VII SA/Wa 374/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. E. Sp. z o.o. pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2013 r., udzielającą W. S.A. pozwolenia na budowę budynku biurowego z usługami w parterze, garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz obiektami małej architektury na terenie działek nr [...] i [...] z obrębu [...] wraz ze zjazdem z wewnętrznej drogi dojazdowej zlokalizowanej na działce nr [...] oraz przejazdem z wewnętrznej drogi dojazdowej zlokalizowanej na działce nr [...] na drogę pożarową usytuowaną na działce nr [...], przy ul. [...] w W.. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że rozpoczęcie prac budowlanych spowoduje, że całkowicie wyłączona zostanie możliwość korzystania w dotychczasowy sposób z pasa gruntu o szerokości 2,9 m i długości 80 m należącego do skarżącej, ze względu na stały przejazd sprzętu budowlanego i pojazdów ciężarowych potrzebnych do prowadzenia budowy inwestycji. Ruch pojazdów budowlanych w trakcie budowy uniemożliwi ruch w obie strony po drodze wewnętrznej. Spółka wskazała również na hałas i zanieczyszczenia generowane w trakcie budowy, na zwiększenie kosztów obsługi administracyjnej budynku skarżącego, ze względu na konieczność ponadnormatywnego czyszczenia elewacji budynku i części nieruchomości gruntowej położonej w bezpośrednim sąsiedztwie drogi wewnętrznej. Wskazała też na całkowitą i trwałą niemożliwość korzystania z 8 miejsc parkingowych posadowionych na jej nieruchomości przy wschodnim ogrodzeniu nieruchomości i uniemożliwienie czerpania korzyści finansowych z wynajmu tych miejsc w czasie budowy inwestycji. Podniosła ponadto, że rozpoczęcie prac budowlanych przez inwestora spowoduje brak możliwości korzystania z bramy przeciwpożarowej zlokalizowanej we wschodniej części nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącej oraz ograniczy istniejący dostęp do stacji transformatorowej posadowionej w północno-zachodniej części nieruchomości skarżącej. W piśmie z dnia 3 marca 2014 r., w odpowiedzi na wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, W. S.A. wniósł o oddalenie wniosku bądź o ustanowienie kaucji w kwocie 34 mln zł na zabezpieczenie roszczeń inwestora dotyczących wyrównania szkód powstałych na skutek wstrzymania wykonania decyzji. Inwestor wskazał, że droga wewnętrzna o szerokości 5,80 m posiada dwa pasy ruchu, każdy o szerokości 2,90 m. Jeden z pasów drogi przebiega po nieruchomości inwestycyjnej (po działkach nr [...] i [...]), zaś drugi pas – m.in. po działce nr [...], pozostającej w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej. Inwestor podniósł, że pas drogi wewnętrznej znajdujący się na nieruchomości strony skarżącej jest obciążony służebnościami przechodu i przejazdu na rzecz nieruchomości inwestycyjnej. Wskazał, że na przestrzeni 1993 roku, w miarę dokonywania przez przedsiębiorstwo państwowe "N." sprzedaży poszczególnych części należących do niego nieruchomości na rzecz różnych inwestorów, w umowach sprzedaży złożone zostały oświadczenia, na mocy których ustanowiono wzajemne służebności przechodu i przejazdu, umożliwiające korzystanie z drogi wewnętrznej. Inwestor podniósł, że przysługująca mu służebność obejmuje również prawo do korzystania z pasa drogi wewnętrznej należącego do strony skarżącej na potrzeby przejazdu pojazdów obsługujących realizację inwestycji. Jednocześnie wskazał, że podjął działania w celu ograniczenia uciążliwości związanych z realizacją inwestycji i na działkach nr [...] oraz nr [...] urządził utwardzoną drogę techniczną, po której odbywa się przejazd pojazdów dostawczych i sprzętu budowlanego. Droga techniczna została oddzielona od drogi wewnętrznej płotem panelowym z blachy falistej o wysokości ok. 2 m, dodatkowo wyłożonym materiałem izolacyjnym. Inwestor wskazał, że samochody obsługujące inwestycję wjeżdżają na drogę techniczną z ul. [...] poprzez wjazd usytuowany na działce nr [...], a następnie zjeżdżają na lewy pas drogi wewnętrznej i poprzez odcinek tej drogi o długości ok. 15 m wjeżdżają na drogę techniczną. Po drodze wewnętrznej odbywa się normalny ruch dwustronny zwykłych pojazdów, nieodbiegający od dotychczasowego ruchu. Inwestor wskazał również, że przejazd pojazdów obsługujących inwestycję po pierwszym odcinku drogi wewnętrznej nie spowoduje też ograniczenia dostępu do stacji transformatorowej, ponieważ nie przewiduje się postojów na drodze wewnętrznej, a jedynie wjazd z jej użyciem na drogę techniczną. Ponadto stacja transformatorowa używana jest sporadycznie przez służby techniczne celem konserwacji lub naprawy urządzeń tam się znajdujących, a miejsce przewidziane do postoju pojazdu technicznego tych służb zlokalizowane jest przy ul. [...], podobnie jak dostęp do stacji transformatorowych. Odnosząc się do argumentu o braku możliwości korzystania z bramy przeciwpożarowej zlokalizowanej we wschodniej części nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącej inwestor wskazał, że odcinek drogi wewnętrznej, na którym usytuowana jest brama przeciwpożarowa jest wolny od przejazdu pojazdów i sprzętu wykorzystywanego dla celów budowy. Inwestor podniósł ponadto, że strona skarżąca nie wskazała, w jaki sposób korzystanie przez niego ze służebności miałoby ograniczać korzystanie z miejsc parkingowych strony skarżącej. Uzasadniając wysokość kaucji na zabezpieczenie roszczeń z powodu wstrzymania wykonania decyzji inwestor wskazał, że inwestycja w dużej mierze jest realizowana ze środków pochodzących z kredytu. W celu spełnienia warunków uzyskania finansowania zewnętrznego inwestor zawarł umowę najmu znacznej części powierzchni realizowanego budynku na długo przed jego wybudowaniem. Umowa ta przewiduje, iż wynajmujący ma obowiązek zapłaty kar umownych za opóźnienie wydania przedmiotu najmu przez cały okres opóźnienia, a ponadto, jeżeli gotowe pomieszczenia nie zostaną wydane najemcy do 30 czerwca 2015 r., ma obowiązek zapewnić miejsca dla 350 pracowników najemcy w innym budynku biurowym. Inwestor podniósł, że kwota 34 mln zł jest sumą kar umownych wynikających z umowy najmu za 1 rok opóźnienia, kosztów zapewnienia najemcy zastępczych pomieszczeń na czas opóźnienia oraz kar umownych należnych projektantowi zarządzającemu inwestycją oraz wykonawcy ścian szczelinowych. Strona skarżąca, odnosząc się do pisma inwestora, w piśmie z dnia 20 marca 2014 r. podtrzymała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i wniosła o nieuzależnianie wstrzymania wykonania od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Jednocześnie strona skarżąca zakwestionowała sposób wyliczenia kaucji przez inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie decyzji pod warunkiem zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy, a mianowicie jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy, jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu skarżącego, jak i pozostałe strony tego postępowania. Zauważyć jednocześnie trzeba, że pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można później wynagrodzić ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 czerwca 2012 r. II GSK 838/12 LEX nr 1337222, z dnia 9 listopada 2009 r. II GSK 473/09 LEX nr 1244695, z dnia 14 lipca 2010 r. II GZ 161/10 LEX nr 673851, z dnia 7 października 2011 r. II GZ 450/11 LEX nr 1070285). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się ponadto, że wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę stanowi realizację "prawa zabudowy" (art. 4 ustawy – Prawo budowlane), w związku z czym wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których rzeczywiście zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Specjalny charakter wstrzymania wykonania takiej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę poprzez regulację zawartą w art. 35a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którą sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r. II OZ 54/12 LEX nr 1116331, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt II OZ 1026/05, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 listopada 2011 r. II SA/Wr 467/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 listopada 2011 r. II SA/Gl 509/11 Lex nr 1091280). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie E. Sp. z o.o. nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. strona skarżąca wskazała na różnego rodzaju uciążliwości związane z okresem realizacji inwestycji. Zauważyć wobec tego trzeba, że z reguły każda realizacja pozwolenia na budowę wiąże się z pewnymi niedogodnościami i utrudnieniami dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, takimi jak ruch pojazdów obsługujących inwestycję, hałas, zanieczyszczenia, jednakże uciążliwości takie mają charakter przejściowy i nie mogą automatycznie skutkować wstrzymaniem wykonania pozwolenia na budowę. Jako jeden z głównych argumentów mających przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji skarżąca spółka wskazała, że ruch pojazdów budowlanych w trakcie budowy inwestycji uniemożliwi dotychczasowy ruch w obie strony po drodze wewnętrznej. Warto wobec tego zauważyć, że, jak wynika z pisma W. S.A. z dnia 3 marca 2014 r. i dołączonych do niego zdjęć, aby ograniczyć uciążliwości związane z realizacją inwestycji, inwestor wydzielił na działkach inwestycyjnych (nr [...] i nr [...]) drogę techniczną (odgrodzoną od drogi wewnętrznej), po której odbywa się ruch pojazdów budowlanych. Wprawdzie pojazdy te, aby wjechać na drogę techniczną, korzystają z pierwszego (za zjazdem z ul. [...]) odcinka drogi wewnętrznej, lecz jest to odcinek o długości ok. 15 m. Według oświadczenia inwestora zawartego w piśmie z dnia 3 marca 2014 r. (które nie zostało zakwestionowane przez stronę skarżącą), pojazdy budowlane korzystają z drogi wewnętrznej jedynie na tym krótkim odcinku, natomiast po drodze wewnętrznej odbywa się normalny ruch dwustronny zwykłych pojazdów. Podnoszona przez stronę skarżącą kwestia utrudnień w ruchu pojazdów po drodze wewnętrznej nie uzasadnia zatem, w ocenie Sądu, wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Również zwiększenie kosztów obsługi administracyjnej budynku strony skarżącej, związane z koniecznością ponadnormatywnego czyszczenia elewacji budynku i części nieruchomości gruntowej położonej w sąsiedztwie drogi wewnętrznej, nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie wiąże się ono bowiem z wyrządzeniem takiej szkody, której nie można później wynagrodzić. Pozostałe argumenty wniosku również nie wskazują na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.