VII SA/Wa 484/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi A. M. [...] S.A. w P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania urządzenia reklamowego skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., znak: [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. [...] S.A. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r., Nr [...], wnoszącej sprzeciw w sprawie budowy urządzenia reklamowego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. W. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r. Stan sprawy przedstawiał się następująco: W dniu [...] października 2007 r. w siedzibie jednego z biur Urzędu W. przy ul. M. [...], pełnomocnik A. [...] S.A. K. W. złożył pismo adresowane do Archiwum W., przy którym m.in. zgłosił listę 10 lokalizacji urządzeń reklamowych w różnych dzielnicach W. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2007 r., Nr [...], działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgłosił sprzeciw dla robót budowlanych polegających na wykonaniu urządzenia reklamowego na terenie działki nr ew. [...] przy ul. W. [...] w W. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. [...] S.A. Po rozpatrzeniu odwołania zapadła zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż urządzenie reklamowe będące przedmiotem zgłoszenia składa się z tablicy reklamowej o wymiarach 8,4 m x 4,4 m, słupa stalowego o wys. ok. 12,4 m i stopy fundamentowej, żelbetowej trwale związanej z gruntem (zagłębionej). Z zawartej w projekcie budowlanym informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wynika, iż inwestycja podczas realizacji robót budowlanych wymaga: zastosowania środków technicznych zapobiegających niebezpieczeństwom podczas wykonywania wykopu, prac na wysokościach, ogrodzenia terenu lub zabezpieczenia terenu przed osobami nieupoważnionymi i wyznaczenia stref niebezpiecznych, wyznaczenia dróg kołowych i pieszych dla osób upoważnionych, przebywających na terenie budowy, zabezpieczenia butli gazów technicznych przy robotach spawalniczych. Ponadto organ podniósł, iż lokalizację urządzenia zaplanowano przy ul. W. [...] w W. w Dzielnicy [...], tymczasem zgłoszenie poprzedzone ofertą usług reklamowych firmy [...] zostało złożone w jednej z kancelarii Urzędu W. przy ul. M. [...], co spowodowało, iż zgłoszenie trafiło do odpowiednio merytorycznie właściwej jednostki Biura Architektury i Planowania Przestrzennego po 11 dniach od złożenia pisma w Urzędzie W. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pełnomocnik firmy niejednokrotnie stosował praktyki składania zgłoszeń w dzielnicach odległych od planowanej lokalizacji, w celu udaremniania administracji architektoniczno-budowlanej czynności wynikających z obowiązków zawartych w przepisach Prawa budowlanego tzn. niemożności zachowania terminu do zgłoszenia ewentualnego sprzeciwu. Wojewoda [...] stwierdził, iż wobec powyższego decyzja Prezydenta W. z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] zgłaszająca sprzeciw w sprawie budowy urządzenia reklamowego, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym widnieje data stempla pocztowego 24 października 2007 r. została doręczona pełnomocnikowi [...] – K. W. po dwukrotnym awizowaniu w dniu 12 listopada 2007 r. tj. w 36 dniu od złożenia pisma w kancelarii Urzędu W przy ul. M. [...]. Organ odwoławczy, nie zgodził się z zarzutem skarżącego, jakoby wniesienie sprzeciwu przez organ I instancji po upływie 30 dni stanowiło zgodę organu na przystąpienie inwestora do realizacji planowanej budowli. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 79/06, w którym wskazano, iż termin do zgłoszenia sprzeciwu będzie zachowany jeżeli przed jego upływem decyzja zostanie nadana w polskiej placówce pocztowej. Organ wskazał, iż przedmiotowa decyzja została nadana w dniu 24 października 2007 r., zatem przed upływem 30 dniowego terminu. Organ II instancji podniósł nadto, iż analiza załączonego do zgłoszenia projektu budowlanego autorstwa mgr inż. M. D., upr. nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wykazała, że przedmiotowe urządzenie reklamowe nosi cechy budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W ocenie organu, jest to wolno stojący trwale związany z gruntem obiekt, w pełni samodzielny, niepowiązany technicznie z innym obiektem budowlanym. Realizacja tego urządzenia posiada wszelkie cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż robót tych nie można uznać za instalowanie urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust.2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz, że nie może mieć w tym przypadku też zastosowania przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, bowiem odnosi się on do tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce przed upływem 120 dni. Ponadto organ stwierdził, powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/08 oraz z dnia 25 maja 2007r., sygn. akt II OSK 1509/06, niepubl., że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Dokonując zaś kwalifikacji prawnej, czy dany obiekt (urządzenie reklamowe) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę również przepis art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne. Organ podkreślił również, powołując się na rozstrzygnięcie organu I instancji, iż lokalizacja przedmiotowej budowli narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Pasa N." przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] czerwca 2004 r. opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w 2004r. Nr [...], poz.[...]. Wyżej wymieniony plan wyklucza umieszczanie wszelkich reklam w liniach rozgraniczających ulic oznaczonych symbolami: [...] oraz w pasach terenu po obydwu stronach ulicy po 6 m szerokości licząc od linii rozgraniczających na zewnątrz osi drogi. W konkluzji swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zgłoszenie, które dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, nie jest zgłoszeniem w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach Prawa. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. [...] S.A. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji skarżąca Spółka zarzuciła jej naruszenie: art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, poprzez zaakceptowanie przez organ II instancji, że organ I instancji wniósł sprzeciw po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia; art. 30 ust. 6 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że istnieje podstawa do wniesienia sprzeciwu z uwagi na to, że wykonanie zgłoszonych robót budowlanych nie jest instalacją urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6; art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego do wykonywania robót budowlanych objętych zgłoszeniem można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. W niniejszej sprawie zgłoszenia dokonano dnia 8 października 2007 r., natomiast organ doręczył pełnomocnikowi Skarżącej sprzeciw dopiero 12 listopada 2007 r., a więc po terminie określonym w art. 30 ust. 5 ustawy. W rezultacie, ze względu na fakt, iż od dnia zgłoszenia zamiaru montażu reklamy do dnia doręczenia sprzeciwu upłynęło 30 dni, zaskarżona decyzja winna być uchylona. Ponadto Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że roboty budowlane objęte zgłoszeniem wymagają pozwolenia na budowę. Wskazała, że dokonała zgłoszenia zamiaru montażu urządzenia reklamowego w trybie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W ocenie Spółki dopuszczalne jest instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych, ale i na gruncie. W ocenie A. [...] w przedmiotowej sprawie organ I instancji naruszył art. 7 i 77 k.p.a., gdyż potraktował wybiórczo dowody dołączone do wniosku przez Skarżącą dokonując ustaleń, że Skarżąca nie dokonuje instalacji urządzenia reklamowego w trybie art. 29 ust. 2 pkt. 6, ale robót budowlanych niekorzystających ze zwolnienia. W szczególności organ nie wziął pod uwagę projektu konstrukcji reklam, w którym w sposób szczegółowy przedstawiono zarówno nośnik reklamowy, sposób jego posadowienia i konstrukcję, z których to informacji jasno wynika, iż jest to urządzenie składające się z gotowych półelementów, które następnie będą składane w jedną całość, a więc "instalowane" na gruncie. W uzasadnieniu swojej skargi A. [...] S.A. powołała się również na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które w jej ocenie, przemawia za uwzględnieniem skargi oraz za uznaniem, iż zapadłe rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, naruszają prawo. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Wykładania przepisu art. 30 Prawa budowlanego wskazuje, iż zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1 art. 30 Prawa budowlanego, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Organowi, do którego wpłynęło zgłoszenie przysługuje, zatem termin 30 dni na zgłoszenie sprzeciwu Oznacza to, że jeżeli organ do końca 30-dniowego terminu nie wniesie sprzeciwu lub nie wyda postanowienia w przedmiocie uzupełnienia braków zgłoszenia, traci z tą chwilą kompetencję do działania w sprawie. Termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego. Termin ten jest terminem do załatwienia sprawy, a nie do wydania decyzji. Termin ten jest dla organu aby wniósł sprzeciw. Nie jest to termin dla strony ani dla doręczyciela. Wniesienie sprzeciwu w rozumieniu art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego należy rozumieć jako sporządzenie i wysłanie decyzji przez organ, nie można utożsamiać tego terminu z doręczeniem decyzji o wniesieniu sprzeciwu. Albowiem od chwili wysłania pisma organ traci wpływ na dalsze losy pisma. Zatem nie można wymagać od organu aby wniesienie decyzji o sprzeciwie obejmowało zarówno działania organu jak i działania, np. poczty polskiej oraz stron, które również mogą również wpływać na losy pisma. Nie można więc podzielić stanowiska skarżącej Spółki, że "wniesienie sprzeciwu" stanowi data doręczenia decyzji stronie, takiego wymogu bowiem omawiany przepis na organ nie nakłada. Gdyby przyjąć, że termin upływa z chwilą doręczenia stronie decyzji w której zgłoszono sprzeciw, mogłoby dojść do sytuacji, że organ miałby zaledwie kilka dni do wydania takiej decyzji np. w przypadku doręczenia zastępczego, czy też w przypadku konieczności awizowania przesyłki. Dlatego też dla określenia daty z jaką termin uważa się za zachowany należałoby sięgnąć do zasad określonych w art. 57 § 5 k.p.a. W myśl art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo, a tym w sprawie będzie decyzja wnosząca sprzeciw, zostało np. nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Nawiązanie do treści art.57 § 5 k.p.a. przy ocenie, czy organ zachował termin 30-dniowy do wniesienia sprzeciwu z jednej strony zobliguje organ do terminowego podejmowania czynności, z drugiej zaś będzie niezależne od strony, która może podejmować starania, aby na przykład nie odbierać korespondencji, czy też czynić to ze zwłoką, która będzie z kolei skutkowała uchybieniem tegoż terminu przez organ. Jednocześnie taki sposób obliczania terminu 30-dniowego pozwoli na zachowanie dla organu stosownego czasu dla podjęcia określonej decyzji, a inwestorowi nie przedłuży to ponad dopuszczalną miarę okresu oczekiwania dla ewentualnego wniesienia sprzeciwu przez organ, a tym samym nie wpłynie na przedłużenie procesu inwestycyjnego, co jest zresztą podstawowym celem, dla którego wprowadzono w ogóle możliwość dokonywania zgłoszenia w sytuacjach ustawą przewidzianych (zobacz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 79/06). W niniejszej sprawie zgłoszenia dokonano w dniu 8 października 2007 r., decyzja z dnia 22 października 2007 r. zgłaszająca sprzeciw została nadana w dniu 23 października 2007 r., zatem sprzeciw wniesiony został w terminie przewidzianym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Przechodząc do merytorycznego odniesienia się do kontrolowanych decyzji, wskazać należy, iż wniesienie sprzeciwu było zasadne. Zgodnie z art. 30 ust 6 pkt 2 Prawa budowlanego, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Jak ustalił organ I instancji, lokalizacja przedmiotowej budowli narusza ustalenia § 16 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Pasa N." przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miasta W z dnia [...] czerwca 2004 r. opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] w 2004r. Nr [...], poz.[...]. Wyżej wymieniony plan wyklucza umieszczanie wszelkich reklam w liniach rozgraniczających ulic oznaczonych symbolami: [...] oraz w pasach terenu po obydwu stronach ulicy po 6 m szerokości licząc od linii rozgraniczających na zewnątrz osi drogi. Powyższego ustalenia nie kwestionowała Skarżąca ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ani też w skardze wniesionej do Sądu na decyzję Wojewody [...]. Tym samym wniesienie sprzeciwu do zamiaru wykonania określonych robót budowlanych, należy uznać za zasadne. Jednocześnie Sąd wskazuje, na błędną argumentację organu II instancji, iż przedmiotowa inwestycja wymaga pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków oraz z wyjątkiem reklam świetlnych podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonanie powyższych robót obciążone zostało obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyżej zacytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym ustawodawca nie uzależnił wyjątku wyszczególnionego w art. 29 ust. 2 pkt 6 ani od wielkości tablic i urządzeń reklamowych, ani też od tego czy są to tablice lub urządzenia wkopane w ziemię, a więc trwale związane z gruntem, które można uznać za budowle w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b oraz art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czy też są to tablice lub urządzenia reklamowe ustawione na konstrukcji naziemnej. Przepisy Prawa budowlanego w żaden sposób nie łączą tej kwestii z wymogiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu brzmienie przepisu art. 29 ust. 2 pkt 6 jednoznacznie wskazuje, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem okoliczności wskazanych w tym przepisie, a więc sytuowania ich na obiektach wpisanych do rejestru zabytków oraz z wyjątkiem reklam świetlnych podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, a więc bez względu na ich kwalifikację. Powyższy pogląd został wyrażony i ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt VII Sa/Wa 1311/04, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 903/04, wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1182/04). Reasumując, Sąd ocenia jako błędny, wyrażony w zaskarżonej decyzji, pogląd o bezwzględnej konieczności uzyskania pozwolenia na budowę na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. Podkreślić należy jednak, że zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę poprzez dokonanie zgłoszenia co do zamierzeń wymienionych w art. 30 ust. 1 ustawy nie ma charakteru bezwzględnego. Organ dysponuje stosownie do treści art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego instrumentem umożliwiającym powrót w konkretnym przypadku do zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Powyższe błędne stanowisko organu w zakresie kwalifikacji przedmiotowej inwestycji jako wymagającej pozwolenia na budowę pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy co zostało wyżej omówione zgłoszenie przez organ sprzeciwu było zasadne w świetle przepisu art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.