VII SA/Wa 466/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-11
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Mirosława Kowalska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa ganku, która nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną skutkującą nakazem rozbiórki, pomimo wcześniejszego uchylenia decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia remontu?Ratio decidendi
Rozbudowa ganku, która nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną, nawet jeśli wcześniejsze zgłoszenie dotyczyło remontu innej części budynku, a decyzja o sprzeciwie wobec tego zgłoszenia została uchylona. W przypadku takiej samowoli budowlanej, po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego i braku przedstawienia wymaganych dokumentów przez inwestora, organ jest zobowiązany do orzeczenia nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki ganku, który został rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wcześniejsze zgłoszenie remontu dotyczyło innej części budynku, a decyzja o sprzeciwie wobec tego zgłoszenia została uchylona przez sąd. Organ administracji ustalił, że rozbudowa ganku nastąpiła bez pozwolenia, a inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów w ramach postępowania legalizacyjnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące fałszywości dowodów i niekompletności materiału dowodowego, a także sporu granicznego z sąsiadami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi H. P. i W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...], znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania H. i W. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...], nakazującej W. i H. P. rozbiórkę ganku usytuowanego przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] w części wykonanej rozbudowy o wymiarach 1,38 m x 3,20 m - bez wymaganego pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniu 25 września 2006 r. H. i W. P. zgłosili w Starostwie [...] zamiar wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na remoncie domu mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...]. Planowany remont obejmował stopniową wymianę odcinków ścian budynku, wykonanych z bali drewnianych o grubości ścian wraz z ociepleniem 18,5 cm, na ściany murowane z pustaków ceramicznych max o szerokości 18,5 cm i ocieplenie ich styropianem oraz wymianę okien.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Starosta [...] wniósł sprzeciw wobec zgłoszonej inwestycji. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H. i W. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r.Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 842/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na W. P. i H. P. obowiązek dostarczenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w terminie 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia i wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z w/w budynkiem mieszkalnym, następnie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nakazał W. i H. P. rozbiórkę werandy o wymiarach 4,29 m x 3,19 m (drewnianej o dachu dwuspadowym krytym papą posadowionej na fundamencie betonowym), ścian wykonanych z pustaka ceramicznego wykonanych na fundamencie betonowym (wokół istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego), usytuowanych, na działkach nr ew. [...] oraz [...], położonych w [...], przy ul. [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], na skutek odwołania złożonego przez H. i W. P., uchylił ww. decyzję oraz postanowienie z dnia [...] października 2008 r., znak [...],[...] (dotyczące nakazania inwestorom wstrzymania dalszych robót budowlanych) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Wyrokiem z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 827/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., wskazując, iż jeżeli organ ten miał wątpliwości co do kwalifikacji wykonanych robót budowlanych winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tej kwestii.
Kolejną decyzją, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania W. i H. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Helena P. i W. P., wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 544/10 skargę oddalił uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej ww. ,Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., wydanym w sprawie II OSK 1835/10, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlanego (tj. Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.). Ponadto, w zaskarżonym wyroku bezsporny fakt uchylenia decyzji o wniesieniu sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia w dniu 25 września 2006 r. został niewłaściwie oceniony w kontekście art. 48 ustawy Prawo budowlane. Sąd I instancji uznał bowiem, iż w tej sprawie sprzeciw został wniesiony skutecznie w terminie, natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 842/07 uchylający decyzje o sprzeciwie nie pozwalał na przyjęcie takiego stanowiska, a w konsekwencji na zastosowanie w tej sprawie trybu z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Tym samym nie było więc podstawy do zobowiązania inwestora na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane do dokonania określonych czynności, a w konsekwencji wobec ich niewykonania do wydania decyzji w trybie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skoro zaistniała, sytuacja nie pozwalała na przyjęcie stanowiska, że wykonane roboty dotyczyły obiektu w budowie (lub wybudowanego) pomimo sprzeciwu właściwego w tym zakresie organu administracji publicznej, to odpowiednim trybem procedowania w tej sprawie był wyłącznie ten określony w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Wskutek uchylenia wniesionego w tej sprawie sprzeciwu mamy doczynienia z samowolną budowlaną, lecz inną niż ta, o której mowa w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Kierując się wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 299/12 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2008 r. znak [...],[...].
Rozpoznając sprrawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. dokonał oględzin aktualnej formy i stanu budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...]. W toku oględzin ustalono, iż na nieruchomości znajduje się niepodpiwniczony parterowy budynek mieszkalny składający się z dwóch brył o wymiarach - bryła główna murowana ok. 4,41 m x 6,40 m wys. ok. 4,15 m - 2,81 m oraz druga bryła drewniana (ganek) o wymiarach ok. 4,28 m x 3,20 m i wys. w kalenicy 2,86 m. Także w świetle opinii stanu technicznego budynku mieszkalnego sporządzonej w sierpniu 2012 r. i przedłożonej przez inwestora, ganek posiada wymiary ok. 4,28 m x 3,20 m)
Organ wskazał, że na mapie geodezyjnej działki ozn. nr [...], potwierdzonej jako zgodnej ze stanem faktycznym na gruncie na dzień 29 września 2003 r. wymiary ganku wynosiły ok. 2,90 m x 3,20 m, tym samym z materiału dowodowego wynika, że obiekt drewniany – ganek został rozbudowany o ok. 1,38 m w kierunku ul. [...] (bez zmiany szerokości) bez pozwolenia na budowę..
W tych okolicznościach, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał W. i H. P. zaniechanie dalszych robót budowlanych wykonywanych w części głównej o wym. ok. 4,41 m x 6,40 m i wys. ok. 4,15 m - 2,81 m budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce o nr ew. [...], położonej w [...] przy ul. [...] wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego.
Odnośnie ganku o ustalonych wymiarach 4,28 m x 3,20 m Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podjął postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego (rozbudowa obiektu). Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. organ powiatowy nakazał wstrzymanie prowadzenie robót budowlanych przy części budynku mieszkalnego o wym. 4,28 m x 3,20 m i wysokości kalenicy 2,86 m (tj. ganku) wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na W. i H. P. obowiązek przedstawienia w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Ponieważ inwestorzy nie przedstawili żądanej dokumentacji, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał W. i H. P. rozbiórkę ganku usytuowanego przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...], położonej w [...] przy ul. [...] w części wykonanej rozbudowy o wym. 1,38 m x 3,20 m bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Po rozpozniu odwołania inwestorów zapadła, opisana na wstępie, zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r., nr [...], znak: [...].
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przyczyny dla których postępowanie w sprawie budynków przy ul. [...] w [...] zostało rozdzielone na to , dotyczące budynku w części tzw. bryły głównej oraz tzw. ganku stanowiącego bryłę o wymiarach ok. 4,28 m x 3,20 m (której dotyczy niniejsze postępowanie). Wskazał, że H. i W. P. zgłosili w Starostwie [...] zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie domu mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...]. Planowany remont obejmował stopniową wymianę odcinków ścian budynku wykonanych z bali drewnianych o grubości ścian wraz z ociepleniem 18,5 cm na ściany murowane z pustaków ceramicznych Max szerokości 18,5 cm i ocieplenie ich styropianem oraz wymianę okien. Tym samym powyższe zgłoszenie dotyczyło planowanych prac remontowych w bryle głównej budynku. Rozbudowa drewnianego ganku, nie była objeta tym zgłoszeniem. Rozbudowa miała miejsce bez pozwolenia na budowę.
Z powołaniem na art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane organ wskazał, że W. i H. P. dokonali rozbudowy ganku. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie na podstawie analizy map geodezyjnych, opinii co do stanu technicznego budynku oraz kontroli na gruncie dokonanej przez organ powiatowy. W świetle opinii z sierpnia 2012 przedłożonej przez inwestora ganek posiadał wymiary: szerokość 3,20 m i długość 4,28 m. Wymiary te zostały potwierdzone w trakcie kontroli obiektu w dniu 1 września 2012 r.. Z zestawienia załączonego do opinii fragmentu mapy zasadniczej ze stanem faktycznym na gruncie na dzień 29 wrześni 2003 r. wynika, że ganek miał wymiary ok. szerokość 3,20 cm i długość 2,90 m. Powyższe wskazuje zatem, że inwestor dokonał samowolnej rozbudowy ganku.
Organ odwoławczy powołując się na art. 28 oraz art. 48 ustawy Prawo budowlanego, wskazał, że samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady, skutkuje nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest jednak orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy nie narusza przepisów techniczno budowlanych. W związku z tym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. wstrzymał prowadzone roboty budowlane przy części budynku mieszkalnego o wym. 4,28 m x 3,20 m i nakazał W. i H. P. przedłożenie dokumentów wymaganych art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, celem rozważenia możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Inwestor był zobowiązany do przedłożenia wymaganych dokumentów w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Doręczenie postanowienia nastąpiło w dniu 20 sierpnia 2012 r. Do dnia 5 grudnia 2012 r. zobowiązani nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Skarżący nie wnioskowali także o przedłużenie 2 - miesięcznego terminu, czy o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania wymaganych dokumentów. Inwestorzy nie wykazali również, aby w jakikolwiek sposób dążyli do zebrania wymaganych dokumentów, celem ich złożenia w organie powiatowym, nie przejawiali również woli legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w okolicznościach sprawy, organ pierwszej instancji zobowiązany był orzec, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę ganku usytuowanego przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] położonej w [...] przy ul. [...] w części wykonanej rozbudowy o wym. 1,38 m x 3,20 m, rozbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli H. P. i W. P., dochodząc uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...].
W skardze, a nadto w pismach procesowych wskazali, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności są fałszywe. Decyzja została oparta na niekompletnej dokumentacji, z pominieciem zdjęć rodzinnych potwierdzających fałszywe dane na mapach Skarżący szeroko omówili także kwestię sporu granicznego jaki toczą z sąsiadami, a który organ nie wziął pod uwagę oceniając materiał dowodowy sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa, tym samym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
W okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy w związku z inwestycjami skarżących toczyło się obszerne postępowanie administracyjne i zapadały wyroki sądów administracyjnych, szczególną uwagę Sąd, rozpoznający sprawę niniejszą, zwrócił na to, czy orzeczenia kontrolowane odpowiadają prawu, także gdy zważyć na ustalenia i poglądy prawne jakie były wyrażone, w szczególności w uzasadnieniu wyroków sądowych.
Sąd nie ma wątpliwości, nakaz rozbiórki objęty decyzjami kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu, nie dotyczy obiektu objętego zgłoszeniem z 2006r., tym samym nie dotyczą go poglądy, o zastosowaniu trybu z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Organ, prawidłowo to omówił, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności dokumentów urzędowych, jakimi są mapy geodezyjne sporządzone przez uprawnionych geodetów, na podstawie map geodezyjnych wpisanych do stosownych rejestrów jednoznacznie wynika, że drewniana bryły budynku – ganku, w 2003r. miała wymiary 2,9m na 3,2m zaś w roku 2012 - 4, 28m na 3,20m.
Dowodu z map geodezyjnych, opisanych jako odzwierciedlających stan na gruncie na daną datę z pewnością nie mógłby podważyć dowody ze zdjęć, rodzinnych skarżących, obejmujących niniejszy ganek.
Powoływanie się zaś na to, że dokumenty są fałszywe, wymaga dla skuteczności tej tezy, przedstawienia prawomocnego wyroku swądowego na tę okoliczność.
Sąd stwierdza, że tak jak zostało to opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wynika z przebiegu postępowania, co do przedmiotu niniejszego nakazu rozbiórki skarżący dopuścili się samowoli budowlanej, wdrożono postępowanie legalizacyjne, a wobec tego, że skarżący nie poddali się tej procedurze nakaz rozbiórki znajduje uzasadnienie w powołanych przez organy przepisach prawa.
Podnoszone przez skarżących okoliczności związane ze sporem granicznym, nie miały znaczenia dla oceny samowoli i orzeczenia w jej przedmiocie.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło