VII SA/Wa 415/14

WyrokWSA w Warszawie2014-06-11

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w przypadku niezręcznego lub niejasnego sformułowania przez stronę żądania wszczęcia postępowania, ma obowiązek wezwać stronę do jego sprecyzowania i poinformować o możliwościach prawnych, w tym o nadzwyczajnych trybach postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W przypadku, gdy pismo strony inicjujące postępowanie jest niejasne lub niezręcznie sformułowane, organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania i udzielić niezbędnych wyjaśnień, zamiast samodzielnie kwalifikować żądanie i umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. Niewykonanie tego obowiązku stanowi istotne naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący E. L. złożył zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, dołączając nową opinię neuropsychologiczną. Organy administracji uznały to zgłoszenie za ponowne w sprawie już zakończonej ostateczną decyzją o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i umorzyły postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skarżący w odwołaniu i skardze argumentował, że jego pismo miało na celu ponowne rozpatrzenie sprawy w świetle nowych dowodów medycznych, a organy nie rozpoznały merytorycznie jego wniosku, nie wyjaśniając jego intencji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez E. L. jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] stycznia 2014 r. Nr [...], utrzymująca w mocy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] listopada 2013 r. znak: [...], w następującym stanie faktycznym i prawnym: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z [...] maja 2011 r. Nr [...] nie stwierdził u E. L. choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych – tj. "zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne". Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] utrzymał ww. decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1940/11 oddalił skargę wniesioną przez E. L. na wymienione orzeczenie organu II instancji z [...] czerwca 2011 r. W dniu 25 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok o sygn. akt II OSK 1357/12 oddalający skargę kasacyjną E. L. od wskazanego powyżej wyroku Sądu I instancji z 27 stycznia 2012 r. W dniu 25 września 2013 r. E. L. złożył formularz zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, do którego załączył m. in. opinię neuropsychologiczną z 12 listopada 2013 r. W piśmie z 21 października 2013 r. skarżący podał, że ww. opinia neuropsychologiczna jest nową, bardzo ważną wartością w starej sprawie. "Wyniki badań nie wskazują na dynamikę zmian mogących potwierdzać diagnozę otępienia czołowo-skroniowego." Wyjaśnił przy tym, że "Nie jest to ponowne zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, ale prośba o ponowne rozpatrzenie podejrzenia zawodowej etiologii uszkodzenia układu nerwowego (wyrok oddalił skargę kasacyjną)". Jednocześnie skarżący poinformował, że po 11 marca 2007 r. nie podjął pracy zawodowej, a od lipca 2012 r. w dalszym ciągu przebywa na rencie. Decyzją z [...] listopada 2013 r. Nr [...] znak jw., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej "zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne" poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ ustawy – Kodek pracy. W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że w stosunku do E. L. zostało już przeprowadzone postępowanie dotyczące stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu chorób i zakończyło się ostateczną decyzją pozostającą w obrocie prawnym. Organ wskazał na przebieg tego postępowania, w tym na decyzję własną z [...] maja 2011 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją organu II instancji z [...] czerwca 2011 r. Wskazał również na wyroki Sądów, jakie w tej sprawie zapadły. Stwierdził dalej, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej z 25 września 2013 r. jest ponownym zgłoszeniem, w związku z którym ustalił, iż od dnia 11 marca 2007 r. E. L. nie podjął pracy zawodowej i od dnia wydania decyzji Nr "[...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej określonej w poz. 1 wykazu chorób, przebywa na rencie i nie wykonuje żadnej pracy. Dlatego też, jak wyjaśnił organ, zachodzi tożsamość tej sprawy ze sprawą załatwioną ww. decyzją ostateczną. Zauważył przy tym, że spełnione są cztery przesłanki: w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, obowiązuje ten sam stan prawny, niezmieniony jest stan faktyczny sprawy. Stwierdził w efekcie, że od dnia wydania decyzji nie zaszły tego rodzaju okoliczności, które pozwoliłyby na ponowne rozpoznanie sprawy. Rozwijając powyższe wskazał, że w sprawie tej występują te same podmioty: E. L. i jego pracodawca [...] S.A. oraz ten sam organ. Sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, wydania decyzji w sprawie choroby zawodowej: "zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne". Nie zmieniony jest stan faktyczny, bowiem nie uległo zmianie narażenie zawodowe E. L., który jak sam podał od 11 marca 2007 r. nie podjął pracy zarobkowej, a od lipca 2012 r. przebywa na rencie. Tym samym organ uznał, iż rozpatrując ponownie zgłoszenie podejrzenia tej samej jednostki chorobowej u tej samej osoby i mającej powstać w tym samym okresie zatrudnienia jest zobowiązany umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji E. L. wskazał, że wnosi o ponowne rozpatrzenie podejrzenia choroby zawodowej ze względu na nową wartość w dokumentacji medycznej – opinii neuropsychologicznej, która nie potwierdza diagnozy przyjętej w przeprowadzonym postępowaniu. W uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2014 r. Nr [...], utrzymującej w mocy ww. orzeczenie z [...] listopada 2013 r. o umorzeniu postępowania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], po obszernym przedstawieniu przebiegu sprawy, podzielił stanowisko organu I instancji. Stwierdził, iż nie zaszły okoliczności, które pozwoliłyby na ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazał nadto, że zapoznał się z treścią dokumentacji medycznej złożonej w niniejszej sprawie, w tym opinią neuropsychologiczną z 12 listopada 2013 r. wydaną przez specjalistę neuropsychologa w Gabinecie Psychologicznym i Logopedycznym. Jednak, jak zauważył, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, właściwym do orzekania w sprawie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy o służbie medycyny pracy zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Zarówno Gabinet Psychologiczny i Logopedyczny oraz Wojskowy Instytut Medyczny Centralny Szpital Kliniczny MON nie spełniają kryteriów określonych w ww. paragrafie, dlatego rozpoznanie zawarte w dostarczonej dokumentacji medycznej nie może być opinią wiążącą zarówno dla jednostek służby zdrowia uprawnionych do orzekania jak i organów Inspekcji Sanitarnej. Niemniej dokumentacja ta podlega ocenie jak każdy dowód, dlatego organ dokumentację tę ocenił i uznał, że nie wnosi ona nowych informacji mających wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniach uprawnionych jednostek orzeczniczych. Zauważył przy tym, że przypadek odwołującego był sześciokrotnie rozpatrywany przez jednostki orzecznicze, które wydały zgodne orzeczenia. W tym stanie rzeczy organ II instancji przyjął, iż dostarczanie przez stronę kolejnych dokumentacji medycznych wydanych przez lekarzy nieuprawnionych (w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia), już po uprawomocnieniu się decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nie stanowi dowodu przemawiającego za koniecznością wzruszenia wcześniej wydanych orzeczeń lekarskich. Na koniec organ zwrócił uwagę na zasadę uregulowaną w art. 16 § 1 k.p.a. i na art. 156 § 1 pkt 3 tej ustawy regulujący sankcję w przypadku jej naruszenia. Stwierdził raz jeszcze, że niniejsza sprawa nie może być uznana za sprawę nową w stosunku do sprawy rozstrzygniętej już wcześniej przez organ I instancji decyzją z [...] maja 2011 r., ponieważ od momentu wydania tej decyzji nie zaszły nowe okoliczności przeczące tożsamości spraw, które pozwoliłyby na ponowne rozpoznanie sprawy. W skardze na ww. decyzję z [...] stycznia 2014 r., skarżący – E. L. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej z [...] listopada 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 12 oraz przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 oraz niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., mające wpływ na rozstrzygnięcie poprzez spowodowanie nierozpoznania sprawy pod względem merytorycznym przez żaden z orzekających organów. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż od początku powoływał się na nowy stan faktyczny w sprawie, który wyrażał się w wystąpieniu nowych okoliczności związanych z jego stanem zdrowia i potwierdzającym te okoliczności nowym materiałem dowodowym w postaci załączonej dokumentacji medycznej, która powstała już po zakończeniu poprzedniego postępowania. Żaden z organów orzekających nie rozpoznał jej jednak merytorycznie. Dokumentacja medyczna przedstawiona w sprawie jest zaś materiałem dowodowym dla lekarza orzecznika, który m. in. na jej podstawie mógłby wydać aktualną ocenę w zakresie określonym stosownymi przepisami dotyczącymi orzekania o chorobach zawodowych. Skarżący zaznaczył przy tym, że nie twierdził w sprawie, aby na podstawie tylko tej dokumentacji (jaką przedłożył) miało dojść do wydania merytorycznego orzeczenia. Skarżący zauważył również, że domagając się wydania decyzji dowodził pogorszenia swego stanu zdrowia oraz tego, że kolejne badania lekarskie doprowadziły lekarzy do innych wniosków co do pochodzenia choroby niż uznane za podstawę decyzji odmownej. Sprawy z zakresu chorób zawodowych należą do kategorii dynamicznych, gdyż stan zdrowia nosi taki charakter. Na skutek rozwoju choroby lub kolejnych badań w oczywisty sposób może dojść do zmiany diagnozy lekarskiej, która z natury rzeczy nie ma charakteru stałego i niezmiennego. Prowadzi to do konkluzji, iż zmiana stanu zdrowia może być zmianą stanu faktycznego i może stanowić podstawę orzekania w nowej sprawie, ale tej okoliczności organy dostatecznie nie zbadały. Skarżący przywołał na poparcie wskazanej powyżej argumentacji wyrok Sądu w Gliwicach o sygn. akt IV SA/Gl 54/10. Skarżący nadto zaznaczył, że nawet gdyby źle sformułował wniosek, to nie jest rzeczą organów samodzielne precyzowanie treści żądań stron, które są dysponentami postępowań toczących się na wniosek. W takiej sytuacji winny one domagać się wyjaśnienia treści niezręcznie sformułowanego żądania po uprzednim pouczeniu strony o możliwościach prawnych. Jednak w tej sprawie, organ bez dopytywania strony o jej intencje i treść żądania "samowolnie zadecydował nawet o podstawie faktycznej żądania." Na koniec skarżący wniósł o uwzględnienie skargi także z uwagi na ewentualne wzięcie pod uwagę tych uchybień, które mogą być rozpatrywane z urzędu przez Sąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przypomnieć na wstępie należy, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] stycznia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia u E. L. choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Orzeczenia te zapadły w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. i w związku z podaniem złożonym przez skarżącego w dniu 25 września 2013 r., na formularzu: "Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej". Organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, iż wskazane podanie jest ponownym zgłoszeniem podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu chorób stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wskazały bowiem na to, że w stosunku do skarżącego było już prowadzone postępowanie w ww. zakresie i zakończyło się ostateczną i prawomocną decyzją o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organy orzekające przyjęły również, iż obie sprawy – niniejsza i zakończona decyzją organu I instancji z [...] maja 2011 r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego z [...] czerwca 2011 r., są ze sobą tożsame tak podmiotowo, jak i przedmiotowo. Wskazano na tożsamość stron, tożsamość przedmiotu, niezmieniony stan prawny oraz faktyczny. W zakresie tego ostatniego podniesiono, iż nie uległo zmianie narażenie zawodowe. Sąd dokonując kontroli zapadłych w sprawie orzeczeń uznał, iż w okolicznościach faktycznych sprawy są one co najmniej przedwczesne. Organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły bowiem podstawowej dla prawidłowego jej załatwienia kwestii, a mianowicie charakteru podania wnioskodawcy z 25 września 2013 r., uzupełnionego pismem z 21 października 2013 r.. Skoncentrowały się wyłącznie na tym, że podanie inicjujące postępowanie złożono na formularzu: "Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej", stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2013, poz. 1379), (co zdaje się -w ocenie organów- ma przesądzać o charakterze tego pisma), ale już nie wzięły pod uwagę uzasadnienia podania, jak i jego załączników oraz wyjaśnień co do ewentualnych intencji wnioskodawcy zawartych przez niego w piśmie z 21 października 2013 r. Nie ustaliły w efekcie, jaki był zamiar skarżącego, tj. jakie postępowanie administracyjnie, w jakim konkretnie trybie, zamierzał on -wskazanym podaniem z 25 września 2013 r.- uruchomić. Czy domagał się wszczęcia postępowania w nowej sprawie, czy też może uchylenia bądź zmiany w odpowiednim do tego trybie decyzji ostatecznej wydanej już w stosunku do niego. Należy przy tym zauważyć, że choć skarżący złożył podanie zatytułowane "Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej", to jednak z pisma uzupełniającego to podanie wcale nie wynika, iż domagał się uruchomienia nowego postępowania, w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wręcz przeciwnie, we wskazanym piśmie dał wyraz temu, że zdaje sobie sprawę z przeprowadzenia już w stosunku do niego postępowania w tym zakresie. Co więcej, składając nową dokumentację medyczną nawiązał do "starej sprawy". Wskazał, iż złożona opinia neuropsychologiczna jest "nową, bardzo ważną wartością w starej sprawie". Co więcej, podał, że "Nie jest to ponowne zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej ale prośba o ponowne rozpatrzenie podejrzenia zawodowej etiologii uszkodzenia układu nerwowego (...)". Wobec takiej formy i treści pism złożonych przez skarżącego, bez poczynienia dodatkowych wyjaśnień, nie można było przyjąć, iż skarżący domaga się wszczęcia postępowania zwykłego, w nowej sprawie. Żądanie zostało zredagowane niezręcznie, mało zrozumiale, a jako takie budziło wątpliwości co do intencji wnioskodawcy i wymagało doprecyzowania. Dlatego też, zdaniem Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, iż ww. podanie skarżącego zainicjowało postępowanie w sprawie, tożsamej ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną, było na tym etapie już tylko z tego powodu nieuprawnione. Sąd zauważa przy tym, że złożenie podania na formularzu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej jeszcze nie oznacza, że wnioskodawca domaga się przeprowadzenia postępowania zwykłego w takim zakresie, tym bardziej w sytuacji takiej jak niniejsza, tj. gdy już raz prowadzone było i zakończyło się ostatecznie postępowanie w tej kwestii. Dodać też należy, iż sam tytuł podania nie przesądza w żaden sposób o charakterze tego podania, ważna jest jego treść, a gdy ta budzi wątpliwości, obowiązkiem organu jest podjęcie działań w celu wyjaśnienia rzeczywistej woli wnioskodawcy. W tym też kontekście Sąd uznał, iż w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 8 i art. 9 k.p.a. Stosownie do art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zgodnie zaś z art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z przytoczonych zasad, w tym zasady informowania wywiedziono w orzecznictwie wiele szczegółowych obowiązków organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, w tym również obowiązek zwrócenia się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska, jaki charakter i zakres żądania ma pismo złożone przez nią, jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA 2188/00, Lex nr 81741). W ocenie Sądu, powyższe zasady nie zostały w niniejszej sprawie zachowane, a to z uwagi na nie wyjaśnienie (pomimo zaistnienia takiej potrzeby) rzeczywistego charakteru podania skarżącego, w związku z którym zapadły powołane wyżej decyzje. Analizując treść pism skarżącego złożonych w postępowaniu administracyjnym, w tym odwołanie, nie sposób zaś nie mieć wrażenia, że zmierza on do podważenia orzeczenia ostatecznego zapadłego wobec niego, o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, i czyni to w kontekście przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (a warto dostrzec, że choć załączona opinia neuropsychologiczna powstała po dacie wydania decyzji ostatecznej, to jednak opiera się na badaniach mających miejsce przed jej wydaniem, i może wskazywać na okoliczności faktyczne istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej a nieznane organowi). Stąd też, w ocenie Sądu, organ I instancji winien był ustalić rzeczywisty charakter podania skarżącego, wzywając do jego sprecyzowania i jednocześnie informując wnioskodawcę o nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego, w tym o możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (uwzględniając przy tym, iż decyzja ostateczna była poddana kontroli Sądu, bo to znacznie ogranicza możliwość jej późniejszego wzruszenia, bądź stwierdzenia nieważności w sytuacji wydania przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku oddalającego skargę). Bez poczynienia dodatkowych ustaleń co do intencji wnioskodawcy, nie sposób bowiem na obecnym etapie postępowania stwierdzić jednoznacznie, że ww. pismo skarżącego z 25 września 2013 r. uzupełnione pismem z 21 października 2013 r. w istocie stanowi (dosłownie i wyłącznie) wniosek o wszczęcie postępowania w nowej sprawie, a nie np. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o braku podstaw do stwierdzenia o skarżącego choroby zawodowej. Uwzględniając powyższe stwierdzić zatem należy, że w rozpoznawanej sprawie kluczową kwestią było dokonanie prawidłowej kwalifikacji pisma skarżącego, a tego na żadnym etapie nie uczyniono. W tej sytuacji, wydanie ponownie rozstrzygnięcia przez organ w niniejszej sprawie będzie możliwe dopiero po wyjaśnieniu rzeczywistej woli wnioskodawcy co do trybu, w jakim domaga się przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Podkreślić przy tym raz jeszcze trzeba, iż przy ustalaniu, jaki charakter ma pismo procesowe strony, nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w nim zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć pismo, decyduje sama strona, ale w przypadku wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach art. 9 k.p.a. Warto przy tym zaznaczyć, że w wyroku z 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 919/12 (Lex nr 1375646), NSA przyjął, iż "Wystosowując do wnioskodawców wezwanie do sprecyzowania wniosku, organ powinien wskazać, czym każdy z podanych przez nich trybów nadzwyczajnych się charakteryzuje, w szczególności przystępnie i precyzyjnie opisać stronom, jakie wymogi należy spełnić, by wszcząć jedno z postępowań nadzwyczajnych." Wskazać też trzeba, iż stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a., żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 1990 r., sygn. akt I SA 367/90, ONSA z 1990, Nr 2-3, poz. 47). Zasadniczym obowiązkiem organu administracji jest więc właściwe, precyzyjne ustalenie treści wniosku (podania) strony zwracającej się do niego o wydanie decyzji. Organ nie może zastępować strony w określeniu przedmiotu postępowania, gdyż tylko strona może rozporządzać swoim prawem (zasada dyspozycyjności). Reasumując, wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania (a takie, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie występowały), stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszyć winno należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponieważ sformułowanie wniosku złożonego w niniejszej sprawie nasuwa wątpliwości co do prawnego charakteru zawartego w nim żądania, uwzględniając treść art.art. 7, 8, 9 i 61 § 1 k.p.a. organ powinien był (a tego nie uczynił) zwrócić się do skarżącego o sprecyzowanie żądania. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż wydane w sprawie decyzje są wadliwe, i jako takie wymagały uchylenia. Decyzje te podjęto bowiem bez należytego wyjaśnienia treści żądania wnioskodawcy, a to ma znaczenie nie tylko dla ustalenia organu właściwego do załatwienia podania skarżącego. Z uwagi na zakres i charakter dostrzeżonych w sprawie uchybień, co najmniej przedwczesne na tym etapie jest czynienie rozważań co do ewentualnej tożsamości sprawy niniejszej ze sprawą zakończoną decyzją ostateczną. Niemniej, w ocenie Sądu, co do zasady rację ma skarżący twierdząc, iż zmiana stanu zdrowia w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej może świadczyć o zmianie stanu faktycznego (okoliczności faktycznych o charakterze prawotwórczym) sprawy, a to może stanowić podstawę do orzekania w nowej sprawie. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I i II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło