VII SA/Wa 389/22
WyrokWSA w Warszawie2022-06-22
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Artur Kuś, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę tymczasowego garażu blaszanego, wydana w 1993 r. bez określenia terminu jego istnienia, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja z 1993 r. o pozwoleniu na budowę tymczasowego garażu blaszanego, wydana bez określenia terminu jego istnienia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak terminu nie jest wadą kwalifikowaną, gdy garaż stanowi uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej i jest z nią funkcjonalnie powiązany, a plan miejscowy nie narzuca zasady tymczasowości. Również potencjalne naruszenie przepisów o odległości od drogi publicznej nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji, zwłaszcza po upływie tak długiego czasu.Stan faktyczny
Skarżący M.R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 1993 r. udzielającej pozwolenia na ustawienie tymczasowego garażu blaszanego. Organy administracji (Wojewoda, GINB) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 1993 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucał m.in. brak określenia terminu ważności pozwolenia, naruszenie przepisów o odległości od drogi publicznej oraz niezgodność z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Protokolant ref. Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r. poz. 735 ze zm.) dalej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2021 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia na wniosek M R nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1993 r. znak: [...] udzielającej E i FM pozwolenia na ustawienie tymczasowego garażu blaszanego na samochód osobowy na działce nr [...]w obrębie [...]położonej przy ulicy ks. [...] w [...].
Sąd ustalił, że rozstrzygnięcie to zapadało na bazie następujących ustaleń faktyczno-prawnych dokonanych przez organy.
Decyzją z [...] października 1993 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] udzielił Państwu E i F M pozwolenia na ustawienie tymczasowego garażu blaszanego na samochód osobowy na działce nr [...] w obrębie [...] położonej przy ulicy ks. [...] w [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie na podstawie art. 14 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1991 r. Nr 103, poz. 446), dalej także jako: ustawa z 1991 r.
Pismem z 1 października 2013 r. M R (dalej jako: skarżący) wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej powyżej decyzji Prezydenta Miasta [...]. Organy ustaliły, że interes prawny wnioskodawcy do zainicjowania postępowania nieważnościowego wynika z tytułu przysługującego mu prawa współwłasności działki nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...], sąsiadującej z działką inwestycyjną, a ponadto status skarżącego jako strony postępowania nadzwyczajnego dotyczącego ww. decyzji z 1993 r. został przesądzony prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 5 czerwca 2019 r. wydanym w sprawie VII SA/Wa 343/18.
Decyzją z [...] lipca 2021 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia na wniosek skarżącego nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1993 r. Odwołanie od decyzji Wojewody wniósł M R ponosząc, że organ I instancji zaniechał wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie zweryfikował odległości pomiędzy garażem będącym przedmiotem sporu a zabudowaniami usytuowanymi na nieruchomości odwołującego się. Zdaniem wnoszącego odwołanie, bezsporne jest, że odległość garażu od budynku zlokalizowanego na działce nr [...] jest mniejsza niż 6 m i wynosi ona ok. 4,5 m, podczas gdy z art. 43 ust. 1 lp. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 1985, Nr 14, poz. 60), dalej jako: u.d.p. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji dopuszczającej garaż do użytkowania, wynika, że inwestorzy powinni zachować odległość 6 m, albo legitymować się zgodą zarządcy drogi na usytuowanie garażu w odległości mniejszej niż 6 m. Ponadto, zdaniem strony, kwestionowana decyzja o pozwoleniu na tymczasowe postawienie garażu nie zawiera elementu podstawowego, właściwego tego rodzajowi decyzji, a mianowicie określenia terminu, w jakim garaż należało zlikwidować.
W wyniku rozpoznania tego odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] lipca 2021 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie GINB przyjął, m.in., co następuje:
I. Zgodnie z § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.), pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi.
GINB ustalił, że teren na którym usytuowana jest działka zabudowana garażem (tj. działka nr [...]) objęty był postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...]z [...] listopada 1992 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 27, poz. 296 z 1 grudnia 1992 r.) i w świetle zapisów tego planu znajdował się na obszarze oznaczonym w miejscowym planie symbolem B1MN/U - tereny osiedleńcze na których dopuszczono różne formy mieszkalnictwa, usług i rzemiosła. Z ustaleń szczegółowych miejscowego planu dla obszaru B1 MN/U wynika zaś, że funkcją główną ww. obszaru jest mieszkalnictwo (B. Ustalenia szczegółowe, 2. Strefa osadnicza B 1 MN/U, lit. b ww. uchwały w sprawie planu miejscowego), tym samym ustawienie garażu jako uzupełnienie istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nie narusza, w ocenie GINB, w sposób rażący ustaleń planu.
II. Sporna inwestycja nie narusza rażąco także przepisów § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego w zw. z postanowieniami ww. uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 1992 r.
Stosownie do art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy z 1991 r., zatwierdzenie dokumentacji projektowej następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę. W pozwoleniu na budowę określa się ponadto terminy, do których będą mogły istnieć tymczasowe obiekty budowlane, oraz warunki likwidacji tymczasowego zagospodarowania terenu. Zgodnie z § 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 ze zm.; wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji; dalej jako: r.w.t.), ilekroć w przepisach rozporządzenia jest mowa o budynkach tymczasowych rozumie się przez to budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.
W związku z powyższym, odnosząc się do zarzutów odwołującego się, GINB stwierdził, że brak określenia w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z [...] października 1993 r. terminu, do którego będzie mógł istnieć budynek garażu, określony w decyzji jako tymczasowy, nie stanowi rażącego naruszenia art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy z 1991 r. Uzasadniając taki wniosek GINB odwołał się do stanowiska przyjętego w wyroku NSA z 26 czerwca 2019 r. II OSK 2109/17 i przyjął, że oceniając, czy decyzja dotyczy obiektu tymczasowego w stosunku do którego wymagane jest określenia w niej terminu, do którego obiekt ten będzie istnieć, należy mieć na uwadze wolę inwestora, rekonstruując ją w oparciu o zakładane przeznaczenie obiektów kontenerowych oraz ich powiązanie funkcjonalne z pozostałymi obiektami na działce. GINB podkreślił, że z wniosku inwestora z 18 października 1993 r. wynika, iż nie ubiegał się on o pozwolenie na budowę tymczasowego garażu. Garaż stanowi uzupełnienie istniejącej na dz. nr [...] zabudowy jednorodzinnej, zaś funkcjonalne powiązanie garażu z istniejącym na działce nr [...]budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wskazuje, że zamiarem inwestora było użytkowanie garażu przez cały czas użytkowania budynku, a zatem bezterminowo. O trwałości garażu świadczy okoliczność, że obiekt ten jest nadal użytkowany pomimo że od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na jego budowę upłynęło 28 lat.
GINB zaznaczył dodatkowo, że analiza uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 1992 r. w zakresie ustaleń dla obszaru oznaczonego symbolem B1MN/U wykazała, że budowa garaży na ww. obszarze nie była powiązana z zasadą tymczasowości. Dopuszczalne zatem było, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego, posadowienie budynków garaży bezterminowo jako stałych obiektów budowlanych. W związku z powyższym, udzielenie kwestionowaną decyzją z [...] października 1993 r. pozwolenia na budowę garażu bez wskazania terminu jego rozbiórki, zdaniem GINB, nie może zostać uznane w okolicznościach sprawy związanych z wydaniem decyzji z [...] października 1993 r. za rażące naruszenie art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy z 1991 r.
III. Ponadto, w odniesieniu do treści art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.), dalej jako: p.b., zgodnie z którym obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami, GINB przypomniał, że zgodnie z § 156 r.w.t., minimalna odległość garaży wykonanych z materiałów niepalnych oraz garaży o powierzchni 20 m2 włącznie z materiałów palnych od budynków sąsiednich wykonanych z materiałów niepalnych wynosi 3 m. W nawiązaniu do tej regulacji organ ustalił, że sporny garaż ma powierzchnię zabudowy wynoszącą 12,3 m2, zaś z mapy sytuacyjnej wykonanej w skali 1:500, stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta z 28 października 1993 r. wynika, że sporna inwestycja została zaprojektowana w odległości ok. 4 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce skarżącego oraz w odległości ok. 6 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce inwestycyjnej. Tym samym organ uznał, że inwestycja nie narusza rażąco art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. z § 156 ust. 1 r.w.t.
IV. Mając na uwadze argumentację odwołania dotyczącą wydania decyzji z [...] października 1993 r. pomimo, że inwestorzy nie zachowali wymaganej prawem odległości od drogi publicznej (wynoszącej 6 m) oraz nie uzyskali zgody zarządcy drogi na usytuowanie garażu w odległości mniejszej niż 6 m, GINB wskazał, że jakkolwiek z art. 43 u.d.p., według jego brzemienia na dzień 28 października 1993 r., wynika, że obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości co najmniej 6 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi publicznej, a działka drogowa nr ew. [...] stanowi drogę publiczną (droga gminna), to z załączonej do wniosku F M z 18 października 1992 r. o udzielenie pozwolenia na budowę mapy sytuacyjnej, sporządzonej w skali 1:500, wynika, że sporna inwestycja została zaprojektowana w odległości ok. 7,5 m od krawędzi jezdni drogi gminnej znajdującej się na działce ew. [...] . Zatem w przedmiotowej sprawie nie doszło także do rażącego naruszenia art. 43 ust. 1 Ip. 3 ustawy o drogach publicznych.
V. W odniesieniu do zarzutu odwołującego się dotyczącego naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. GINB stwierdził zaś, że przepis ten ma zastosowanie do obiektów będących w budowie lub wybudowanych niezgodnie z przepisami, zatem dotyczy on fazy realizacji robót budowlanych, w związku z czym nie znajduje zastosowania w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, w którym ocenie podlega obiekt w projektowanym a nie realizowanym kształcie. Z tego względu powyższy zarzut, jako dotyczący sposobu wykonywania robót budowlanych, organ odwoławczy uznał za pozostającym poza zakresem postępowania nadzorczego, którego przedmiotem jest decyzja o pozwoleniu na budowę. Organ wyjaśnił, że bez znaczenia dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pozostaje faktyczne usytuowanie garażu i jego gabaryty, a także pozostałe kwestie związane z faktycznym usytuowaniem garażu, gdyż wybudowanie garażu niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową może stanowić przedmiot odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego.
VI. Konkludując GINB nie stwierdził, aby kontrolowana decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1993 r. obarczona była którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uznając, że decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości ani bez podstawy prawnej, ponadto nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą ani nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Skargę na decyzję GINB z [...] grudnia 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M R, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji skarżący, reprezentowany przez adwokata ustanowionego z wyboru, zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji administracyjnej, pomimo jej wydania z naruszeniem prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) mającym wpływ na wynik sprawy i tym samym niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, iż naruszenie prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej nie miało charakteru rażącego, a co za tym idzie, że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia jej nieważności,
2. art. 7 k.p.a., 12 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez brak wyjaśnienia jednoznacznie w jakiej odległości znajdował się garaż typu blaszak od granic działki będącej drogą publiczną i błędne ustalenie, iż odległość ta wynosi 7,5 m, podczas gdy odległość ta jest mniejsza niż 6 m, co stanowi odległość mniejszą od minimalnej wymaganej ustawą, a konsekwencji brak wskazania w decyzji Prezydenta obligatoryjnych elementów decyzji,
3. art. 107 § i pkt 5 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i brak wskazania w decyzji Prezydenta terminu, na jaki może zostać postawiony garaż, który to termin stanowił istotę przedmiotowej decyzji,
a także naruszenie prawa materialnego:
4. art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy rzeczywista odległość garażu od krawędzi drogi publicznej jest mniejsza niż minimalna odległość określona ww. ustawą,
5. § 43 ust. 1 rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego poprzez błędne uznanie, że sporna inwestycja nie narusza rażąco wskazanego przepisu, podczas gdy z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż jest jednoznacznie sprzeczna ze wskazanym przepisem,
6. art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz zmianie niektórych ustaw przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak wskazania terminu w decyzji, do którego mógł istnieć budynek garażu nie stanowi rażącego naruszenia prawa, podczas gdy w wyniku nienależytego działania organu obiekt o przeznaczeniu tymczasowym stoi blisko 30 lat.
Mając na uwadze podniesione zarzuty, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a także o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z 1993 r. oraz zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że GINB nie wskazał szczegółowo, na czym polegać ma brak rażącej sprzeczności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lecz skoncentrował się wyłącznie na podkreśleniu, iż choć obszar inwestycji jest oznaczony jako tereny osiedleńcze, przeznaczone pod mieszkalnictwo, to budynek garażu jako uzupełnienie istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w sposób rażący ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz zmianie niektórych ustaw skarżący podniósł, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana jako tymczasowa, zatem nie sposób uznać, że niezachowanie obligatoryjnych elementów decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Zdaniem strony, w pozwoleniu na tymczasowe postawienie garażu typu blaszak rzeczą fundamentalną jest wskazanie terminu, po upływie którego garaż powinien przestać istnieć, gdyż w przeciwnym razie istota decyzji zostaje wypaczona.
Skarżący wskazał ponadto, że nie zgadza się z twierdzeniem GINB, iż nie doszło do naruszenia art. 43 ust. 1 u.d.p. Organ oparł się wyłącznie o mapę sytuacyjną przedłożoną przez inwestora z której wynikać miało, iż inwestycja została zaprojektowana w odległości ok. 7,5 m od krawędzi jezdni drogi gminnej znajdującej się na działce nr ew. [...], wobec czego ustawowy wymóg odległości co najmniej 6m został spełniony. Jednakże z analizy przedmiotowej mapy, na którą powołuje się organ nie wynika, aby odległość wynosiła ok. 7,5m. Wedle obliczeń skarżącego odległość ta wynosi około 4,5m. Skarżący podkreślił, że w toku postępowania wskazywał na posadowienie garażu bezpośrednio w granicy z działką [...]stanowiącą drogę publiczną. W ocenie skarżącego bezspornym jest, że garaż powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi oraz mienia, a także niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych oraz użytkowych dla otoczenia. Jak wyjaśnił, oddziaływanie tego obiektu na sąsiednią nieruchomość skarżącego obejmuje nie tylko aspekt fizyczny, ale także skutki psychiczne. Garaż jest brzydki, zaś właściciele parkując przed wjazdem do niego blokują dostęp do legalnego garażu skarżącego. Zdaniem skarżącego, bez wątpienia zestawienie treści przepisu art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy z 1991 r. z treścią decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...]musi prowadzić do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności, a w takim przypadku bezsprzecznie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas zajęte w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może tą decyzję wyeliminować z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, iż narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (treść rozstrzygnięcia) lub/i prawo procesowe w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na ten wynik (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż na gruncie tej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził naruszenie prawa zaskarżoną decyzją, jak również poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, w sposób, o którym stanowią przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd w całości aprobuje stanowisko GINB w tej sprawie, że brak jest podstaw do stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. nieważności kwestionowanej przez skarżącego decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 1993 r., znak: [...], udzielającej E i F M pozwolenia na ustawienie tymczasowego garażu blaszanego na samochód osobowy na działce nr [...] w obrębie [...]położonej przy ulicy ks. [...] w [...]. Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania stanowiska organów, że opisana powyżej decyzja z [...]października 1993 r. została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym rozstrzygnięciem. Decyzja ta poprawnie określa jej adresata, nie zawiera ponadto wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a jej wykonanie nie wywołała czynu zagrożonego karą. Nie była także w dniu wydania niewykonalne i nie jest trwale niewykonalna. Brak jest ponadto przepisu szczególnego, na podstawie którego należałoby stwierdzić jego nieważność.
Jeśli zaś chodzi o potencjalną wadliwość decyzji z [...] października 1993 r., o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – tj. o jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, to także i w tym zakresie GINB niewadliwie uznał, że decyzja kontrolowana przezeń w postępowaniu nieważnościowym nie wymaga jej wyeliminowania z obrotu prawnego we wskazanym powyżej trybie. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja, a których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na nie budzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Chodzi tu więc nie o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób oczywisty, jasny i niedwuznaczny (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 27 maja 2020 r. I OSK 1395/19; z 30 kwietnia 2020 r. I OSK 769/19; z 30 października 2018 r. II OSK 2668/16; z 16 czerwca 2018 r. I OSK 1832/16; z 9 grudnia 2016 r. II OSK 1697/12). W orzecznictwie przyjmuje się, że wady, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a., w tym wada polegająca na wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, mają zasadniczo charakter materialnoprawny, tkwią w samej decyzji i godzą w elementy podmiotowe stosunku prawnego, jego przedmiot lub w podstawę prawną. Ze swej istoty nie mają one charakteru proceduralnego. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Przeprowadzona w tej sprawie przez organy weryfikacja decyzji z [...] października 1993 r., dokonana z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia, doprowadziła organy, po pierwsze, do przyjęcia słusznego wniosku, iż brak określenia w niej terminu obowiązywania pozwolenia na budowę garażu nie stanowi wady tej decyzji wymagającej jej usunięcia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zauważa, że jest to jedna z dwóch zasadniczych kwestii spornych w tej sprawie, w ramach której pod kątem potencjalnego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ocenie organów podlegał przepis art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz o zmianie niektórych ustaw. O ile ostatnio powołany przepis istotnie zakłada, że w pozwoleniu na budowę organ powinien określić terminy, do których będą mogły istnieć tymczasowe obiekty budowlane, o tyle Sąd stwierdza, że GINB w okolicznościach faktycznych tej sprawy trafnie przyjął, iż określenie w kwestionowanej decyzji z 1993 r. przedmiotu udzielonego pozwolenia jako garażu "tymczasowego" łączyć przede wszystkim należy z cechami konstrukcyjnymi tego obiektu, które nakazywały postrzegać go jako budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem (§ 4 pkt 5 r.w.t.), a nie w aspekcie czasu jego użytkowania, co nakazywałoby określić w decyzji termin, do którego będzie on mógł istnieć. Na aprobatę zasługuje stanowisko organu który przyjął, że skoro akta sprawy dowodzą, iż inwestor nie ubiegał się o pozwolenie na budowę garażu przeznaczonego do użytkowanego w określonym okresie, zaś obiekt ten stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy jednorodzinnej i jest z nią funkcjonalnie powiązany, a przy tym w świetle uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] listopada 1992 r. w zakresie ustaleń dla obszaru oznaczonego symbolem B1MN/U brak jest podstaw do przyjęcia, że budowa garaży na działce inwestycyjnej była powiązana z zasadą tymczasowości, to udzielenie decyzją z [...] października 1993 r. pozwolenia na realizację tego garażu bez wskazania terminu do którego będzie on mógł istnieć nie można uznać za rozstrzygnięcie wydane w warunkach rażącego naruszenia art. 14 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 października 1991 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela również wniosku skarżącego, że uchylenie objętych skargą decyzji jest zasadne z uwagi na wadliwie dokonaną kontrolę decyzji z 28 października 1993 r. w odniesieniu do treści art. 43 ust. 1 lp. 3c u.d.p. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji z [...] października 1993 r.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest do druga zasadnicza kwestia sporna w tej sprawie, w odniesieniu do której Sąd zauważa, że stwierdzenia nieważności decyzji z 1993 r. nie można wywodzić, jak podnosi skarżący w skardze, z faktu, że "rzeczywista" odległość garażu typu blaszak jest mniejsza niż minimalna odległość określona ww. ustawą, gdyż ocenie organów nadzoru w postępowaniu nieważnościowym podlega obiekt będący przedmiotem udzielonego pozwolenia w jego kształcie i usytuowaniu zatwierdzonym wydanym pozwolenie na budowę, a nie rzeczywiście istniejącym. Jeśli zaś chodzi o stwierdzoną przez skarżącego niezgodność usytuowania garażu względem krawędzi drogi wynikającą z załącznika do decyzji z [...] października 993 r. - mapy do celów projektowych, która zdaniem skarżącego wynosi ok. 4 m zamiast wymaganych ustawą 6 m, to stwierdzić trzeba, że również i tego rodzaju potencjalna wadliwość decyzji z 1993 r. nie może być postrzegana jako uzasadniająca stwierdzenie jej nieważności jako aktu wydanego z rażącym naruszeniem prawa, skoro ustawa z 4 października 1991 r. przewidywała możliwość usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż ustawowo określona (zob. art. 43 ust. 2 u.d.p.), a ponadto w 28-letnim okresie istnienia garażu w tejże lokalizacji nie była ona kwestionowania.
Nie narusza prawa także ocena organu dotycząca zgodności decyzji z [...] października 1993 r. z obowiązującym w dacie jej wydawania miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...]listopada 1992 r. (Dz. Urz. Woj. [...]Nr 27, poz. 296 z 1 grudnia 1992 r.), dokonana przez pryzmat § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ("Pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...]".). W tym zakresie skarga niezasadnie zarzuca organowi brak szczegółowego wskazania, na czym polega brak rażącej sprzeczności z inwestycji z planem miejscowym, skoro GINB precyzyjnie wyjaśnił, że teren inwestycyjny objęty był zapisami planu dotyczącymi obszaru oznaczonego w planie symbolem B1MN/U jako przeznaczonego dla terenów osiedleńczych na których plan dopuszczał różne formy mieszkalnictwa, usług i rzemiosła. Z uwagi na ustalenia szczegółowe planu przewidziane dla obszaru B1MN/U, przeznaczające ten obszar pod funkcję mieszkalną, konstatację organu o legalności usytuowania garażu jako uzupełnienia istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a w konsekwencji przyjęty przez GINB wniosek o braku rażącego naruszenia zapisów uchwały w sprawie planu miejscowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela.
Sąd wskazuje ponadto, że aprobuje także niekwestionowane w skardze stanowisko GINB, iż decyzja z 1993 r. nie narusza rażąco art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w zw. z § 156 ust. 1 r.w.t., gdyż akta sprawy potwierdzają, że usytuowanie garażu, który ma pow. 12,3 m2, nie uchybia odległościom, którego tego rodzaju obiekt powinien zachować względem budynków sąsiednich.
W kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 12, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 i 5 k.p.a.). Wszystkie istotne okoliczności tej sprawy zostały w nim, zdaniem Sądu, ustalone i ocenione.
W orzecznictwie akcentuje się, że przy kwalifikowaniu danego aktu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc (por. wyrok NSA z 13 października 2016 r. II OSK 3347/14). Wzgląd na zasadę trwałości decyzji administracyjnej i skutki wynikające z zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. sprzeciwiają się podważaniu ostatecznych rozstrzygnięć (decyzji lub postanowień) administracyjnych, o ile ich wydanie nie nastąpiło z obrazą przepisów noszącą znamiona kwalifikowanego naruszenia prawa procesowego lub materialnego i wadliwości tej nie da się zaakceptować ze względu na skutki, jakie ono wywołuje. W związku z tym w orzecznictwie słusznie akcentuje się, że konieczne jest każdorazowo wykazanie istnienia okoliczności, które powodują, że w danym przypadku zasada praworządności powinna przeważyć nad zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zauważyć trzeba, że obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji przepis art. 156 § 2 k.p.a. stanowił, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
W rozpoznawanej skardze skarżący nie wskazał takich następstw tej decyzji, które są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządnego państwa, a takich następstw nie dostrzegł Sąd analizując tę kwestię z urzędu. Z całą pewnością prawnie irrelewantna w tej sprawie jest argumentacja skargi odnosząca się do estetycznych aspektów realizacji spornego garażu, jak i okoliczności związanych z jego użytkowaniem, wskazujących, zdaniem Sądu, na to, że u źródeł konfliktu sąsiedzkiego, którego przedmiotem jest ten obiekt, zasadniczo leży sposób korzystania z niego, w szczególności uciążliwości wynikające z parkowania przez inwestorów przed wjazdem do spornego garażu. Są to jednak kwestie niemające wpływu na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Z powołanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło