VII SA/Wa 2640/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-18

Skład orzekający: Paweł Groński, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący nośnik reklamowy trwale związany z gruntem, o znacznych wymiarach i ciężarze, wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, czy zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe o znacznych wymiarach i ciężarze, stanowią budowle w rozumieniu Prawa budowlanego i wymagają pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia uzasadnia wszczęcie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a w przypadku nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, wydanie nakazu rozbiórki jest zasadne. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest bezzasadny, jeśli strona nie wykaże, że uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego, który został uznany za budowlę wykonaną w warunkach samowoli budowlanej. Inwestor twierdził, że dokonał zgłoszenia i nie otrzymał sprzeciwu, jednak organy uznały zgłoszenie za nieskuteczne. Po nieprzedłożeniu wymaganej dokumentacji do legalizacji, wydano nakaz rozbiórki. Inwestor odwoływał się, podnosząc zarzuty proceduralne i merytoryczne, które zostały odrzucone przez organ II instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 234, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. (dalej jako inwestor, skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] nakazującej inwestorowi – [...] Sp. z o.o. z/s w [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego nr [...] trwale związanego z gruntem, zlokalizowanego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...] w [...] (dalej jako ROD), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło w dniu 13 listopada 2009 r. pismo Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] o nielegalizowanie reklam wybudowanych na terenie Ogrodu. W dniu 2 grudnia 2011 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny nośników reklamowych na terenie ROD, stwierdzając wybudowanie nośników reklamowych (w tym nośnika o numerze [...]) o konstrukcji stalowej na słupach nośnych zakotwionych w gruncie. Przedstawiciel inwestora nie stawił się podczas kontroli. Zawiadomieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wolnostojącego nośnika reklamowego nr [...], trwale związanego z gruntem, usytuowanego na terenie ww. nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nałożył na inwestora [...] Sp. z o.o. obowiązek złożenia w terminie dwóch miesięcy dokumentów tj.: cztery egzemplarze projektu budowlanego nośnika reklamowego nr [...] trwale związanego z gruntem usytuowanego na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] przy ul. [...], zawierającego opinię techniczną w zakresie zgodności wykonania robót z przepisami techniczno-budowlanymi; zaświadczenie Prezydenta [...] o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec niespełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2012 r. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi [...] Sp. z o.o. z/s w [...] rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego nr [...] trwale związanego z gruntem, zlokalizowanego na terenie ROD. Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 8 oraz art. 10 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie usytuowanego na terenie ROD nośnika dokonał zgłoszenia w Urzędzie [...] w dniu [...] grudnia 2008 r. i wobec braku sprzeciwu przystąpił do robót budowlanych. Zdaniem inwestora organ błędnie przyjął, że wykonywanie robót budowlanych określonych w zgłoszeniu, a polegających na instalowaniu tablicy i urządzenia reklamowego znajdującego się na obszarze zabudowanym wymaga pozwolenia na budowę. Nadto inwestor uznał za błędne przyjęcie przez organ, że wielkość urządzenia, duży ciężar całkowity, jak i sposób posadowienia na gruncie świadczą o tym, że jest to trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe i jest to budowla. Inwestor podniósł również, że organ I instancji nie zawiadomił go o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji uznał, że przedmiotowa inwestycja wykracza poza ramy przepisu art. 29 prawa budowlanego w związku z czym jej realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu w niniejszej sprawie sporne urządzenie reklamowe jest budowlą określoną w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, którą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (...). Organ II instancji wskazał, że cechy konstrukcyjne obiektu budowlanego, takie jak tablica zamontowana na stalowej konstrukcji, zakotwiona w grunt oraz wielkość nie pozwalają zaliczyć tego obiektu ani do budynku, ani do obiektu małej architektury, którym są zazwyczaj obiekty niewielkie, nieskomplikowane pod względem technicznym, łatwe do posadowienia czy przeniesienia w inne miejsce. Zdaniem organu sporny obiekt niewątpliwie jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, zatem odpowiada ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b prawa budowlanego. Organ II instancji podał również, że z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa wynika, że do tego organu nie wpłynęło zawiadomienie o zamiarze realizacji robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani też wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, w związku z czym organ ten nie prowadził postępowania w sprawie ww. urządzenia. Zdaniem organu uwagi inwestora w zakresie dokonania stosowanego zgłoszenia należało uznać za chybione, bowiem nie można uznać za skutecznie dokonane zgłoszenie, korespondencji kierowanej do niewłaściwego urzędu z podaniem nieprawidłowego adresu korespondencyjnego. Zdaniem organu II instancji działanie organu powiatowego, polegające na prowadzeniu w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego postępowania zmierzającego do zalegalizowania przedmiotowego nośnika reklamowego było prawidłowe i wobec faktu, że inwestor nie przedłożył w określonym terminie kompletu dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej, organ zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu. Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Sp. z o.o. z/s w [...] wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego; - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez brak szczeblowych wyjaśnień organu co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności co do skutków dokonanego zgłoszenia; - brak odniesienia się w decyzji do zarzutu braku powiadomienia o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy skutkującym naruszeniem art. 10 §1 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podała, że dokonała zgłoszenia i nie otrzymawszy sprzeciwu przystąpiła do robót budowlanych. Zdaniem skarżącej organ nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie faktu, że dokonane zgłoszenie nie zostało organowi doręczone. Nadto organ błędnie przyjął, że wielkość urządzenia, duży ciężar jak i sposób posadowienia na gruncie świadczą o tym, że jest to trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe i jest to budowla oraz nie odniósł się do zarzutu skarżącej o braku zawiadomienia jej o zakończeniu postępowania i braku umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnióśł o jej odrzucenie, z uwagi na fakt, że [...] Sp. z o.o nie posiada przymiotu strony przedmiotowego postępowania. Z akt sprawy bowiem wynika, że inwestorem przedmiotowego nośnika jest [...] Sp. z o.o. Pismem procesowym z dnia 27 listopada 2012 r. podpisanym przez członków zarządu [...] Sp. zo.o. wniesiono o sprostowanie oczywistej omyłki zawartej w skardze w nazwie skarżącego ze [...] Sp. z o.o. na [...] Sp. z o.o. podnosząc, że z uwagi na wielość spraw wskazano błędnie firmę stronę skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Organ w sposób prawidłowy zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 7 k.p.a. - zasadą ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a - zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz wyprowadził z zebranego materiału prawidłowe wnioski. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa wynika, że do tego organu nie wpłynęło zawiadomienie o zamiarze realizacji robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę ani też wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Wskazać należy, że w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego istniały bardzo długo rozbieżności w zakresie tego, czy a jeśli tak to, jakie i kiedy urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Ostatecznie został zaakceptowany i przyjęty w orzecznictwie sądowo administracyjnym pogląd, zgodnie z którym można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 powołanej ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy (por wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2009 r., - II OSK 1361/08, z dnia 3 września 2009 r.- II OSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009 r., - II OSK1293/08). W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości to, że realizacja nośnika reklamowego, o tak znacznych wymiarach i bezsprzecznie związanego z gruntem, wymagała pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponował takim dokumentem, zatem zasadnie wszczęto procedurę wynikającą z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca spółka jako inwestor nie przedstawiła dokumentacji umożliwiającej postępowanie legalizacyjne, do czego była zobowiązana postanowieniem organu pierwszej instancji. Wskazać należy, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nakładające obowiązek przedłożenia w terminie dokumentów w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem zostało skutecznie inwestorowi doręczone. Inwestor w toku całego postępowania nie wykonał tego postanowienia. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony skarżącej o możliwości zapoznania się z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, wskazać należy, iż jest on bezzasadny. W orzecznictwie sądowym istnieje bowiem ugruntowany pogląd, iż zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak m. in. wyrok NSA z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853). Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło