VII SA/Wa 440/22
WyrokWSA w Warszawie2022-04-11
Skład orzekający: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Michał Podsiadło, sędzia WSA Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej, służącego do składowania narzędzi i płodów rolnych, jest zgodne z prawem, w szczególności w kontekście zakazów obowiązujących na obszarze chronionego krajobrazu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Projekt decyzji o warunkach zabudowy naruszał zakazy dotyczące likwidacji i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych oraz zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, obowiązujące na obszarze chronionego krajobrazu. Organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw od tych zakazów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej. RDOŚ odmówił uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazów obowiązujących na obszarze chronionego krajobrazu, w tym zakazu likwidacji zadrzewień i budowy w pasie 100 m od jeziora. GDOŚ podtrzymał to stanowisko, szczegółowo analizując możliwość zastosowania odstępstw od zakazów. Skarżący zarzucał naruszenie zasady bezstronności i równego traktowania oraz kwestionował istnienie przeszkód środowiskowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie asesor WSA Michał Podsiadło, sędzia WSA Andrzej Siwek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] lutego
2022 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741, ze zm.), dalej jako "u.p.z.p.", po rozpatrzeniu zażalenia W. P. na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], z dnia [...] września 2021 r., znak: [...], w sprawie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej służącego do składowania narzędzi i płodów rolnych, na działkach o nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...], postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej służącego do składowania narzędzi i płodów rolnych, na działkach o nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. znak: [...], organ I instancji odmówił uzgodnienia ww. projektu decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia RDOŚ w [...] wskazał, że realizacja inwestycji stoi w sprzeczności z zakazami określonymi w § 5 ust. 1 pkt 3, 7 i 8 lit. a uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2016 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], stanowiącymi, że w granicach ww. obszaru chronionego krajobrazu zakazuje się:
• likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
• likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno - błotnych;
• budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów
rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych.
Organ I instancji wskazał ponadto, że nie jest możliwe w okolicznościach sprawy zastosowanie odstępstw od ww. zakazów.
Na ww. postanowienie zażalenie złożył W. P. (Inwestor), podnosząc, że postanowienie zostało wydane niezgodnie z ww. uchwałą w zakresie naruszenia § 5 ust. 7 pkt 4, gdyż zabudowa samej działki nr [...], nie stoi w sprzeczności z ww. uchwałą, ponieważ przylega do zabudowanej działki nr [...] Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dla przedmiotowej działki wydał wyrok sygn. akt IV SA/Wa 127/21 z dnia 26 maja 2021 r., w którym jednoznacznie wskazał jak powinno się ustalić nieprzekraczalną linię zabudowy na działce nr [...]. Sąd nakazał również organowi II instancji uwzględnić ocenę prawną wyrażoną tym wyrokiem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Sąd odniósł się również do zakazów mówiących o likwidowaniu i niszczeniu zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych na tej działce. Wszystkie obszary działki porośnięte czymkolwiek zostały w decyzji wyłączone spod zabudowy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie odniósł się do ww. sytuacji co zdaniem skarżącego stanowi rażące naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpoznaniu ww. zażalenia organ wydał wskazane na wstępie postanowienie z [...] lutego 2022 r.
W toku postępowania odwoławczego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest przeznaczona do realizacji na działkach nr [...] i [...], obręb [...], gmina [...], w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...], którego funkcjonowanie regulują zapisy ww. Uchwały.
W niniejszej sprawie istotne było zatem wyjaśnienie przez organ I instancji, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 ze zm.), wynikającymi z utworzenia ww. obszaru chronionego, w szczególności w kontekście obowiązujących na tym obszarze zakazów związanych z ochroną przyrody.
W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy jest prawidłowe.
GDOŚ zobligowany był do przeanalizowania, czy projekt decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...], narusza zakazy obowiązujące w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...].
Na załączniku graficznym do przedmiotowego projektu decyzji o warunkach zabudowy zaznaczono linie rozgraniczające teren inwestycji oraz nieprzekraczalne linie zabudowy. Zgodnie z projektem decyzji o warunkach zabudowy, obszar wnioskowanej inwestycji został wyznaczony na części działki o nr ew. [...] i części działki o nr ew. [...]. Z analizy akt sprawy oraz załącznika graficznego do projektu decyzji wynika, że projekt w obecnym kształcie dopuszcza realizację inwestycji w miejscu, w którym występują zadrzewienia nadwodne i śródpolne. Powyższe potwierdza przeprowadzona w ramach uprzedniego postępowania wizja terenowa. Nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy twierdzenie skarżącego, że wszystkie obszary działki porośnięte zadrzewieniami zostały w decyzji wyłączone spod zabudowy.
Organ wskazał, że zadrzewienia nadwodne to pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska znajdujące się wzdłuż cieków i zbiorników wodnych oraz jednocześnie niebędące lasem. Natomiast za zadrzewienie śródpolne należy uznać takie zadrzewienie, które znajduje się wśród pól utrzymywanych pod produkcję rolną lub inne działania związane z gospodarką rolną, np. pastwiska. Należą do nich zarówno pojedyncze drzewa lub krzewy, jak i ich skupiska, pochodzące z samosiewu lub celowo zasadzone.
Biorąc pod uwagę, że wizja terenowa potwierdziła, że na terenie inwestycji występują zadrzewienia nadwodne i zadrzewienia śródpolne (zlokalizowane na gruntach ornych), a planowana inwestycja może powstać w miejscu ich lokalizacji, nie ulega wątpliwości, zdaniem organu, że planowana inwestycja narusza zakaz wymieniony w § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały tj. zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy nie gwarantuje zatem nienaruszalności ww. zakazu, w związku z czym nie może zostać uzgodniony. W związku z powyższym organ przeanalizował czy możliwe jest zastosowanie odstępstw od ww. zakazu zwartych w jego treści tj. § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały oraz w § 5 ust. 4 i 5 Uchwały.
Realizacja planowanej inwestycji nie wynika z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania odstępstwa zwarte w treści zakazu tj. § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały.
Z przeprowadzonej wizji terenowej wynika, że w granicach terenu inwestycji występują zadrzewienia należące do gatunków rodzimych tj. olsza czarna, wierzba szara. Zatem odstępstwo zawarte w § 5 ust. 4 Uchwały, dotyczące zadrzewień nalężących do gatunków obcych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 120 ust. 2f ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, nie zachodzi w niniejszym postępowaniu.
Nie można również zastosować odstępstw wymienionych w § 5 ust. 5 pkt 1 i 2 Uchwały, ponieważ na analizowanym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Nie jest również możliwe zastosowanie odstępstwa wskazanego w § 5 ust. 5 pkt 3 Uchwały, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby planowana inwestycja została uzgodniona z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska lub wydano dla niej decyzji o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna przed wejściem w życie uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...].
W ocenie GDOŚ realizacja inwestycji narusza również zakaz wymieniony w § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a) Uchwały, tj. zakazu budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Powyższe wynika z faktu, że nieprzekraczalne linie zabudowy na załączniku graficznym do projektu decyzji wyznaczono w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowej jeziora [...]. W związku z powyższym organ przeanalizował możliwość zastosowania odstępstwa od ww. zakazu wyrażonego w jego treści. Realizacja planowanej inwestycji nie ma na celu budowy urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki leśnej lub rybackiej.
Z uwagi na fakt, że planowana inwestycja stanowić ma uzupełnienie zabudowy zagrodowej, organ przeanalizował czy sporną zabudowę zaliczyć można do obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Racjonalna gospodarka rolna to taka, która jest prowadzona zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Jest to zatem gospodarka uwzględniająca wymagania ochrony przyrody oraz prowadzona w sposób ograniczający powstawanie zagrożeń wewnętrznych z nią związanych dla obszaru podlegającego ochronie. Pojęcie obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej dotyczy zatem takich obiektów, które umożliwiają uwzględnienie wymagań ochrony przyrody w działalności gospodarczej w zakresie rolnictwa. Termin "racjonalna gospodarka rolna" nie ma ustawowej definicji.
W ocenie GDOŚ budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej służący do składowania narzędzi i płodów rolnych mający stanowić zaplecze magazynowe gospodarstwa rolnego co do zasady może stanowić obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, o jakim mowa w § 5 ust. 1 pkt 8 Uchwały. Niemniej jednak w pojęciu "racjonalnej gospodarki rolnej" będą się mieściły takie inwestycje, których lokalizacja - ze względu na charakter i cele, którym obiekt budowlany ma służyć - jest możliwa i uzasadniona tylko i wyłącznie w 100 m pasie ochronnym jeziora. Takie rozumienie tego pojęcia pozwala także na zachowanie celu ustawy o ochronie przyrody, którym jest ochrona danego obszaru chronionego. Za obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej należy zatem uznać obiekty, które, po pierwsze, nie będą w sposób znaczący ingerować w przestrzeń chronionego terenu, a po drugie, są niezbędne w tym pasie do prowadzenia gospodarki rolnej. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby konieczne było zlokalizowanie spornego budynku w 100 m pasie ochronnym jeziora np. z uwagi na zachowanie jego funkcji. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że w orzecznictwie administracyjnym utrwalił się pogląd, że odstępstwa od zakazów należy rozpatrywać ściśle, nie rozszerzająco. Wobec powyższego nie można było uznać, spornej zabudowy za służącą prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej.
Organ przeanalizował również możliwość zastosowania odstępstw wymienionych w § 5 ust. 7 pkt 1-10 Uchwały.
Teren inwestycji zlokalizowany jest w pasie ochronnym jeziora [...] , a nie rzeki. Wobec powyższego odstępstwo zawarte w § 5 ust. 7 pkt 1 Uchwały dotyczące "innych niż rzeki cieków naturalnych w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne", nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu.
Planowana inwestycja nie dotyczy terenów rekreacji w formie bulwarów, parków, terenów zieleni wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami małej architektury położonych w granicach administracyjnych miast więc nie można uwzględnić odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 2 Uchwały.
Zgodnie z treścią odstępstwa wyrażonego w § 5 ust. 7 pkt 3 Uchwały zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od jeziora [...] nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie Uchwały uchwalono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane.
W obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], planowana inwestycja znajduje się na terenach rolnych. Oznacza to, że nie można uwzględnić ww. odstępstwa.
Kolejne analizowane odstępstwo - wymienione w § 5 ust. 7 pkt 4 Uchwały odnosi się do "uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na przylegających działkach budowlanych". Organ wyjaśnił, że przez "działki przyległe" należy rozumieć nieruchomości, których przynajmniej jedna granica pokrywa się z granicą wnioskowanej działki. Jednocześnie określenie "działka sąsiednia" nie jest tożsame ze sformułowaniem "działka przyległa". Odnosząc się do pojęcia "uzupełnienie", wskazał, że wykładnia semantyczna i ścisła tegoż pojęcia prowadzi do wniosku, że dotyczy ono sytuacji, kiedy czyni się zabudowę kompletną, dodając to, co stanowi jej dopełnienie. Natomiast w przedmiotowym przypadku tylko jedna działka przylegająca do terenu inwestycji jest zabudowana tj. działka o nr [...]. Ponadto działka o nr [...] graniczy z częścią terenu inwestycji, który stanowi działkę zabudowaną. Natomiast teren inwestycji od strony południowej (tj. od strony niezabudowanej działki o nr ew. [...]), nie graniczy z działką zabudowaną. Wobec powyższego w przedmiotowym przypadku nie mamy do czynienia z uzupełniniem zabudowy lecz z jej kontynuacją. Odstępstwo dotyczy "uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na przylegających działkach budowlanych" nie zaś w odniesieniu do zabudowy występującej na przylegającej działce budowlanej. W ocenie organu odwoławczego sama treść odstępstwa wskazuje, że muszą być to działki zabudowane tj. więcej niż jedna. Ponadto nie ma również możliwości wyznaczenia nieprzekraczalnych linii zabudowy w sposób określony w § 5 ust. 7 pkt 4 Uchwały.
Organ wskazał, że odmienna interpretacja ww. odstępstwa, że dla uzupełnienia zabudowy wystarczyła tylko jedna zabudowana działka przyległa jest sprzeczna nie tylko z wykładnią literalną tego przepisu, ale także z wykładnią celowościową, bowiem dopuści do zabudowy kolejnych działek wokół jeziora, aż do zabudowy całej linii brzegowej jeziora, co przeczy celowi, dla którego została wprowadzona 100 m strefa ochronna jeziora. W związku z powyższym ww. odstępstwo nie zachodzi w niniejszym postępowaniu, a zarzut skarżącego dotyczący tej kwestii jest nieuzasadniony.
Odstępstwo zawarte w § 5 ust. 7 pkt 5 Uchwały odnosi się do budowy obiektów budowlanych w granicach zabudowanej budynkiem działki budowlanej w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod warunkiem nie zmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy zlokalizowanej na tej działce lub na działce przylegającej, jednak pod warunkiem, że odległość zabudowy od brzegów wód na tej działce jest mniejsza niż odległość zabudowy od brzegów wód na działce, na której budowany jest obiekt budowlany. Powyższe odstępstwo dotyczy wyłącznie działek zabudowanych (odnosi się do granic zabudowanej budynkiem działki). Natomiast działka o nr ew. [...] nie jest zabudowana, a projekt decyzji w obecnym kształcie dopuszcza wprowadzenie na niej zabudowy w odległości mniejszej niż 100 m od jeziora [...]. W sytuacji, gdy projektu decyzji o warunkach zabudowy nie można uzgodnić chociażby w części, to należy w całości odmówić jego uzgodnienia. Zatem odstępstwo zawarte w § 5 ust. 7 pkt 5 Uchwały nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z treścią odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 6 Uchwały, zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od jeziora [...] nie dotyczy siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy zagrodowej o obiekty służące do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym obiekty służące agroturystyce, pod warunkiem nie zmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, zabudowa zagrodowa to zabudowa skoncentrowana wokół jednego miejsca - podwórza lub zagrody. Powinna ona pełnić dwie funkcje: miejsce zamieszkania rolnika i miejsce jego pracy. Obok budynków mieszkalnych powinny ją tworzyć budynki gospodarcze, inwentarskie i inne obiekty potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Zabudowa zagrodowa związana jest zatem z obiektami skoncentrowanymi wokół jednego podwórka. Natomiast z projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz z ortofotomapy wynika, że zabudowa skoncentrowana jest na działce nr [...], a projekt decyzji o warunkach zabudowy pozwala na budowę budynku gospodarczego w znacznej odległości od istniejących budynków gospodarczych i od budynku mieszkalnego. Z uwagi na fakt, że realizacja inwestycji będzie wiązała się z lokalizacją nowego siedliska rolniczego na niezabudowanej działce w pasie 100 m od brzegu jeziora, w ocenie GDOŚ nie można uwzględnić ww. odstępstwa.
Z uwagi na charakter inwestycji, nie można zastosować odstępstw wymienionych w § 5 ust. 7 pkt 7 i 8 Uchwały (dotyczących obiektów budowlanych niezbędnych do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani oraz realizacji infrastruktury technicznej na potrzeby tych terenów oraz ścieżek rowerowych, ciągów pieszych oraz infrastruktury technicznej i obiektów małej architektury służących utrzymaniu porządku).
Ponieważ na analizowanym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe zastosowanie odstępstw wymienionych w § 5 ust. 7 pkt 9 Uchwały.
Nie jest również możliwe zastosowanie odstępstwa wskazanego w § 5 ust. 7 pkt 10 Uchwały, ponieważ planowana inwestycja nie została uzgodniona z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i nie wydano dla niej decyzji o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna przed wejściem w życie uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...].
Z załączonego do akt sprawy protokołu z wizji terenowej wynika, że na obszarze objętym terenem inwestycji, rozgraniczonym nieprzekraczalnymi liniami zabudowy znajduje się obszar wodno-błotny. Wobec powyższego, w ocenie GDOŚ, przedmiotowy projekt decyzji może naruszać zakaz wymieniony § 5 ust. 1 pkt 7 Uchwały. Natomiast z uwagi na fakt, że stan faktyczny zaistniały na przedmiotowym terenie (w okresie od dnia wykonania wizji do dnia wydania niniejszego postanowienia) mógł ulec zmianie, a projekt decyzji niezgodny jest z zakazami zawartymi w § 5 ust. 1 pkt 3 i 8 Uchwały, organ odwoławczy mając na uwadze ekonomikę procesową, odstąpił od przeprowadzania dodatkowej wizji terenowej w celu potwierdzenia występowania obszaru wodno-błotnego oraz przebiegu jego aktualnych granic.
Na marginesie organ zaznaczył, że zmiana stanu faktycznego w odniesieniu do zadrzewień potwierdzałaby jedynie przeprowadzenie nielegalnej wycinki, która stanowiłaby zabieg niezgodny z zakazem likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, co stanowiłoby podstawę do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe pozostałoby bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowym postępowaniu. Organ ochrony przyrody zobowiązany jest do odmowy uzgodnienia projektu decyzji w sytuacji, w której naruszenie zakazu likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, umożliwiłoby realizację inwestycji, która nie mogłaby być zrealizowana, gdyby przedmiot ochrony istniał w pierwotnym kształcie. Dlatego też, uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w przypadku zniszczenia przedmiotu ochrony stanowiłoby legalizację działań naruszających zakaz z § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ wskazał, że skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który dotyczy przedmiotowej działki (sygn. akt IV SA/Wa 127/21 z dnia 26 maja 2021 r.). Jednakże ww. wyrok nie jest prawomocny (tj. toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej wniesionej przez GDOŚ). W związku z powyższym i z uwagi na fakt, że sprawa, w której orzekał sąd nie jest tożsama z przedmiotową, organ odwoławczy nie jest związany powyższym wyrokiem.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że jest "traktowany przez organ inaczej niż właściciele podobnych nieruchomości" czego dowodem jest załączona do uzupełnienia zażalenia decyzja o warunkach zabudowy, organ wyjaśnił, że przedmiotem uzgodnienia w niniejszym postępowaniu jest projekt decyzji o warunkach zabudowy, który podlega ocenie organów ochrony przyrody w takiej postaci w jakiej został im przedłożony do uzgodnienia. W związku z tym, w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy nie bada, czy w sprawie objętej innym postępowaniem wydano prawidłowe rozstrzygnięcie, a tym samym czy inny projekt decyzji o warunkach zabudowy, będący przedmiotem innego postępowania, zawierał zapisy gwarantujące brak kolizji z zakazami obowiązującymi w danej formie ochrony przyrody. Ponadto zadaniem organu odwoławczego nie jest badanie słuszności decyzji wydanych w odrębnych postępowaniach administracyjnych toczących się przed organem I instancji. Niemniej jednak organ odwoławczy w przedmiotowym postępowaniu wydał rozstrzygnięcie analogiczne do rozstrzygnięć wydawanych przez GDOŚ w tożsamych sprawach administracyjnych.
Z powyższych ustaleń wynika, że projekt decyzji o warunkach zabudowy narusza zakazy określone w § 5 ust. 1 pkt 3 i 8 lit. a) Uchwały i nie jest możliwe zastosowanie odstępstw od tych zakazów. Mając na uwadze powyższe, GDOŚ stanął na stanowisku, że należy utrzymać zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożył W. P..
Wniósł o uchylenie postanowienia w całości; przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Władza publiczna powinna kierować się zasadami bezstronności i równego traktowania, a zdaniem skarżącego zasada ta została złamana.
Na dowód tego, że organy ochrony środowiska nie stosują ww. zasady pismem z dnia 1 lutego 2022 r. przesłał organowi kolejne dwie decyzje o warunkach zabudowy z których jednoznacznie wynika, że w takich samych sprawach są różne rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów organu, wskazał, że na podstawie wcześniejszych oględzin, organ ochrony środowiska jest doskonale zorientowany, że w miejscu planowanej lokalizacji budynku nie ma obszaru wodno-błotnego, zakrzewień oraz zadrzewień. W projekcie decyzji Burmistrza Miasta [...], w punkcie 2b jednoznacznie jest zapisana ochrona obszaru wodno-błotnego. Podniósł, że trudno zgodzić się z organem, że zapisy dotyczące ochrony środowiska powinny być w części tekstowej i graficznej projektu decyzji. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 164 poz. 1588 i 1589) jednoznacznie wskazuje, że w części graficznej wskazuje się linie zabudowy wynikające z rozporządzenia, natomiast w części opisowej inne ograniczania wynikające m.in. z ochrony środowiska - w decyzji jest to wykazane.
Dodał, że rzeczywiście, przywołany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tak jak wskazał organ, nie jest prawomocny. Jednakże, czego nie wskazał GDOŚ, dla tego samego obszaru, w identycznej sprawie, wyrok WSA w Warszawie został utrzymany wyrokiem NSA II OSK 2702/16 z dnia 18 października 2017 r., o czym organ nie był skłonny napisać.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że odpowiada ono prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej służącego do składowania narzędzi i płodów rolnych na działkach nr [...] i [...], obr. [...], gmina [...], wydane na podstawie art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Do form ochrony przyrody, stosownie do treści art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody ("u.o.p.") zalicza się obszary chronionego krajobrazu.
Nieruchomości objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy znajdują się w granicach obszaru chronionego krajobrazu [...] będącego jedną z form ochrony przyrody. Oznacza to uznanie, że nieruchomości są położone na terenach podlegających ochronie ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, bądź wartościowych ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych (art. 23 u.o.p).
Szczegółowe zasady tej ochrony zostały określone w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] września 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu [...].
Zapisy tej uchwały, stanowiły podstawę negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia, gdyż akt ten, jako zawierający przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze miejscowym, ustanawia zasady postępowania na obszarze objętym ochroną.
Należy wskazać, że przed organami, toczyły się już inne postępowania, obejmujące podobne inwestycje na działkach nr [...] i [...]. Nie występuje jednak w przedmiotowej sprawie tożsamość spraw, ponieważ w każdym kolejnym projekcie decyzji o warunkach zabudowy, zmianie ulegał dołączony do nich załącznik graficzny (granice terenu inwestycji lub rozmieszczenie nieprzekraczalnych linii zabudowy).
W związku z powyższym, organy w każdej ze spraw, w tym także w sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu, indywidualnie rozpatrywały każdy przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy.
Z tego powodu, zarówno organy, jak też Sąd obecnie rozpoznający sprawę, nie były związane wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 127/21 ( błędnie wskazanego przez skarżącego w odwołaniu jako wyrok o sygn. akt IV SA/Wa 127/21). Ponadto wyrok ten nie jest prawomocny, co wyklucza zastosowanie zasady określonej w art. 153 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, że jak wynika z analizy akt sprawy oraz załącznika graficznego do projektu decyzji, projekt ten w obecnym kształcie, dopuszcza realizację inwestycji w miejscu, w którym występują zadrzewienia nadwodne i śródpolne. Potwierdza to przeprowadzona w dniu 14 sierpnia 2020 r., w ramach uprzedniego postępowania wizja terenowa.
Zgodnie z art. 5 pkt 27 ustawy o ochronie przyrody, zadrzewienie to pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach lub plantacją, wraz z terenem, na którym występują, i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu.
Zadrzewienia nadwodne to pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska znajdujące się wzdłuż cieków i zbiorników wodnych oraz jednocześnie niebędące lasem.
Zadrzewieniami nadwodnymi nie muszą być tylko drzewa rosnące w pierwszym rzędzie od cieku czy zbiornika wodnego. Jest to kwestia indywidualna i zależna np. od ukształtowania terenu, zagospodarowania i użytkowania terenu, wielkości cieku czy zbiornika wodnego. Natomiast za zadrzewienie śródpolne należy uznać takie zadrzewienie, które znajduje się wśród pól utrzymywanych pod produkcję rolną lub inne działania związane z gospodarką rolną, np. pastwiska. Należą do nich zarówno pojedyncze drzewa lub krzewy, jak i ich skupiska, pochodzące z samosiewu lub celowo zasadzone.
Przez likwidację zadrzewienia należy rozumieć wycinkę wszystkich drzew i krzewów stanowiących zadrzewienie. Natomiast przez niszczenie zadrzewienia należy rozumieć zmniejszenie liczby drzew i krzewów stanowiących zadrzewienie. Dopuszczalne jest zmniejszenie liczby drzew i krzewów, jeśli działanie takie jest wykonywane w ramach prac pielęgnacyjnych związanych z utrzymaniem zadrzewień w należytym stanie.
Jak wynika z wizji terenowej oraz załączonego do niej materiału zdjęciowego, na terenie inwestycji występują zadrzewienia nadwodne i zadrzewienia śródpolne (zlokalizowane na gruntach ornych), a planowana inwestycja może powstać w miejscu ich lokalizacji. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że w miejscu planowanej lokalizacji budynku, nie ma obszaru błotnego zadrzewień lub zakrzewień.
Słusznie zatem w ocenie Sądu, organy stwierdziły, że planowana inwestycja narusza zakaz wymieniony w § 5 ust. 1 pkt 3 Uchwały tj. zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Już z tego powodu przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy nie może zostać uzgodniony, bowiem jak słusznie wskazały organy, nie jest możliwe w rozpoznawanej sprawie zastosowanie odstępstw od wyżej wspomnianego zakazu, wymienionych w jego treści raz wymienionych w § 5 ust. 4 i 5 Uchwały.
Realizacja planowanej inwestycji nie wynika z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych.
Jak wynika z przeprowadzonej wizji terenowej, w granicach terenu inwestycji występują zadrzewienia należące do gatunków rodzimych tj. olsza czarna, wierzba szara.
Nie ma więc zastosowania odstępstwo zawarte w § 5 ust. 4 Uchwały, dotyczące zadrzewień należących do gatunków obcych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 120 ust. 2f ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Nie można również zastosować odstępstw wymienionych w § 5 ust. 5 pkt 1 i 2 Uchwały, ponieważ na analizowanym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Nie jest również możliwe zastosowanie odstępstwa wskazanego w § 5 ust. 5 pkt 3 Uchwały, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby planowana inwestycja została uzgodniona z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska lub wydano dla niej decyzji o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna przed wejściem w życie uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...].
Organy słusznie zdaniem Sądu oceniły, że realizacja przedmiotowej inwestycji narusza również zakaz wymieniony w § 5 ust. 1 pkt 8 lit. a Uchwały, tj. zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od: linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, zasięgu lustra wody w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących przy normalnym poziomie piętrzenia określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Jak wynika z przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy, dołączonej do wniosku mapy zasadniczej w skali 1:1000 (w tym sposobu wyrysowania nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz linii rozgraniczającej teren inwestycji) oraz ogólnodostępnych ortofotomap, rozpatrywany projekt decyzji, dopuszcza lokalizację obiektu budowlanego w odległości mniejszej niż 100 m od jeziora [...] (działka nr [...] obręb [...], gm. [...]).
Organy słusznie oceniły, że planowana zabudowa, nie stanowi urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
W tym zakresie organy bardzo szczegółowo uzasadniły swoje stanowisko i nie jest ono przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie.
Należy również zgodzić się z organem odwolawczym, że w rozpoznawanej sprawie, nie mają zastosowania odstępstwa wymienione w § 5 ust. 7 pkt 1-10 Uchwały.
Teren przedmiotowej inwestycji zlokalizowany jest w pasie ochronnym jeziora Kalwa, a nie rzeki. Wobec powyższego odstępstwo zawarte w § 5 ust. 7 pkt 1 Uchwały dotyczące "innych niż rzeki cieków naturalnych w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne", nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu.
Planowana inwestycja nie dotyczy terenów rekreacji w formie bulwarów, parków, terenów zieleni wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami małej architektury położonych w granicach administracyjnych miast, więc nie można uwzględnić odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 2 Uchwały.
Zgodnie z treścią odstępstwa wyrażonego w § 5 ust. 7 pkt 3 Uchwały, zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od jeziora [...], nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie niniejszej uchwały uchwalono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane.
W obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (zmiana Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] przyjęta uchwałą Rady Miejskiej w [...], [...] z dnia [...] lutego 2005 r., dostępna na stronie: [...]), planowana inwestycja znajduje się na terenach rolnych (wynika to z załącznika graficznego Studium). Oznacza to, że nie można uwzględnić ww. odstępstwa.
Odnosząc się do odstępstwa przewidzianego w § 5 ust. 7 pkt 4 Uchwały, wskazać należy że dotyczy ono "uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na przylegających działkach budowlanych".
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem pod pojęciem "działek przyległych" należy rozumieć nieruchomości, z których przynajmniej jedna granica pokrywa się z granicą wnioskowanej działki. Jednocześnie określenie "działka sąsiednia", nie jest tożsame ze sformułowaniem "działka przyległa". Sąsiednia działka nie musi przylegać bezpośrednio do nieruchomości, dla której zwrócono się o uzgodnienie, można przez to rozumieć szerszy obszar objęty analizą, natomiast określenie przyległej działki jest konkretnym, ściśle dookreślonym terminem.
Wyrysowana na załączniku graficznym nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 2 m od jeziora, wyznaczona została na podstawie odległości od jeziora budynków zlokalizowanych na jednej z dwóch wnioskowanych działek, czyli [...]. Na działce przyległej do terenu inwestycji od północy, tj. [...] budynki posadowione są w odległości powyżej 7 m. Działki przyległe do terenu inwestycji od południa (nr [...]), zachodu (jezioro [...]) i wschodu (działka nr [...] stanowiąca drogę i zlokalizowane za nią działki nr [...] i [...]) stanowią nieruchomości niezabudowane.
W tym miejscu należy podkreślić, że analizowane odstępstwo posługuje się stwierdzeniem: "na przylegających działkach", czyli akt prawny regulujący zasady obowiązujące dla tej formy ochrony przyrody posługuje się liczbą mnogą.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1246/18, LEX nr 2690477 "Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni zwrotu normatywnego, który zawarty jest w tym przepisie, tj.: "na przylegających działkach". Z przepisu tego wyraźnie bowiem wynika, że odstępstwo od zakazu określonego w § 3 pkt 7 lit. a uchwały zachodziło tylko i wyłącznie w przypadku, gdy budowa obiektów budowlanych realizowana byłaby w pasie 100 m od linii brzegu w sytuacji, gdzie obie działki przyległe do działki inwestycyjnej byłyby zabudowane. W orzecznictwie taki sposób wykładni zwrotu normatywnego "na przylegających działkach" wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2017 r., sygn. II OSK 2755/15 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym wskazano, że "Pojęcie «działki przylegającej» oznacza jedynie działki bezpośrednio graniczące z działką przeznaczoną do zainwestowania, co znajduje potwierdzenie także w Słowniku współczesnego języka polskiego (Warszawa 1998, Tom II, s. 200) - pojęcie «przyległy» oznacza taki, który przylega do czegoś, styka się z czymś lub jest bardzo blisko. Podobnie pojęcie «przylegać» oznacza dotykać do czegoś, stykać się ze sobą. Natomiast «sąsiedni» to znajdujący się obok czegoś, bliski, przyległy, pobliski. Z kolei o «sąsiedztwie» można powiedzieć bliskie, dalsze, najbliższe. A zatem, działka przyległa to działka bezpośrednio granicząca, a nie działka znajdująca się w sąsiedztwie". Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie organem, że skoro w niniejszej sprawie budynek mieszkalny miałby być realizowany w pasie 100 m od linii brzegu jeziora w sytuacji, gdy tylko jedna działka przyległa (nr (...)) do działki inwestycyjnej (nr (...)) jest zabudowana to kwestie związane z zabudową znajdującą się na działkach następnych (nr (...) i dalszych), które rozważał Sąd I instancji, nie mogły mieć żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż z wyżej wskazanego powodu wyjątek do zakazu nie miał zastosowania. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie doszłoby do kontynuowania zabudowy wbrew zakazowi wynikającemu z uchwały, a w następstwie tak rozumianego zakazu do zlikwidowania pasa ochronnego. Przyjęcie wykładni § 4 ust. 1 pkt 1 in fine uchwały dokonanej przez Sąd I instancji spowodowałoby, że zabudowa w pasie ochronnym powstawałaby w sposób nieograniczony z wyłączeniem celu zakazu zabudowy. Skarżący kasacyjnie organ słusznie zauważył, że w niniejszej sprawie kompleks zabudowy znajduje się na wschód od działki inwestycyjnej i w tym kompleksie możliwe jest uzupełnienie zabudowy."
Z kolei w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 2312/14, LEX nr 1990806, NSA wyraził pogląd, że "Skoro analizowany przepis posługuje się zwrotem "na działkach przyległych", nie można przyjąć bowiem, że dla spełnienia tego warunku wystarczające jest, aby zabudowana była jedynie jedna działka przyległa. Wówczas nie byłoby możliwe wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z tym przepisem, zaś planowana zabudowa stanowiłaby kontynuację dotychczasowej zabudowy, a nie jej uzupełnienie (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2493/11, z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2624/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)."
Gdyby wystarczyła zabudowa jednej działki przyległej do wnioskowanej pod zabudowę do zastosowania odstępstwa, w Uchwale, widniałby zapis "na przylegającej działce budowlanej".
W rozpoznawanej sprawie, tylko jedna działka przylegająca do terenu inwestycji jest zabudowana tj. działka o nr [...]. Ponadto działka o nr [...] graniczy z częścią terenu inwestycji, który stanowi działkę zabudowaną. Natomiast teren inwestycji od strony południowej (tj. od strony niezabudowanej działki o nr ew. [...]), nie graniczy z działką zabudowaną. Odstępstwo dotyczy "uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na przylegających "działkach budowlanych" nie zaś w odniesieniu do zabudowy występującej na przylegającej działce budowlanej. Sama zatem treść odstępstwa wskazuje, że muszą być to działki zabudowane tj. więcej niż jedna. Ponadto nie ma również możliwości wyznaczenia nieprzekraczalnych linii zabudowy w sposób określony w § 5 ust. 7 pkt 4 Uchwały.
Należy zgodzić się z organem, że odmienna interpretacja jest sprzeczna nie tylko z wykładnią literalną tego przepisu, ale także z wykładnią celowościową, bowiem dopuści do zabudowy kolejnych działek wokół jeziora, aż do zabudowy całej linii brzegowej jeziora, co przeczy celowi, dla którego została wprowadzona 100 m strefa ochronna jeziora. Wskazane odstępstwo, nie zachodzi zatem w przedmiotowym postępowaniu.
Nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie odstępstwo określone w w § 5 ust. 7 pkt 5 Uchwały odnosi się do budowy obiektów budowlanych w granicach zabudowanej budynkiem działki budowlanej w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod warunkiem nie zmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy zlokalizowanej na tej działce lub na działce przylegającej, jednak pod warunkiem, że odległość zabudowy od brzegów wód na tej działce jest mniejsza niż odległość zabudowy od brzegów wód na działce, na której budowany jest obiekt budowlany. Sąd podziela stanowisko organu, że powyższe odstępstwo dotyczy wyłącznie działek zabudowanych (odnosi się do granic zabudowanej budynkiem działki). Natomiast działka o nr ew. [...] (stanowiąca część terenu inwestycji) nie jest zabudowana, a projekt decyzji w obecnym kształcie dopuszcza wprowadzenie na niej zabudowy w odległości mniejszej niż 100 m od jeziora [...]. Wyjaśnienia wymaga w tym miejscu, że w sytuacji, gdy projektu decyzji o warunkach zabudowy nie można uzgodnić chociażby w części, to należy w całości odmówić jego uzgodnienia.
Zgodnie z treścią odstępstwa wymienionego w § 5 ust. 7 pkt 6 Uchwały, zakaz zabudowy w pasie szerokości 100 m od jeziora Kalwa nie dotyczy siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy zagrodowej o obiekty służące do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w tym obiekty służące agroturystyce, pod warunkiem niezmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zabudowa zagrodowa to zabudowa skoncentrowana wokół jednego miejsca - podwórza lub zagrody, która powinna pełnić funkcje miejsca zamieszkania rolnika i miejsca jego pracy. Obok budynków mieszkalnych powinny ją tworzyć budynki gospodarcze, inwentarskie i inne obiekty potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2008 II OSK 1536/07, wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2011r., II SA/GI 539/11; wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2017r" II SA/Lu 1010/16). Jak wynika z projektu decyzji o warunkach zabudowy oraz z ortofotomapy, zabudowa skoncentrowana jest na działce nr [...], a projekt decyzji o warunkach zabudowy pozwala na budowę budynku gospodarczego w znacznej odległości od istniejących budynków gospodarczych i od budynku mieszkalnego.
Powyższe odstępstwo, nie będzie miało zastosowania, ponieważ realizacja inwestycji będzie wiązała się z lokalizacją nowego siedliska rolniczego na niezabudowanej działce w pasie 100 m od brzegu jeziora.
Planowana inwestycja, stanowi budynek gospodarczy przeznaczony do składowania narzędzi i płodów rolnych. Biorąc zatem pod uwagę charakter tego budynku, znajdą w sprawie zastosowania odstępstwa wymienione w § 5 ust. 7 pkt 7 i 8 Uchwały. Dotyczą one bowiem obiektów budowlanych niezbędnych do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani na wyznaczanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego terenach dostępu do wód publicznych oraz realizacji infrastruktury technicznej na potrzeby tych terenów oraz ścieżek rowerowych, ciągów pieszych oraz infrastruktury technicznej i obiektów małej architektury służących utrzymaniu porządku.
Na analizowanym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nie jest więc możliwe zastosowanie odstępstw wymienionych w § 5 ust. 7 pkt 9 Uchwały.
Nie jest również możliwe zastosowanie odstępstwa wskazanego w § 5 ust. 7 pkt 10 Uchwały, ponieważ planowana inwestycja nie została uzgodniona z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i nie wydano dla niej decyzji o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna przed wejściem w życie uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...].
Nie można uznać za zasadny zarzutu skarżącego, że jest on traktowany inaczej niż właściciele podobnych nieruchomości. Przedmiotem uzgodnienia, jest bowiem konkretny projekt decyzji o warunkach zabudowy, który podlega ocenie organów ochrony przyrody w takiej postaci w jakiej został im przedłożony do uzgodnienia. Organ nie bada natomiast, czy w sprawie objętej innym postępowaniem wydano prawidłowe rozstrzygnięcie, a tym samym czy inny projekt decyzji o warunkach zabudowy, będący przedmiotem innego postępowania, zawierał zapisy gwarantujące brak kolizji z zakazami obowiązującymi w danej formie ochrony przyrody.
Końcowo wskazać należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy musi być zlokalizowany w odległości 2 m od brzegu jeziora na niezabudowanej działce ze względu na uwarunkowania gospodarcze, mogące mieć wpływ na możliwość prowadzenia gospodarki rolnej przez inwestora.
Może on zostać także zrealizowany w obrębie istniejącego siedliska na działce nr [...]. Zarówno powierzchnia działki, parametry projektowanego obiektu oraz sposób wyznaczenia terenu inwestycji na załączniku graficznym pozwalają na swobodną realizację inwestycji w siedlisku. Brak jest zatem racjonalnego uzasadnienia dla budowania przedmiotowego obiektu na działce nr [...] i skarżący może rozważyć budowę tego rodzaju obiektu w obrębie istniejącego siedliska na działce nr [...].
Z uwagi na to, że przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy narusza zakazy określone w Uchwale i nie jest możliwe zastosowanie odstępstw od tych zakazów, Sąd uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło