VII SA/Wa 356/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. M., M. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić L. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi W dniu 15 stycznia 2014 r. L. M. i M. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonywanych przy budowie ogrodzenia na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 lutego 2014 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącym w dniu 4 marca 2014 r. (odbiór wezwań został pokwitowany przez M. M.), zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął w dniu 11 marca 2014 r. Według informacji udzielonej przez Oddział Finansowo-Budżetowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do dnia 21 marca 2014 r. nie uiszczono wpisu sądowego. W dniu 26 marca 2014 r. L. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego, który jednocześnie został opłacony. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wezwanie do uiszczenia wpisu otrzymała w dniu 4 marca 2014 r. po pobycie w szpitalu [...] w dniach od 3 do 4 marca 2014 r., gdzie poddała się operacji [...]. Na potwierdzenie powyższego złożyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego (k. 28). W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w okresie rekonwalescencji przyjmowała leki przeciwbólowe oraz antybiotyki i przez cały czas była "praktycznie nieprzytomna". Następnie w dniu 15 marca 2014 r. skarżąca doznała kontuzji prawej nogi, założono jej gips, z zaleceniami elewacji kończyny i zakazem jej forsowania. Skarżąca dołączyła do wniosku zaświadczenie ze szpitala (k. 27). Wskazała, że mąż przebywa za granicą i przez cały ww. czas skarżącą opiekowali się i wspomagali sąsiedzi, którzy są osobami w starszym wieku, dlatego skarżąca nie mogła ich prosić o uiszczenie wpisu. Dopiero w dniu 25 marca 2014 r. skarżąca poprosiła znajomego o uiszczenie wpisu, który zobowiązał się dokonać czynności w dniu 26 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 4 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie niedokonanie czynności w terminie powoduje dla strony ujemne skutki w postaci odrzucenia skargi, a co za tym idzie powoduje, że skarga nie będzie rozpoznana merytorycznie. Jednakże, aby ich uniknąć konieczne jest spełnienie łączne wszystkich pozostałych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania czynności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się - zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu - z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła ona dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007r., sygn. akt II OSK 479/07). Do okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu należy np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Należy przy tym wskazać, że uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest instytucją o wiele mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, iż strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., II OZ 1106/12). Biorąc pod uwagę powyższe należy wskazać, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia po jej stronie braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało jej doręczone w dniu 4 marca 2014 r., już po powrocie skarżącej ze szpitala. Wprawdzie przez następne dni skarżąca brała leki przeciwbólowe i antybiotyki, jednak powyższe nie wskazuje, aby skarżąca, w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego (czyli do 11 marca 2014 r.) nie była w stanie samodzielnie, czy przy pomocy innych osób uiścić wpisu sądowego od skargi. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że została wypisana ze szpitala w stanie ogólnym dobrym, a zalecony oszczędzający tryb życia w ocenie Sądu nie oznaczał, że skarżąca nie mogła w ogóle samodzielnie dokonywać jakichkolwiek czynności życia codziennego. Stwierdzenie, że była "praktycznie nieprzytomna" stanowi jedynie subiektywne odczucie skarżącej, a nie obiektywną, niezawinioną (z punktu widzenia zasad należytej staranności osoby dbającej o własne sprawy), okolicznością, która miałaby stanowić podstawę przywrócenia terminu do dokonania czynności. Nie można uznać także, że skarżąca nie mogła posiłkować się przy dokonaniu czynności pomocą osób trzecich, bo, jak sama wskazała, w dniu 25 marca 2014 r. zwróciła się do znajomego z prośbą o uiszczenie za nią wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Zatem skarżąca miała możliwość skorzystania z życzliwości innej osoby (niekoniecznie sąsiadów, którzy są starszymi osobami) w celu uiszczenia wpisu sądowego. Nie uprawdopodobniła natomiast, że nie mogła wyręczyć się ww. osobą w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego, czyli w okresie do 11 marca 2014 r. Ponadto z akt sprawy wynika, że odbiór wezwania do uiszczenia wpisu sądowego został pokwitowany przez M. M. – męża skarżącej, będącego jednocześnie drugim skarżącym. Skarżąca nie uprawdopodobniła, dlaczego wpis sądowy nie mógł zostać uiszczony przez jej męża, ani też w jakim okresie przebywał on za granicą. Powyższe okoliczności nie pozwalają uznać, że skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi bez własnej winy. Okoliczność, że skarżąca w dniu 15 marca 2014 r. doznała urazu nogi, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ powyższa okoliczność miała miejsce już po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Istotne jest natomiast to, że skarżąca w okresie do 11 marca 2014 r. miała możliwość dokonania czynności samodzielnie, bądź przy pomocy innej osoby, dlatego Sąd uznał, iż uchybienie terminowi miało charakter zawiniony. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.