VII SA/Wa 342/16

Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej sprawy ze skargi A. S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] grudnia 2015 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] grudnia 2015 r., nr [....]. W dniu 29 marca 2017 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna A. S. sporządzona przez pełnomocnika w osobie adw. T. L. Pismem z dnia 14 lipca 2017 r., doręczonym w dniu 31 lipca 2017 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII, wezwano skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez: złożenie 2 odpisów skargi kasacyjnej oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (wraz z 10 odpisami), w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (karta 96 akt sądowych sprawy). Postanowieniem z dnia 19 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd podał, że mimo upływu zakreślonego terminu powyższe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej pozostało bez odpowiedzi. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 września 2017 r. (karta 120 akt sądowych). W dniu 4 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 19 września 2017 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podał, że do uchybienia terminu doszło wskutek okoliczności niezależnych od pełnomocnika, polegających na niedotarciu pism z wezwaniem o wiadomości pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OZ 135/18 oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 19 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącej dowiedział się o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z postanowienia Sądu z dnia 19 września 2017 r., które odebrał w dniu 27 września 2017 r. (karta 120). Natomiast w dniu 4 października 2017 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi kasacyjnej. Nie ulega również wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a., bowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Ocena okoliczności faktycznych wskazanych we wniosku doprowadziła Sąd do przekonania, że żądanie przywrócenia terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej było niezawinione. Okoliczność, że skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, będącego adwokatem, ma istotne znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez pełnomocnika strony. Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Podkreślenia wymaga, że zawodowy charakter działalności adwokata czy radcy prawnego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Dlatego właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienia NSA: z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14; z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 336/14; z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 365/12). W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, że strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu sąd dokonuje merytorycznej oceny, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Mając powyższe na względzie należało uznać, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują, aby uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez winy pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podał, że przedmiotowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie dotarło do wiadomości pełnomocnika. W ocenie Sądu, pełnomocnik nie wykazał z jakich przyczyn - od pełnomocnika niezależnych - nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 6 lipca 2017 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych przez złożenie 2 egzemplarzy odpisu skargi kasacyjnej oraz złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 lipca 2017 r. Wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się dokument potwierdzający fakt otrzymania przez pełnomocnika skarżącego tego zarządzenia. Jest nim zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania podpisane przez upoważnionego pracownika kancelarii pełnomocnika skarżącej. Jest to dokument, z którym wiąże się domniemanie doręczenia przesyłki przez pocztę, i który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powyższe okoliczności zostały uznane przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OZ 135/18 (oddalającym zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 19 września 2017 r. odrzucające skargę kasacyjną) za prawidłowo ustalone. W tej sytuacji przyjąć należy, że profesjonalny pełnomocnik odpowiada za niedbalstwo swojego pracownik kancelarii, który odebrał przedmiotową przesyłkę. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (a także zatrudnionych przez niego osób) ponosi w pełni strona. Z tej przyczyny, wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.