżącej spółce oraz K. Sp. z.o.o. dokonanie całkowitej rozbiórki obiektu sportowego: budowli stanowiącej kompleks obiektów wraz z instalacjami i urządzeniami, w skład którego wchodzą kryte korty tenisowe, obiekty kontenerowe do obsługi kortów stanowiących zaplecze biurowo-socjalne, zbiornik na ścieki, utwardzenie terenu /droga dojazdowa, chodniki/ na terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., wraz z obniżeniem poziomu terenu podwyższonego o ok. 1 m w ramach tej inwestycji.
6.1. Zgodnie z art. 149 § 1 i 3 k.p.a., zarówno wznowienie postępowania, jak i odmowa wznowienia postępowania – następują w drodze postanowienia. Zasadność wydawania tego rodzaju postanowień wynika z tego, że wniesienie podania przez stronę nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. W przypadku zaistnienia jednej z ww. przesłanek uniemożliwiających wznowienie postępowania – organ powinien postanowieniem odmówić wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi jedyny właściwy sposób negatywnego załatwienia podania o wznowienie postępowania z przyczyn formalnych (zob. wyrok NSA z 14.06.2024 r., III OSK 2179/22, LEX nr 3749872).
6.2. W realiach niniejszej sprawy nie było sporu co do tego, że żądanie wznowienia postępowania pochodziło od strony tego postępowania oraz że dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji. Ponadto, skarżąca spółka we wniosku z 30 maja 2023 r. jako podstawy wznowienia wskazała 145 § 1 pkt 4, 5 i 7 k.p.a. Z przepisów tych wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2).
Natomiast w świetle art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. – biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
6.3. Odnośnie do podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organy prawidłowo wskazały, że skarżąca spółka dowiedziała się o decyzji WINB z 18 grudnia 2019 r. nr 1656/19 w dniu 10 stycznia 2020 r., tj. w dacie doręczenia jej ww. decyzji. Zatem niewątpliwie złożenie wniosku o wznowienie postępowania z tego powodu, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, nastąpiło po upływie jednomiesięcznego terminu liczonego od tej daty.
6.4. Jako zagadnienie wstępne, które miało zostać rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a.), skarżąca spółka wskazała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1181/20, który został doręczony wraz jej pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym w dniu 22 maja 2023 r. W tym zakresie należy przypomnieć, że bieg terminu, o którym mowa w tym przepisie rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. Podkreśla się również, że bez znaczenia pozostaje dla oceny zachowania omawianego terminu, czy wnoszący podanie miał wiedzę odnośnie do prawnego znaczenia okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia (por. wyroki NSA z 30 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 1979/20; z 21 maja 2024 r., sygn. I OSK 469/21). W związku z tym, orzekające organy przyjęły, że skarżąca spółka o ww. wyroku NSA wiedziała co najmniej od 26 kwietnia 2023 r., skoro wyrok ten został powołany przez W. C. (członka zarządu skarżącej spółki) w piśmie datowanym na ten dzień, skierowanym do organu nadzoru budowlanego.
6.4.1. W ocenie Sądu, takie stanowisko organów było prawidłowe. Z danych skarżącej spółki zawartych w Rejestrze przedsiębiorców wynika, że W. C. jest członkiem zarządu, uprawnionym do samodzielnej reprezentacji skarżącej. Wskazuje na to również rozpatrywana skarga, którą w imieniu skarżącej wniósł właśnie W. C. Z art. 201 § 1 k.s.h. wynika, że zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją. Nie sposób zatem przyjąć, że wiedza członka zarządu spółki (uprawnionego do samodzielnego działania w jej imieniu) nie jest równoznaczna z wiedzą spółki jako takiej. GINB wyczerpująco i zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy wyjaśnił, że osoba prawna jest tworem "fikcyjnym", konstrukcją prawną umożliwiającą realizację prawnie dopuszczalnych celów, jednak ostatecznie kierowaną przez osoby fizyczne. Według aktualnego stanu wiedzy, to człowiek może "dowiedzieć się" o określonej okoliczności, a "wiedza" osoby prawnej jest zaledwie konsekwencją wiedzy człowieka, który pełni rolę organu tej osoby prawnej. Dlatego też stan wiedzy członka zarządu skarżącej, ujawniony w skierowanym do organu piśmie z 26 kwietnia 2023 r. ma istotne znaczenie nawet, jeśli z okoliczności sprawy wynika, że człowiek ten dział wówczas w swoim imieniu, nie zaś w imieniu i na rzecz osoby prawnej, w skład zarządu której wchodzi.
6.4.2. Sąd podkreśla, że art. 148 § 1 k.p.a. odwołuje się do sformułowania "dowiedzenie się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania", nie zaś do pojęcia "doręczenia". W związku z tym w przypadku żądania wznowienia postępowania, dzień urzędowego doręczenia dokumentu (takiego jak np. odpis wyroku) nie zawsze będzie równoznaczny z datą dowiedzenia się przez stronę o istnieniu takiego dokumentu. Skoro ustawodawca w ramach jednego aktu normatywnego posłużył się różnymi sformułowaniami, to nie sposób nadawać im tego samego znaczenia. Dlatego też doręczenie skarżącej spółce odpisu wyroku NSA dopiero 22 maja 2023 r. słusznie nie zostało potraktowane przez organy jako dzień, w którym strona skarżąca dowiedziała się o tym wyroku – który sama wskazała jako podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. W konsekwencji prawidłowo przyjęły organy, że w zakresie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., żądanie wznowienia postępowania zostało przez skarżącą spółkę wniesione po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Nie doszło przy tym do naruszenia art. 40 k.p.a., skoro przepis ten określa sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, a wyrok NSA nie został wydany w takim postępowaniu.
6.4.3. Wobec powyższego, Sąd nie stwierdził, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. i art. 12 Prawa przedsiębiorców.
6.5. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy nie naruszyły obowiązujących przepisów k.p.a. przez to, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia uczyniły jedynie 2 z 3 wskazanych podstaw wznowienia. Skoro bowiem ustalenia faktyczne organów sprawy dawały podstawę do wydania postanowienia w trybie art. 145 § 1 lub 3 k.p.a. w odniesieniu do którejkolwiek z podanych podstaw wznowienia, to zasada sprawności i szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) nie stała na przeszkodzie wydaniu postanowienia w takim kształcie jak kontrolowane. To "rozdzielenie wątków" było tym bardziej uzasadnione, że w razie wznowienia postępowania, prowadzi się je na nowo w granicach wynikających z podstawy wznowienia – stwierdzonej postanowieniem organu wydanym w trybie art. 145 § 1 k.p.a.
6.6. Skarżąca wskazywała ponadto, że jej pismo z 30 maja 2023 r. stanowiło jedynie uzupełnienie pierwotnego wniosku o wznowienie postępowania, datowanego na 26 kwietnia 2023 r., w którym skarżąca – jak stwierdziła – "co najmniej uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek zawartych w art. 145 k.p.a.". Odnosząc się do tego argumentu, Sąd podkreśla, że postanowienie organu I instancji z 5 lipca 2023 r. nr 1135/23 zostało wydane na skutek wniosku skarżącej spółki z 30 maja 2023 r. – co zostało wyraźnie wskazane w treści tego orzeczenia. Jeżeli skarżąca uważa, że złożyła jakiś inny wniosek o wznowienie postępowania, który nie został jeszcze rozpoznany w trybie art. 149 § 1 lub 3 k.p.a., to okoliczność ta leży poza granicami kognicji Sądu w niniejszej sprawie. Sąd kontroluje bowiem zaskarżone postanowienie w takim kształcie, w jakim zostało ono wydane, a niewątpliwie przedmiotem zaskarżone postanowienia było rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania, złożonego 30 maja 2023 r. Inne, ewentualnie prowadzone przez organy postępowania administracyjne związane z analizowaną sprawą, nie podlegają kontroli sądowej w tym postępowaniu. W tym miejscu należało ponadto wyjaśnić, że również zarzut naruszenia przez organy art. 222 k.p.a. nie mógł doprowadzić do uwzględnienia skargi. Przepis ten stosuje się w procedurze rozpatrywania skarg, wniosków i petycji, tj. poza jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Dlatego jeśli skarżąca spółka uważa, że składała jakieś pismo nierozpoznane przez organ w odpowiednim trybie, służą jej standardowe środki prawne związane z nierozpoznaniem sprawy przez organ w terminie ustawowym. Nie jest to jednak przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie i Sąd w żadnym wypadku nie formułuje oceny co do ewentualnej zasadności takiego środka prawnego.
6.7. Postawiony przez skarżącą spółkę zarzut naruszenia art. 147 k.p.a. również nie mógł zostać uwzględniony. W ocenie Sądu, organ ma obowiązek wznowienia postępowania z urzędu nie w każdym przypadku złożenia takiego wniosku przez stronę, lecz jedynie wówczas, gdy sam organ uzna, że zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek wznowieniowych (wyrok NSA z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 2495/16). Dlatego zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu, nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Gdyby przyjąć odmienny pogląd, to w każdej sprawie zakończonej odmową wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku, właściwy organ powinien wznawiać postępowanie celem ustalenia, czy rzeczywiście istnieje przesłanka wznowienia postępowania. Taki obowiązek nie wynika jednak z żadnego przepisu prawa (za: wyrok NSA z 21 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2352/19). W wyroku z 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2254/19 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia, z wyjątkiem przyczyn określonych w przepisach. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego kasacyjnie, że organ tak właśnie powinien postąpić (por. wyrok NSA z 22.02.2021 r., I OSK 2496/20, LEX nr 3147084).
6.8. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły również art. 62 w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono, złożenie podania o wznowienie postępowania po terminie jest bezwzględną przesłanką do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Jeżeli natomiast organ wznowił postępowanie administracyjne na podstawie żądania wystosowanego przez inną stronę niż skarżąca spółka, to również skarżącej spółce przysługuje przymiot strony we wznowionym postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy, fakt wznowienia postępowania z inicjatywy innego podmiotu, nie pozbawia pozostałych stron tego postępowania prawa do ochrony prawnej w toku wznowionego postępowania.
7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie stwierdził również z urzędu, aby przy wydaniu zaskarżonego aktu doszło do innych uchybień, które mogłyby uzasadnić jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności.
W tym stanie rzeczy skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło