VII SA/Wa 2941/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. N. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi D. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Postanowieniem z dnia 12 lutego 2019 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę D. N. (dalej: "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2014 r., znak [...] wobec nienadesłania przez skarżącą w zakreślonym terminie pięciu odpisów skargi. Odpis postanowienia skarżąca otrzymała w dniu 19 lutego 2019 r. (k. 240). Na powyższe postanowienie zażalenie złożył profesjonalny pełnomocnik skarżącej. Zostało ono oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 253/19. Pismem z dnia 20 lutego 2019 r. (data nadania – k. 234) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazała, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pięciu jej odpisów i podpisanie jej było dla niej, jako osoby nieznającej się na prawie, niezrozumiałe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi, a co za tym idzie powoduje, że skarga nie będzie rozpoznana merytorycznie. Jednakże aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07). Należy przy tym wskazać, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OZ 1106/12). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia po jej stronie braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazała, iż nie zrozumiała wezwania do nadesłania pięciu odpisów skargi i podpisania jej, albowiem – w jej ocenie – nie było ono jasno sformułowane, przez co zrozumiała je ona jako wezwanie do nadesłania pięciu podpisanych odpisów skargi. Wezwanie to w ocenie tutejszego Sądu, jak również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, (co zostało wskazane w uzasadnieniu postanowienia tego sądu z dnia 3 kwietnia 2019 r.) było sformułowane w sposób jasny i precyzyjny – skarżąca w punktach wymienione miała braki formalne wymagające uzupełnienia: "a) podpisanie skargi; b) nadesłanie 5 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikami". Wezwanie jasno określało zatem, jakich czynności winna dokonać skarżąca. Nie można zatem uznać, że uprawdopodobniła ona brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wobec nieuprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.