VII SA/Wa 2857/23
WyrokWSA w Warszawie2024-02-15
Skład orzekający: WSA Paweł Groński, WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, WSA Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Mazowiecki prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe w części dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. z powodu niezachowania terminu do złożenia wniosku, mimo że strona wykazała zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Wojewoda Mazowiecki naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., wydając decyzję nieprzewidzianą w katalogu rozstrzygnięć odwoławczych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skoro strona wykazała zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to ten sam termin powinien być uznany za zachowany również w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., ponieważ obie przesłanki dotyczą oceny prawidłowości decyzji i nie wymagają odrębnego wykazywania zachowania terminu. Ponadto, Wojewoda umorzył postępowanie wznowieniowe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., jednocześnie utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, co stworzyło sprzeczne rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 października 2023 r. odmawiającą uchylenia decyzji Starosty z dnia 29 sierpnia 2023 r., która z kolei utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 5 stycznia 2022 r. udzielającą pozwolenia na budowę. J.S. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego, powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 6 k.p.a. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Starosty w części dotyczącej braku podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ale umorzył postępowanie wznowieniowe w części dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. z powodu niezachowania terminu. WSA w Warszawie uchylił decyzję Wojewody, uznając, że narusza ona prawo.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 października 2023 r. i zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz J.S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska sędzia WSA Bogusław Cieśla Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 października 2023 r. nr 842/OPON/2023 w przedmiocie wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz J.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 30 października 2023 r. Nr 842/OPON/2023 Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r" poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania J,.S., od decyzji Starosty [...] z dnia [...]sierpnia 2023 r. Nr [...]odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...]:
1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]z dnia [...]sierpnia 2023 r., Nr [...]w części rozstrzygającej o braku podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz
2. umorzył postępowanie wznowieniowe dla ww. decyzji, wszczęte postanowieniem Starosty [...]z dnia [...]czerwca 2022 r., znak: [...] dla przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., Nr [...]Starosta [...]zatwierdził projekt architektoniczno-budowlany oraz projekt zagospodarowania terenu i udzielił pozwolenia na budowę dla K.M. i F.M obejmującego budynek mieszkalny jednorodzinny i budynek gospodarczy wraz z urządzeniami budowlanymi w ramach nowej zabudowy zagrodowej na działce ewid. nr [...]w obrębie [...]w gm. [...].
Następnie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., Nr [...] Starosta [...]zmienił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2022 r., Nr [...].
W dniu 4 maja 2022 r. do Starostwa Powiatowego w [...]wpłynął wniosek J,S o wznowienie ww. postępowania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania budowy.
Postanowieniem z dnia [...]czerwca 2022 r. znak: [...], Starosta [...] wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2022 r., Nr [...]zmienioną decyzją Starosty [...]z dnia [...] kwietnia 2022 r., Nr [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. Nr [...]Starosta [...], po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2022 r., Nr [...].
Po rozpatrzeniu odwołania J.S. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 30 września 2022 r., Nr 898/OPON/2022, uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...]z dnia [...] sierpnia 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organu I instancji nakazując zbadanie, czy strona zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 148 k.p.a.
Pismem z dnia [...]maja 2023 r., znak: [...], Starosta [...]wezwał J.S. do wskazania terminu, kiedy dowiedziała się o istnieniu skarżonej decyzji oraz o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania tj. wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.
W dniu 29 czerwca 2023 r., wpłynęła odpowiedź J.S. na ww. wezwanie.
Decyzją z dnia [...]sierpnia 2023 r., Nr [...]Starosta [...] ponownie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...], wobec stwierdzenia braku podstawy do jej uchylenia z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 6 k.p.a..
Po rozpoznaniu odwołania J.S. Wojewoda Mazowiecki wydał powołaną na wstępie decyzję.
W uzasadnieniu obszernie opisał instytucję wznowienia postępowania administracyjnego, powołując przykłady orzecznictwa sądowoadministracyjnego, a następnie przeszedł do oceny odpowiedzi udzielonej w dniu 29 czerwca 2023 r., przez J.S. w zakresie zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że przez zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Nie chodzi zatem o dokładną treść decyzji, lecz podstawowe dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia W związku z powyższym uznał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. został zachowany.
W odniesieniu natomiast do zachowania terminu wynikającego z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., organ wojewódzki zauważył, że strona nie wykazała, w jakim terminie dowiedziała się, że skarżona "decyzja nie została uzgodniona z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo działek nr [...] i [...] i potencjalny wpływ przedsięwzięcia obejmującego ponad 0.5 ha na integralność obszarów Natura 2000 Puszcza [...] (art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie).".
Wojewoda podkreślił, że ciężar wykazania, że wnioskujący o wznowienie postępowania dochował terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, spoczywa na wnioskodawcy. Brak podstawowego elementu, jakim jest zachowanie terminu do złożenia wniosku w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. obliguje zatem Wojewodę do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.
Przechodząc do oceny wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda wskazał, że J.S. jest właścicielem działki ewidencyjnej m.in. nr [...] i [...]w obrębie [...] w gm. [...]. Wskazane działki graniczą bezpośrednio z dostępem do drogi publicznej dla przedmiotowej inwestycji, natomiast nie graniczą bezpośrednio z inwestycją polegającą na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z urządzeniami budowlanymi w ramach nowej zabudowy zagrodowej na działce ewid. nr [...]w obrębie [...]w gm. [...]. Uznał, że biorąc pod uwagę treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 3 pkt 20 tej ustawy Starosta [...]słusznie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...]albowiem J.S. nie wykazała, że posiada interes prawny do udziału w charakterze strony w postępowaniu w sprawie ww. inwestycji. Wojewoda podkreślił, że interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Należące do wnioskodawczyni nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, co skutkowałoby posiadaniem przez nich statusu strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla K.i F.M., na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z urządzeniami budowlanymi w ramach nowej zabudowy zagrodowej na działce ewid. nr [...]w obrębie [...]w gm. [...]. Wskazał w szczególności, że nieruchomości należące do skarżącej nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy techniczno-budowlane, zwłaszcza o § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.). Projektowane budynki zlokalizowane zostały w odległości co najmniej 4 m od granic z nieruchomościami sąsiednimi, a ponadto z dokumentacji projektowej nie wynika, aby inwestycja oddziaływała na nieruchomości skarżącej z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe wynikające z § 271 - § 273 ww. rozporządzenia. Projektowana inwestycja nie narusza również przepisu § 13 ust. ww. rozporządzenia dotyczącego naturalnego oświetlenia pomieszczeń w stosunku do nieruchomości, których właścicielką jest wnioskująca.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących dojazdu do drogi publicznej, Wojewoda zauważył, że postępowanie nie obejmuje budowy drogi zapewniającej dojazd do nieruchomości inwestycyjnej. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego wraz z urządzeniami budowlanymi w ramach nowej zabudowy zagrodowej na działce ewid. nr [...]w obrębie [...]w gm. [...], organ architektoniczno-budowlany miał obowiązek zbadać czy dostęp ten został spełniony. Dla przedmiotowej inwestycji została wydana, przez Wójta Gminy [...], decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2016 r., Nr [...], w której określono, iż obsługa komunikacyjna terenu inwestycji została zapewniona poprzez istniejący dostęp do drogi publicznej - drogi powiatowej przez działkę nr ew. [...] będącej własnością inwestora oraz dojazd przez działkę nr ew[...], przez którą przysługuje inwestorowi prawo przejazdu i przechodu. Zwrócił uwagę, że ustalenia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy są wiążące dla organu architektoniczno-budowlanego.
Wojewoda uznał również, że zarzuty dotyczące realizacji inwestycji pozostają poza kompetencjami organu architektoniczno-budowlanego. Organem właściwym do wykonania ww. kontroli pozostaje organ nadzoru budowlanego.
Organ wojewódzki nie dopatrzył się uchybień w sposobie prowadzenia postępowania przez Starostę [...], mogących skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego skarżonej decyzji. Ocenił, że w sprawie nie został naruszony art. 7, art. 77, art. 78, art. 79, art. 81 ani art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia oraz wadliwość uzasadnienia.
Powyższa decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 października 2023 r. Nr 842/OPON/2023 została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J.S., która na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z 30 października 2023 r. i decyzji Starosty [...]z dnia [...]sierpnia 2023 r., Nr [...]z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...]i z dnia [...] kwietnia 2022 r. znak [...]. Wniosła także o stwierdzenie, że wyżej powołane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a także o zwrot kosztów postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu wskazała, że planowane przedsięwzięcie dotyczy powierzchni większej niż 0,5 ha, zaś działka nr [...]i działka nr [...]w [...] (własność inwestora) są oddalone o 3 metry od granicy [...]Parku Narodowego, od granicy z obszarem Natura 2000. Powołała się na ustawę z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013r poz.1235 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2019r. wskazując, że inwestycja może potencjalnie oddziaływać na środowisko. Powołała się także na Studium Zagospodarowania Przestrzennego wsi [...], gdzie wskazano, że korytarze ekologiczne w zachodniej części [...] podlegają szczególnej ochronie.
W ocenie skarżącej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu budowlanym Starosta [...]miał obowiązek sprawdzić czy istnieje faktyczny i prawny dojazd z drogi publicznej do działki nr [...], na której jest planowana rzekoma zabudowa zagrodowa. W ocenie skarżącej wąski, sporny między stronami, pasek gruntu rolnego pokazany na mapie sytuacyjnej pokazuje, że cenne, pomnikowe drzewa nie pozwalają na usytuowanie na tym gruncie drogi dojazdowej. Zwróciła uwagę, że pojazdy poruszają się w odległości 20 cm od pomnikowych klonów, niszczą ich korzenie, ocierają się o pnie drzew. Ponadto zaznaczyła, że do wniosku o wznowienie postępowania załączyła ekspertyzy dendrologiczne, zgodnie z którymi odległość krawędzi drogi dojazdowej od pnia dębów powinna wynosić nie mniej niż 11 m, a odległość od pni klonów 7m. Tymczasem wspomniane stuletnie drzewa stanowią część składową jej działki nr ew. [...]. Dodatkowo jej dom, widoczny na powołanej mapie sytuacyjnej jest oddalony od planowanej krawędzi jezdni o mniej niż 15 m .
Skarżąca wywiodła swój interes prawny z art. 28 ust. 2 w zw. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wskazując, że pozwolenie budowlane nie może być wydane bez faktycznego i prawnego dojazdu do drogi publicznej. Tymczasem dojazd ten narusza jej prawa jako właściciela działek sąsiadujących poprzez zniszczenie cennego drzewostanu, zmianę stanu wody na gruncie, zaburzenie korytarzy ekologicznych, potencjalny niekorzystny wpływ na obszar Natura 2000. Dodatkowo art. 28 ust. 4 Prawa Budowlanego wyłącza ograniczenie kręgu stron, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Skarżąca zauważyła także, że zaskarżone decyzje nie odniosły się do obowiązujących przepisów odrębnych zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zwróciła uwagę, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego należą nie tylko przytoczone przez organ przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takimi przepisami odrębnymi są także przepisy Konstytucji RP, przepisy o ochronie środowiska, ustawa o ochronie przyrody, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawa prawo wodne, ustawa o odpadach, ustawa o drogach publicznych, ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy prawa energetycznego i przepisy prawa cywilnego, a więc wszystkie przepisy mające wpływ na sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu.
W ocenie skarżącej Wojewoda Mazowiecki naruszył przepisy postępowania, gdyż z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie odniósł się do mego zarzutu, że w sprawie nie zostało przeprowadzone wszechstronne postępowanie dowodowe.
Ponowiła argumentację dotyczącą nieprawidłowości związanych z dojazdem do działki objętej inwestycją, w tym niespełnienie warunków technicznych dla dróg dojazdowych oraz szkodliwy wpływ na drzewa, co wynika z opinii dendrologicznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga została uwzględniona, jednakże z zupełnie odmiennych powodów, niż argumentacja w niej podana przez J.S.. Sąd bowiem doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.
Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.
Zazwyczaj badania takiego organ dokonuje po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania i w zależności od dokonanych ustaleń albo wydaje postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), albo postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie -powołuje się na określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wówczas organ badania takiego dokonuje dopiero po wznowieniu postępowania. Innymi słowy, w przypadku powołania się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ obowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ dokonuje ustaleń, czy wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W utrwalonym w orzecznictwie wskazuje się bowiem, że jeżeli składający wniosek o wznowienie postępowania podnosi, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym nie brał w nim udziału bez swojej winy, to weryfikacja tego stanowiska następuje we wstępnej fazie postępowania prowadzonego po wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot faktycznie nie będący stroną tego postępowania, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. - odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyroki NSA z: 22 stycznia 2008 r., II OSK 1892/06; 19 października 2011 r., II OSK 1406/10; 13 maja 2014 r., II GSK 451/13).
W konsekwencji powyższego uznać należy, że skoro skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (oraz art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.), to tym samym kwestia czy skarżącej przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2022 r. Nr [...] prawidłowo została rozstrzygnięta dopiero po wznowieniu postępowania.
Przechodząc do oceny, czy organy prawidłowo stwierdziły, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony postępowania zakończonego ww. decyzją podkreślić należy, że legitymację do udziału w postępowaniu skarżąca wywodzi z faktu, iż jest właścicielem działki nie tyle sąsiadującej bezpośrednio z inwestycją, co z działką stanowiącą drogę dojazdową do owej inwestycji. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca jest właścicielem działek o nr ewid. [...], [...] i [...] Tymczasem objęty decyzją o pozwoleniu na budowę budynek mieszkalny jednorodzinny i budynek gospodarczy znajdują się w odległości ok. 86 m. od granicy działki nr ew. [...], ponad 11 m. od granicy działki nr ew. [...] i ponad 250 m. od granicy działki nr ew. [...]. Ponadto połączenie działki nr [...]z drogą publiczną następuje przez działki, które nie są własnością J.S. Działka nr [...] należąca do skarżącej graniczy bezpośrednio z działką [...]poprzez którą – zgodnie z decyzją Wójta Gminy [...]z dnia [...]lutego 2016 r. nr [...]o warunkach zabudowy - odbywa się obsługa komunikacyjna z terenem inwestycji. Działka o nr [...]należy zaś do inwestora. Skarżąca wywodzi swój interes prawny z faktu, że częścią składową jej działki nr ewid. [...] są stuletnie drzewa, niszczone przez pojazdy poruszające się po drodze dojazdowej do inwestycji w odległości 20 cm od tych drzew i ich korzeni, co powoduje ich niszczenie.
Zdaniem Sądu powyższe okoliczności świadczą jednoznacznie o interesie faktycznym skarżącej, a nie o jej interesie prawnym w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zgodzić się należy ze skarżącą, że do wspomnianych przepisów nie zalicza się wyłącznie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Do przepisów tych należą bowiem również przepisy materialnego prawa administracyjnego z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, ochrony przeciwpożarowej, gospodarki odpadami, a także akty prawa miejscowego. Niemniej podkreślenia wymaga fakt, że wszystkie te przepisy muszą w sposób zindywidualizowany i konkretny wprowadzać ograniczenia wynikające z planowanej inwestycji w zakresie zabudowy działki należącej do skarżącej. Tymczasem w kontrolowanej sprawie brak jest takich przepisów. Powoływanie się przez skarżącą na niszczenie drzew znajdujących się na jej działce przez przejeżdżające pojazdy, jak również potencjalne zaburzenie korytarzy ekologicznych oraz potencjalny niekorzystny wpływ na obszar Natura 2000 nie można uznać za wykazanie interesu prawnego w zakresie potencjalnego chociażby wpływu na możliwość zabudowy jej działek. Zabudowa na działce należącej do skarżącej nie jest w żaden sposób ograniczona, zarówno biorąc pod uwagę przepisy techniczno-budowlane (w szczególności powołane przez Wojewodę § 12, § 13 oraz § 271 - § 273 rozporządzenia), jak też pozostałe ww. przepisy prawa.
Mając powyższe na uwadze, za zasadne uznać należy stanowisko zawarte zarówno w zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 30 października 2023 r., jak i decyzji Starosty [...] z dnia [...]sierpnia 2023 r. Nr [...], że realizacja spornej inwestycji nie wprowadzi ograniczenia w zabudowie nieruchomości skarżącej. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Starosty [...]z dnia 5 stycznia 2022 r. Nr [...], a w konsekwencji nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. pozbawienia udziału w postępowaniu strony bez jej winy. Słusznie zatem Starosta [...]odmówił uchylenia ww. ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i prawidłowo Wojewoda podzielił to stanowisko.
Nie można także podzielić zarzutu skarżącej co do naruszenia przez Wojewodę przepisów art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Trudno oczekiwać od organu, aby rozpoznawał merytorycznie od początku sprawę pozwolenia na budowę przy uwzględnieniu wszystkich mających potencjalne zastosowanie przepisów prawa, w sytuacji, gdy skarżąca nie posiada interesu prawnego, aby się tego skutecznie domagać.
Niezależnie od powyższych uwag Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, choć – jak już wspomniano na wstępie – z zupełnie innych powodów. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skoro zatem kontrola prawidłowości wydanej decyzji odbywa się na podstawie kryterium zgodności z prawem, a sąd nie jest związany w tym zakresie zarzutami skargi, to nie może pozostawić w obrocie prawnym decyzji, która zapadła z naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w skardze znajduje się właściwa argumentacja odnosząca się do tego naruszenia, czy skarga jest jej pozbawiona.
Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda bowiem, po rozpoznaniu odwołania J.S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zakresie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., natomiast umorzył całe wznowione postępowanie prowadzone w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Rozstrzygnięcie to jest wadliwe z dwóch następujących powodów.
Po pierwsze Wojewoda zastosował rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu decyzji odwoławczych określonych w art. 138 § 1 k.p.a. Skoro bowiem nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji co do zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. w stosunku do art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., to powinien w pierwszej kolejności uchylić decyzję organu I instancji w tej części i dopiero wówczas umorzyć postępowanie wznowione w tym zakresie. Tymczasem organ II instancji umorzył całe postępowanie wznowione w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. pozostawiając jednocześnie decyzję organu I instancji w mocy. Wydał w ten sposób decyzję nieprzewidzianą w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. a dodatkowo spowodował, że w obrocie prawnym zaistniały dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia.
Po drugie nie można zgodzić się z Wojewodą, że strona nie wykazała, że zachowała termin, o którym mowa w art. 148 k.p.a. w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Zgodzić się należy wprawdzie z organem, że co do zasady konieczne jest zawsze badanie czy zachowano termin w odniesieniu do różnych przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. gdyż przesłanki te odnoszą się do różnych zdarzeń. Inny będzie np. termin w którym strona dowiedziała się o nowych istotnych okolicznościach (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), a inny, gdy dowiedziała się o tym, że decyzja zapadła w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.). W niniejszym przypadku doszło jednak do zbiegu przesłanek, co do których ocena zachowania terminu powinna być ta sama. W oczywisty bowiem sposób skoro strona wykazała, że zachowała termin z art. 148 § 2 k.p.a., (czyli termin liczony od daty, w której dowiedziała się o istnieniu decyzji), to w tym samym czasie miała możliwość dokonania oceny, czy decyzja ta jest prawidłowa w kontekście uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. łączy się bowiem ściśle z oceną prawidłowości samej decyzji i nie jest konieczne odrębne wykazywanie zachowania terminu z art. 148 k.p.a. w odniesieniu do tej przesłanki. Skoro Wojewoda Mazowiecki ocenił, że J.S. nie dysponuje interesem prawnym do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...]z dnia [...] stycznia 2022 r. – co jak Sąd przedstawił powyżej było prawidłowe – to powinien utrzymać zaskarżoną decyzję Starosty [...]z dnia [...]sierpnia 2023 r. Nr [...]w całości w mocy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło