VII SA/Wa 2548/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., znak: [...] Minister Zdrowia (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia A. T., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie organu II instancji zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. Wojewoda [...] nałożył na A. T.(dalej: "Zobowiązana") grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 500 złotych z powodu uchylania się od poddania małoletniego syna K. P. - urodzonego 5 sierpnia 2011 r. - obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W związku z postępowaniem egzekucyjnym w administracji prowadzonym wobec Zobowiązanej, na podstawie wniosku i tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2018 r., wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. w dniu [...] listopada 2018 r., zgłosiła ona zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc: - brak wymagalności obowiązku, - niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, - zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, - prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, - niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., uznał wszystkie zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione i podtrzymał zasadność prowadzenia egzekucji. W związku z niewniesieniem przez Zobowiązaną zażalenia, postanowienie to stało się ostateczne. Następnie Wojewoda [...] postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, pismem z 14 sierpnia 2019 r., wniosła Zobowiązana, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Po jego przeanalizowaniu Minister Zdrowia postanowieniem z [...] września 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli przedmiotowa ustawa lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Minister Zdrowia podkreślił, że zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sprawie oddalenia zarzutów, zostało doręczone Zobowiązanej w dniu 11 czerwca 2019 r. W związku z tym termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 18 czerwca 2019 r. Minister Zdrowia podniósł ponadto, że nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdził, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Jednocześnie zauważył, że Zobowiązana nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. Oznacza to, że okres 7 dni na wniesienie zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie został przekroczony. W związku z tą okolicznością, działając na podstawie art. 134 k.p.a., Minister Zdrowia stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Skargę na postanowienie Ministra Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. T., za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, przeprowadzenia rozprawy, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że nastąpiło prawidłowe doręczenie postanowienia Wojewody [...] w przedmiocie oddalenia złożonych zarzutów w dniu 11 czerwca 2019 r., podczas, gdy z powodu błędu doręczyciela miało to miejsce w dniu 9 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że organ I instancji pismem z dnia 7 czerwca 2019 r. uznał zarzuty zgłoszone przez skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Skarżąca, po odebraniu z placówki pocztowej kwestionowanego rozstrzygnięcia, sporządziła i wysłała w dniu 14 sierpnia 2019 r. zażalenie do Ministra Zdrowia. W ocenie skarżącej niezasadnym jest zatem uznanie przez Ministra Zdrowia, że doręczenie nastąpiło w dniu 11 czerwca 2019 r. Doręczyciel nie dopełnił bowiem swoich obowiązków wynikających z art. 43 i 44 k.p.a. i nie poinformował skarżącej o pozostawieniu przesyłki na poczcie. O pozostawionej przesyłce skarżąca dowiedziała się przypadkowo, w momencie kiedy udała się do urzędu pocztowego, aby nadać list. W świetle tych ustaleń skarżąca wyjaśniła, że nie uchybiła terminu do złożenia zażalenia, stąd nie było konieczności składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ II instancji podkreślił, że - wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi - skarżąca odebrała postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w dniu [...] czerwca 2019 r., co potwierdza własnoręcznie podpisana przez skarżącą zwrotka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), uchyla je lub stwierdza jego nieważność. Badając legalność zaskarżonego postanowienia - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów. Na gruncie art. 141 § 1 k.p.a. stronie służy zażalenie na postanowienia wydane w toku postępowania, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia stronie (§ 2 omawianego przepisu). Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Ponadto zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale dotyczącym zażaleń, do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Należy podkreślić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto konsekwencją wniesienia zażalenia po upływie wskazanego terminu, zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie należy podkreślić, że organ nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07, LEX nr 497633). Z kolei z konstrukcji art. 58 k.p.a. wynika, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony i w tym zakresie została wyłączona możliwość wszczęcia postępowania przez organ z urzędu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca, składając zażalenie po upływie terminu przewidzianego w ustawie, nie złożyła równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W ocenie Sądu organ II instancji słusznie podniósł, że w przypadku stwierdzenia okoliczności uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o takim uchybieniu, zgodnie z art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy bowiem od uznania organu odwoławczego. Należy także podkreślić, że wydanie orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a. kończącego postępowanie w sprawie powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 947/11, LEX nr 1121796), jak też ustaleniami co do tego, czy strona skarżąca przekroczyła termin określony w art. 141 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest termin odebrania przez stronę skarżącą zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. W ocenie Sądu z akt postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało odebrane przez stronę skarżącą w dniu 11 czerwca 2019 r. Znajduje się w nich bowiem kserokopia, poświadczona za zgodność z oryginałem, zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowień z dnia [...] czerwca 2019 r., znak: [...] oraz [...]. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data 11 czerwca 2019 r. W tym miejscu należy zaznaczyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych szeroko prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on zatem z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie powołanego wyżej przepisu może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Podejmując próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2019 r., I OZ 967/19; z dnia 13 września 2017 r., I OZ 1312/17; z dnia 8 września 2017 r., I OZ 1311/17; z dnia 14 maja 2014 r., I FZ 25/14; z dnia 28 sierpnia 2013 r., II FSK 2228/13; z dnia 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11). Tymczasem w uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że postanowienie organu I instancji zostało odebrane w dniu 9 sierpnia 2019 r. Następnie w dniu 14 sierpnia 2019 r. złożone zostało zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Wskazał, że skarżąca nie została poinformowana o pozostawieniu przesyłki na poczcie, a o tej okoliczności dowiedziała się przypadkowo. Sąd poddaje w wątpliwość powyższe twierdzenia strony skarżącej. Nie przedstawia ona bowiem żadnych środków dowodowych pozwalających na podważenie domniemania wynikającego z dokumentu jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Ponadto w aktach postępowania administracyjnego nie znajduje się żadna informacja o odebraniu przez skarżącą zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r. W związku z powyższymi ustaleniami organ słusznie zdaniem Sądu przyjął, że zaskarżone postanowienie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 11 czerwca 2019 r., a zatem termin na złożenie zażalenia upłynął w dniu 18 czerwca 2019 r. Zażalenie zostało zaś wniesione do organu odwoławczego w dniu 14 sierpnia 2019 r. (o czym świadczy stempel pocztowy umieszczony na kopercie, w której zażalenie zostało wysłane), a więc po upływie siedmiodniowego terminu. Stąd też organ prawidłowo stwierdził, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a., uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.