VII SA/Wa 5/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-08
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Joanna Gierak - Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej przed jej wydaniem jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby fizycznej, która zmarła przed jej wydaniem, jest obarczona wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak zdolności prawnej po śmierci strony uniemożliwia skuteczne doręczenie decyzji i wywołanie przez nią skutków prawnych. Taka decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę masztu wraz z instalacją. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora i orzekł o obowiązku rozbiórki. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że osoba, na którą nałożono obowiązek rozbiórki (D. R.), zmarła przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Strona skarżąca, [...] S.A., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji, uchylono decyzję organu pierwszej instancji i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. uchyla decyzję organu pierwszej instacji, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...], od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...], znak: [...], nakazującej D. R. rozbiórkę masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...], w terminie 90 dni od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna, - uchylił decyzję organu I instancji i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego o nałożeniu na D. R. obowiązku rozbiórki masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...].
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.).
2. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie legalności montażu przedmiotowego masztu.
W trakcie przeprowadzonych w dniu 19 grudnia 2013 r. oględzin stwierdzono, iż na przedmiotowej nieruchomości wykonywane są prace dotyczące montażu masztu oraz instalacji wraz z przekaźnikami anteny transmisyjnej na budynku mieszkalnym stanowiącym własność D. R.. Właściciel przedłożył zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o nie wniesieniu sprzeciwu na wykonanie robót objętych zgłoszeniem z dnia [...] października 2012 r. instalacji urządzenia bezprzewodowej transmisji sygnału internetowego na budynku zlokalizowanym na przedmiotowej działce. W skład zestawu wchodzą anteny odbiorowe, urządzenia elektroniczne wraz z kablami przytwierdzonymi do rury stalowej zamontowanej do komina i dachu budynku. Stwierdzono również, że wysokość przedmiotowej anteny wynosi 5,90 m. Do masztu przymocowanych jest siedem anten oraz dwie wypory rur stalowych ocynkowanych.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], znak: [...], wniósł sprzeciw w sprawie wykonania "robót budowlanych polegających na instalacji urządzeń, w tym urządzeń technologicznych nadawczo-odbiorczych, kabli antenowych, urządzeń telekomunikacyjno - alarmowych, kabli sygnalizacyjnych, modemów RF na obiekcie budowlanym na przedmiotowej działce. W wyniku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcia dotyczyły zgłoszenia z dnia [...] lutego 2012 r.
W dniu 13 stycznia 2014 r. przesłuchano A. G. - pełnomocnika [...] S.A., która oświadczyła, iż [...] Sp. z o.o. zakupiła konstrukcję rurową wsporczą od D. R.. Według oświadczenia pełnomocnika maszt telefonii komórkowej - konstrukcja rurowa wsporcza została wykonana zgodnie z dokonanym zgłoszeniem do Starostwa Powiatowego w [...].[...]S.A. aktualnie korzysta z urządzeń zamontowanych na konstrukcji rurowej wsporczej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]stycznia 2014 r. nr [...], znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na przedmiotowej działce.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P. i A. N., uchylił w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 985/14, oddalił skargę [...] S.A. na decyzję z dnia [...] marca 2014 r. nr [...].
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] maja 2015 r. przeprowadził oględziny budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] , w toku których ustalił, iż na I piętrze ww. budynku zamontowano maszt wraz z instalacją, który przymocowany jest do ścian i do stropu za pomocą śrub [...] i marek stalowych. Budynek jest w trakcie budowy. Nie stwierdzono żądnych rys ani ugięć zarówno stropu jak i ścian.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na przedmiotowej działce oraz nakazał zabezpieczenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na D. R. obowiązek przedstawienia, w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia:
zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] o zgodności budowy ww. masztu z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
czterech egzemplarzy projektu budowlanego ww. obiektu budowlanego,
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego ww. postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], znak: [...], nakazał D. R. rozbiórkę masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...], w terminie 90 dni od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2015 r., w ustawowym terminie, złożyła [...]S.A. z siedzibą w [...].
3. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego o nałożeniu na D. R. obowiązku rozbiórki masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji z dnia [ marca 2014 r. nr [, na mocy której organ uchylił w całości rozstrzygnięcie organu powiatowego w przedmiocie umorzenia postępowania, dokonał kwalifikacji prawnej przedmiotowego obiektu wskazując, iż inwestor wybudował stację bazową telefonii komórkowej. Potwierdzeniem powyższego jest to, że przedmiotowa instalacja odpowiada szkicom, jakie zostały dołączone do zgłoszenia z dnia [...] lutego 2012 r., które dotyczyło budowy stacji bazowej telefonii komórkowej i co do którego wniesiono sprzeciw. Organ odwoławczy uznał, iż zamontowane na ww. budynku urządzenie nie jest anteną do odbioru bezprzewodowego internetu. Powyższe stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 985/14.
W świetle powyższego wskazał, iż zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy Prawo budowlane, obowiązujących w okresie realizacji przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej tego rodzaju zamierzenie inwestycyjne nie było zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, ani z obowiązku dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor co prawda legitymuje się zgłoszeniem robót budowlanych polegających na instalacji urządzenia bezprzewodowej transmisji sygnału internetowego, jednak z uwagi na to, że faktycznie wybudowano obiekt, który nie stanowi obiektu o którym mowa w ww. zgłoszeniu i jego wzniesienie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, organ powiatowy prawidłowo zastosował tryb przewidzianych w art. 48 i nast. ustawy Prawo budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że organ stopnia podstawowego podjął próbę legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, jednak inwestor nie spełnił obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Niespełnienie przez inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w wyznaczonym przez organ terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w przypadku spełnienia określonych obowiązków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. W przypadku zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 120/05).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu uznał, że organ powiatowy prawidłowo ustalił adresata określonego obowiązku w decyzji I instancji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że inwestor – D. R. - wykonał przedmiotowy obiekt we wrześniu 2013 r., a więc przed datą wskazaną w odwołaniu, od której - zdaniem skarżącej - przedmiotowy obiekt zmienił właściciela. Zauważył, że w sytuacji stwierdzenia zasadności nałożenia obowiązku rozbiórki organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę art. 52 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Prawodawca jako podmioty mogące być adresatami rozstrzygnięcia wymienia inwestora, właściciela, zarządcę obiektu budowlanego. Kolejność podmiotów wskazanych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. W ocenie organu odwoławczego w pierwszej kolejności zobowiązanym do dokonania czynności jest inwestor.
Organ II instancji za błędne uznał stanowisko skarżącej, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego nie miał prawa wymagać od strony postępowania legalizacyjnego przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do obiektów, których budowa wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ nadzoru budowlanego ma prawo żądać od strony przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także - w przypadku zaistnienia takiego obowiązku - przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni podzielił stanowisko organu powiatowego co do zasadności nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki przedmiotowego masztu, to jednocześnie organ uznał, iż koniecznym jest zastosowanie w stosunku do decyzji organu I instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenie decyzji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] oraz orzeczenie co do istoty. Uznał bowiem, iż przepis stanowiący materialną podstawę decyzji organu I instancji, tj. art. 48 Prawa budowlanego, nie daje organowi uprawnienia do wyznaczania inwestorowi terminu na wykonanie orzeczonego obowiązku.
Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego o nałożeniu na D. R. obowiązku rozbiórki masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na przedmiotowej działce.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowisko organu.
5. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. z siedzibą w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa:
1) art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 1 k.p.a. polegające na oparciu ww. decyzji na dowolnej argumentacji w oderwaniu od materialno - prawnych przepisów prawa i obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności na odstąpieniu od zasady, iż organy działają na podstawie przepisów prawa, oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
2) błędną wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa budowlanego, przez uznanie, że wykonane przez inwestora D. R. roboty budowlane nie podlegały trybowi przewidzianemu ww. przepisie, lecz wymagały uzyskania pozwolenia na budowę;
3) niewłaściwe zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego obu instancji trybu postępowania określonego w art. 48 ustawy - Prawo budowlane, to jest uznanie, że inwestor D. R. dokonał budowy masztu oraz montażu urządzenia bezprzewodowej transmisji sygnału internetowego (anteny) w warunkach samowoli budowlanej.
6. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2) lub też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie jednak nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, na mocy art. 151 p.p.s.a.
8. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego o nałożeniu na D. R. obowiązku rozbiórki masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. [...] w [...].
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
9. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] nakazał D. R. rozbiórkę masztu wraz z instalacją, przekaźnikami anteny transmisyjnej na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na przedmiotowej działce. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 r. uchylił decyzję organu I instancji i nałożył na D. R. obowiązek rozbiórki przedmiotowego masztu, a następnie skierował do niego powyższe rozstrzygnięcie. Z akt sprawy wynika natomiast, że D. R. zmarł w dniu 27 września 2015 r., o czym pismem z dnia 30 listopada 2015 r. J. R. zawiadomił organ I instancji.
Sąd zwrócił się zatem do Urzędu Stanu Cywilnego [...] z prośbą o nadesłanie skróconego odpisu aktu zgonu D. R. W odpowiedzi nadesłano żądany dokument (karta 65 akt sądowych), z którego wynika, że D. R. zmarł w dniu 27 września 2015 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że prowadzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie żyje, i wydanie w stosunku do niej decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99 Lex nr 82653; z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004/3/33, Lex nr 83698; z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1959/06, Lex nr 505429, z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1429/08, Lex nr 595138).
Powyższe stanowisko w pełni zasługuje na aprobatę. Należy bowiem zauważyć, że jeśli stroną postępowania jest osoba fizyczna, o jej prawach czy obowiązkach można orzec, jeśli ma zdolność prawną. Ta ostatnia na gruncie art. 8 Kodeksu cywilnego pojawia się co do zasady wraz z urodzeniem oraz kończy się wraz ze śmiercią osoby. Przymiot strony, przysługujący osobie fizycznej wygasa zatem wraz z jej śmiercią, a to oznacza, że nie tylko nie można wszcząć postępowania ani wydać w stosunku do osoby zmarłej decyzji, ale także, że nie może ta decyzja, z powodu braku możliwości fizycznego jej doręczenia, wywołać odpowiednich skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1187/11, Lex nr 1260058).
Skoro zatem w przedmiotowej sprawie decyzja organu II instancji została skierowana do osoby nieżyjącej, rozstrzygnięcie to uznać należy za obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co czyni koniecznym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jednocześnie uchylono decyzję organu I instancji, ponieważ decyzja ta orzeka o najdalej idącej sankcji samowoli budowlanej, tj. rozbiórce obiektu budowlanego, a przyczyną jej wydania było niewykonanie przez D. R. obowiązków zmierzających do legalizacji samowoli, określonych w postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Mając na uwadze to, że obowiązek został nałożony na osobę nieżyjącą oraz ewentualne wstąpienie w miejsce zmarłego do niniejszego postępowania administracyjnego jego następców prawnych zasadne jest przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego ponownie. Gdyby decyzja organu I instancji pozostała w obrocie prawnym, to ewentualni następcy prawni zmarłego wstąpiliby do postępowania już na takim jego etapie, który uniemożliwia legalizację samowoli.
Podkreślić należy, że na ocenę o zaistnieniu w niniejszej sprawie powyższej wady nie ma wpływu to, czy organy wiedziały o śmierci wskazanych wyżej stron postępowania oraz, czy ich ewentualna niewiedza była zawiniona czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 140/11, Lex nr 1149167; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2406/10, Lex nr 1150790).
Rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę powyższe ustalenia i określi właściwy, aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić w nim udział i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia.
Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem oraz pominął pozostałe zarzuty skargi, uznając ich rozpoznawanie za przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie I sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje oparcie w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło