VII SA/Wa 377/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U. S, J. S, S. K, A. J, A. K, K. G., B. S., J. L. – w imieniu którego działa następca prawny Miasto [...], K. K, P. K, W. K, M. L. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. znak[...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia pełnomocnika. K. G. w piśmie z dnia 23 października 2017 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 31 października 2017 r. przesłano skarżącej, za pośrednictwem pełnomocnika, formularz wniosku PPF celem jego wypełnienia przez wnioskodawczynię. Jednocześnie pouczono wnioskodawczynię jak należy formularz wypełnić. Pełnomocnik wnioskodawczyni odebrała formularz w dniu 18 listopada 2017 r. i w dniu 25 listopada 2017 r. przesłała formularz PPF, w którym wypełniono rubryki znajdujące się na pierwszej stronie formularza, wskazując sąd do którego wniosek został skierowany, wnioskodawcę (pełnomocnika) z adresem oraz nazwę organu i aktu, którego sprawa dotyczy. Zakreślono również zakres wniosku. Żadnych innych rubryk związanych ze wskazaniem sytuacji majątkowej ani nie wypełniono, ani nie zakreślono. Formularz podpisała pełnomocnik K. G. – A. R. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Wnioskodawczyni w nadesłanym formularzu wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem złożonym w zakresie całkowitym. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej (postanowienie NSA z dnia 9 września 2015r. sygn. akt I FZ 310/15). To strona zatem ma przekonać Sąd/referendarza, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przesyłając stronie formularz PPF i w celu jego wypełnienia pouczono wnioskodawcę, że zgodnie z art. 252 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną powinien zawierać oświadczenie strony obejmujący dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym. Wnioskodawczyni wprawdzie przesłała do Sądu formularz PPF jednakże jego wypełnienie sprowadzało się jedynie do wskazania sądu do którego wniosek skierował, wnioskodawcy z adresem, nazwy organu i aktu, którego sprawa dotyczy, zakresu wniosku oraz jego podpisania. W uzasadnieniu wniosku nie wskazano żadnych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni pomimo pouczenia zawartego w zarządzeniu z dnia 31 października 2017 r. (przesłanym przy piśmie z dnia 6 listopada 2017 r. nie wypełniła w formularzu żadnych rubryk, które odnoszą się do jej sytuacji finansowej. Nie podała jakichkolwiek informacji na temat aktualnego źródła utrzymania, wysokości ponoszonych wydatków, stanu rodzinnego, czy majątku. Jak wynika z powyższego wnioskodawczyni w ogólne nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to na wnioskodawcy jako osobie zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. Przypomnieć należy, że w sprawach o przyznanie prawa pomocy sąd/referendarz nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I FZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.