VII SA/Wa 2643/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P. W. i A. C. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić P. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku W dniu 27 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, którym oddalił skargę P. W. i A. C. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...]listopada 2011 r., znak [...]. Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wobec tego termin na złożenie wniosku w niniejszej sprawie upłynął w dniu 3 lutego 2015 r. Pismem z dnia 12 lutego 2015 r. (data stempla urzędu pocztowego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, zaś osobno nadanym pismem - wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wskazał, że o wydaniu wyroku w sprawie dowiedział się po umieszczeniu w dniu 9 lutego 2015 r. informacji o wyniku sprawy na stronie Sądu. Skarżący wskazał, że nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie z przyczyn niezawinionych, albowiem zawiadomienie o terminie rozprawy odebrali jego rodzice, którzy z uwagi na odległy termin rozprawy odłożyli pismo i zajęli się swoimi sprawami. Podniósł, że jego rodzice są osobami starszymi i schorowanymi. Do wniosku dołączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczenie o stanie zdrowia matki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie przez skarżącego czynności w terminie powoduje dla niego ujemne skutki w postaci odmówienia sporządzenia uzasadnienia, co zamyka drogę do złożenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wniosek został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której skarżący nie mógł usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez skarżącego, że mimo całej staranności nie mógł on dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niego niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07). Do okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu należy np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Należy przy tym wskazać, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OZ 1106/12). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia po jego stronie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zawiadomienie o rozprawie odebrał ojciec skarżącego w dniu 11 grudnia 2014 r. Tak dokonane doręczenie, zwane doręczeniem zastępczym, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji adresatowi. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu (postanowienie z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1138/14). Skarżący, mając świadomość, że jego sprawa jest w toku (przedmiotowy wyrok zapadł po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 107/12), winien wykazywać większą dbałość w jej prowadzeniu. Poszukiwanie wyniku rozprawy na stronie internetowej, zawierającej orzeczenia sądów administracyjnych, nie stanowi przejawu należytej dbałości skarżącego. Podkreślić należy, że skarżący miał możliwość kontaktu telefonicznego i przez pocztę elektroniczną (oprócz tradycyjnej korespondencji) z Sądem, jednak zaniechał jakiejkolwiek inicjatywy zmierzającej do ustalenia losów sprawy. Jednocześnie Sąd doręczył na podany przez skarżącego adres korespondencyjny zawiadomienie o rozprawie, zawierające wszelkie niezbędne pouczenia, dotyczące postępowania po wyroku. Zawiadomienie to odebrał dorosły domownik, zatem doręczenie należy uznać za skuteczne. W ocenie Sądu tylko nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Podeszły wiek i przewlekłe choroby rodziców nie są zdarzeniami, których nie da się przewidzieć, zaś mając świadomość, że rodzice nie są już osobami młodymi i pełnosprawnymi, skarżący winien tak zorganizować działalność, aby odciążyć swych rodziców z wykonywania pewnych obowiązków, zwłaszcza w zakresie dokonywania czynności o znaczeniu prawnym, choćby zakazując im odbierania kierowanej do niego korespondencji. Wynika z tego, że skarżący mógł z łatwością zapobiec uchybieniu. Jego zaniechanie w tym zakresie należy uznać za niedbalstwo, które wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Na marginesie wskazać należy, że do wniosku skarżący dołączył dokumenty dotyczące stanu zdrowia jego matki, jednak to nie ona odebrała przedmiotowe wezwanie, więc okoliczności w nich przedstawione nie mają znaczenia przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku. Wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.