VII SA/Wa 504/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-16

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak zgody wszystkich współwłaścicieli na realizację inwestycji budowlanej, stwierdzony po upływie znacznego czasu od wydania pozwolenia na budowę, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna z prawem. Chociaż pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę z 1976 r. została wydana z naruszeniem przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością (brak zgody wszystkich współwłaścicieli), to jednak znaczny upływ czasu (ponad 40 lat) oraz brak kwestionowania tej decyzji przez współwłaścicieli i innych zainteresowanych przez tak długi okres, wykluczają możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Skutki społeczno-gospodarcze takiego naruszenia nie są możliwe do zaakceptowania w państwie prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Gminy z 1976 r. o pozwoleniu na budowę. Skarżąca zarzucała pierwotnej decyzji rażące naruszenie prawa, polegające na braku zgody wszystkich współwłaścicieli na realizację inwestycji. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z 1976 r., jednak GINB uchylił tę decyzję, odmawiając stwierdzenia nieważności pierwotnego pozwolenia na budowę, argumentując m.in. znacznym upływem czasu i brakiem rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant st.sekr.sąd Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Wojewoda [...] decyzją [...] z dnia [...].03.2016r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia [...].01.1976r. znak [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego położonego przy ulicy S.[...] w M. (obecnie ul. Ż. [...] we W.). Postępowanie zostało wszczęte na wniosek E. G., która zarzucała decyzji rażące naruszenie prawa polegające na braku pisemnej zgody wszystkich współwłaścicieli na realizację inwestycji. Organ ustalił, że w rozpatrywanej sprawie inwestor Z. J. złożył podanie o wydanie pozwolenia na budowę na działce o numerze [...] dnia [...] grudnia 1975r. Dnia 26 stycznia 1976r. Naczelnik Gminy [...] wydał Z. J. decyzję o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego. Dnia 10 września 1976r. na podstawie umowy darowizny, inwestor i jego żona M. J. zostali obdarowani przez A. i M.J. udziałem wnoszącym 1/3 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę o nr [...]. Niniejsza sprawę należy zatem rozpatrywać w kontekście zgodności z przepisami obowiązującymi w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę tj. w dniu [...] stycznia 1976r. Stosowanie do art.29§ 5 z ustawy z dnia 24pażdziernika 1974r. Prawo budowlane (DZ.U. z 1974r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Zgodnie zaś z § 21 ust. 1pkt 2 rozporządzeniem Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 ze zm.) do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor jest obowiązany dołączyć odpis dokumentu stwierdzającego jego prawo do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. Zarówno w momencie składania przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę przedmiotowego przedsięwzięcia na działce nr [...], jak i w dniu wydawania zaskarżonego pozwolenia na budowę , właścicielami tej działki byli wyłącznie A.i M. J., więc powinni posiadać zgodę obojga współwłaścicieli działki nr [...] na realizacje na tym terenie zamierzenia. Zgoda ta winna zaś być wyrażona w dokumencie , którego odpis inwestor obowiązany był dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę, a zgoda taka musiała być wyraźna i nie mogło być tutaj żadnego domniemania. Tymczasem w aktach sprawy organu wydającego zaskarżoną decyzję, tj. Naczelnika Gminy W. nie ma dokumentu świadczącego o posiadaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością (dz. nr [...]) przewidzianą pod inwestycję Organ zaznaczył , że złożone przez inwestora we wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie, iż działka nr [...] stanowi jego własność nie tylko nie odpowiadało stanowi faktycznemu (jedynymi właścicielami byli wówczas wyłącznie A. i M. J.), lecz również było niewystarczające w zakresie formy. Ówcześnie obowiązujące przepisy wymagały bowiem załączenia do wniosku o pozwolenie na budowę odpisu dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością, nie zaś samego oświadczenia inwestora. Podsumowując organ stwierdził, że wydanie zatem pozwolenia na budowę bez uprzedniego wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością w postaci zgody właścicieli działki nr[...], poprzez dołączenie do wniosku odpisu dokumentu stwierdzającego to prawo, stanowi rażące naruszenie art. 29§ 5 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego. Brak wyraźnej zgody właścicieli działki nr [...], przesądził zaś o nieposiadaniu przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością. Po rozpatrzeniu odwołania M. J. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...]z dnia [...].12.2016 r. uchylił wskazaną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia [...].01.1976 o pozwoleniu na budowę dla Z.J. Organ wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez E. G.- współwłaścicielkę działki inwestycyjnej nr ew.[..] położonej przy ul. S. [...] w M. (obecnie ul. Ż. [...] we W.), co potwierdza księga wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy we W., VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity- DZ. U. z 1974 r. Nr 38, poz.229 ze zm.) według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji, pozwolenie na budowę może byc wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Z kolei zgodnie z przepisem § 48 z (według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji ), do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor jest obowiązany dołączyć dowód własności lub wieczystego użytkowania działki budowlanej. Z akt sprawy nie wynika, aby do wniosku z dnia 10 grudnia 1975 r. o pozwolenie na budowę inwestor załączył dowód stwierdzający jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. We wniosku tym Z. J. wskazał jedynie, że działka nr. ew [...] obecnie nr. ew [...] stanowi jego własność. Jednakże zarówno z kopii aktu notarialnego z dnia 10 września 1976 r., Reportorium [...]Nr [...], znajdującej się w aktach sprawy, jak i Księgi Wieczystej dla nieruchomości położonej przy ulicy Ż. [...] we W. wynika, że w dniu założenia przedmiotowego wniosku współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli A. i M. J. (w części [...] w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej) oraz M. i Z.J. (w części _ 1/3 w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej). Organ zaznaczył, że zgodnie z art.199 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz .93 ze zm.) do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Organ stwierdził, że orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazuje, że budowa obiektu budowlanego, przebudowa obiektu .budowlanego na nieruchomości, objętej współwłasnością w częściach ułamkowych wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną. W takim przypadku potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Organ podkreślił, że stosownie do treści art. 36 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji), oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym. Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda drugiego małżonka wyrażona w formie wymaganej dla danej czynności prawnej. W analizowanej sprawie z akt sprawy nie wynika, aby M. J. wyraziła zgodę na realizację spornej inwestycji. Organ jednak zwrócił uwagę na dominujący w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pogląd, iż nie stanowi rażącego naruszenia prawa takie rozporządzenie rzeczą wspólną przez jednego ze współmałżonków, które nie prowadzi do uszczuplenia majątku wspólnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. Akt VII SA/Wa 2066/06,xwyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 750/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2469/10). Tym samym brak odrębnej zgody Marianny Jakubowskiej na realizację przedmiotowej inwestycji nie daje podstawy do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Wobec braku zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości inwestycyjnej organ stwierdził, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania działką położona przy ulicy S. [...] w M. (obecnie działka nr ew. [...] położona przy ul. Ż. [...] we W.) na cele realizacji spornej inwestycji. Tym samym w analizowanym przypadku doszło do naruszenia art 29. ust. 5 Prawa budowlanego w zw. § 46 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r, Stosownie do treści przypisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdził nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Organ oceniając skutki społeczno-gospodarcze stwierdzonego naruszenia przypomniał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. 702), którym uznano za niezgodny z art. 2 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy . Organ zauważył, że stosownie do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, zaś art. 8 Konstytucji RP wskazuje, że ustawa zasadnicza jest najważniejszym źródłem prawa w Rzeczypospolitej Polskiej i nakazuje stosowanie jej bezpośrednio, o ile Konstytucja nie stanowi inaczej. Powyższe oznacza, że organy administracji publicznej związane są bezpośrednio Konstytucją, a w konsekwencji mają obowiązek odmówić stosowania przepisów prawa, które stoją w sprzeczności z ustawą zasadniczą (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 107/10). Co prawda Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu ww. orzeczenia nie wyjaśnił co należy rozumieć pod' pojęciem "znacznego upływu czasu" jednakże zważywszy, że orzeczenie dotyczy art. 156 §/2 k.p.a. który nie przewiduje dłuższego, aniżeli 10-letni, terminu dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji uzasadnionym wydaje się twierdzenie, że niedopuszczalnym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło ponad 10 lat (wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 382/15). W podobnym kontekście wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1603/14, iż znaczny upływ czasu, o którym mowa w ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w z dnia 12 maja 2015 r., o sygn. akt P 46/13, musi być brany pod uwagę przy ocenie ww. skutków społeczno-gospodarczych, które wywołuje rozstrzygnięcie (por. też wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn.. akt II OSK 1953/14). W sytuacji gdy, współwłaściciele nieruchomości inwestycyjnej na usytuowanie spornej inwestycji godzili się i której nie kwestionowali przez prawie 40 lat - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzone wyżej naruszenie nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych, które byłyby niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Analizując decyzję organ także stwierdził, że w myśl § 46 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor jest obowiązany dołączyć plan zagospodarowania działki. Natomiast zgodnie z treścią § 47 ust. 1 ww. rozporządzenia plan zagospodarowania działki budowlanej należy sporządzić na aktualnej mapie (dopuszczonym przez przepisy szkicu sytuacyjnym), w skali nie mniejszej niż 1: Z akt sprawy wynika, że inwestor załączył "plan realizacyjny" w skali 1:500. Organ stwierdził, że tym samym decyzja Naczelnika Gminy W. z dnia [...] stycznia 1976 r., znak: [...], nie narusza w sposób rażący przywołanych wyżej przepisów § 46 ust. 1 pkt 1 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. Stosownie do treści art. 3 Prawa budowlanego, obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z treścią § 43 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi. Organ odwoławczy zauważył, że w toku postępowania odwoławczego podejmował wielokrotnie próby uzyskania wyrysu i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. dla działki nr ew. [...], położonej przy ul. S. [...] w M. (obecnie działka nr ew. [...], położona przy ul. Ż. [...] we W.), według stanu na dzień 26 stycznia 1976 r. (pisma GUNB z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], z dnia [...] września 2016 r" znak: [...], oraz z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...]). Przy piśmie z dnia 2 września 2016 r. M. J. przesłała uzyskaną w Archiwum Państwowym w T. "mapę sytuacyjno-wysokościową", z której wynika jedynie, iż działka nr ew. [...] przy ul. Ż. [...] znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem [...]. Brakuje jednak informacji, czy powyższa "mapa sytuacyjno-wysokościowa" stanowiła załącznik graficzny do planu miejscowego, a jeśli tak, to do jakiego i jaki rodzaj zabudowy dopuszczony jest na tym obszarze. Organ wskazał, że zgodnie z obecnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwałą Rady Miasta W. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] kwietnia 2015 r., poz.[...]), działka inwestycyjna znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego co do rodzaju zabudowy, wysokości zabudowy czy też linii zabudowy. Organ zaznaczył, że wprawdzie w postępowaniu nieważnościowym badanie prawidłowości decyzji przeprowadzane jest w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący na dzień jej wydania, to jednak powyższa zasada nie znajduje zastosowania w odniesieniu do oceny społeczno-gospodarczych skutków stwierdzonego uchybienia. Z racji tego, że skutki danego aktu, jak również skutki obciążających go uchybień, mają ze swej istoty charakter następczy względem podjętego rozstrzygnięcia, przy ich ocenie nie tylko dopuszczalnym, ale wręcz koniecznym jest uwzględnienie również tych okoliczności, które nastąpiły po wydaniu kontrolowanego rozstrzygnięcia. W związku z tym GINB stwierdził, że nawet ewentualna niezgodność planowanej inwestycji z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania terenu nie mogłaby - wobec wskazanego wyżej upływu ponad 40 lat oraz braku rażącej niezgodności z obecnie obowiązującymi ustaleniami planu miejscowego - stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odwoławczy ponadto stwierdził, że kontrolowana przedmiotowa inwestycja nie narusza rażąco przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, o których mowa w art. 6 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów: - art. 9 i 11 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek uchylenia decyzji organu I instancji, - art. 107 § 1 kpa poprzez brak sprecyzowania w sentencji zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia tj. jakiej decyzji Naczelnika Gminy W. organ II instancji odmawia stwierdzenia nieważności (brak wskazania daty i znaku decyzji), - art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych ustaleń faktycznych , w szczególności poprzez przyjęcie, iż w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę tj. w dniu [...].12.1975 r. Z. J. był współwłaścicielem nieruchomości oznacz, ewid. [...], gdy tymczasem współwłaścicielem stał się dopiero w dniu 10.09.1976 r., -wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 Kpa poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, -błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, iż brak udziału właścicieli nieruchomości dz. [...] małżeństwa A. i M. a J. jako stron postępowania o wydanie pozwolenia na budowę nie stanowiło rażącego naruszenia prawa pomimo, iż pozwolenie na budowę nakładało m.in. obowiązek rozbiórki istniejącego już budynku mieszkalnego na ww. nieruchomości, - błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 21 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż nie doszło do naruszenia nabytego prawa własności nieruchomości dz. [...] A.i M. J. poprzez wydanie decyzji o pozwolenia na budowę z dnia [...].01.1976 r. przez Naczelnika Gminy W., a w konsekwencji nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, -błędną wykładnię przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 24 października 19-74 r. Prawa budowlanego i § 46 ust: 1 pkt 4 rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego poprzez przyjęcie, iż brak wykazania przez wnioskodawcę Z. J. tytułu prawnego do nieruchomości objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, -błędnym zastosowaniu art. 199 albowiem w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę jedynymi właścicielami nieruchomości oznacz, ewid. [...] było małżeństwo A. i M. J., zatem przepis ten nie ma w ogóle zastosowania, -błędnym zastosowaniu art. 36 poprzez przyjęcie, iż wnioskodawca Z. J. mógł działać samodzielnie w zakresie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, bez zgody żony M. J. uznając, że nieruchomość dz.[...] wchodziła w skład wspólności małżeńskiej, gdy tymczasem nabycie przez małżonków udziału w ww. nieruchomości nastąpiło dopiero 10.09.1976 r., zatem przepis ten nie ma w ogóle zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania wnosili o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył co następuje: Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie naruszona. Przede wszystkim stwierdzić należy , że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, które to postepowanie może zakończyć się wyeliminowaniem z obrotu prawnego prawomocnej decyzji, a więc stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnej. Skarżąca zarzucała decyzji Naczelnika Gminy W. z dnia [...].01.1976 r. rażące naruszenie prawa w rozumieniu 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Rażące naruszenie prawa, w którym mowa w art156 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego czy materialnego o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażone stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy wykładni prawa , lecz o przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Oznacza to, że organ wydając decyzje czyni to niezgodnie z treścią normy prawnej na tyle wyraźnie , że nie budzi to wątpliwości interpretacyjnych. Kolejną przesłanka jest niemożliwość zaakceptowania z punktu widzenia praworządności skutków społeczno-gospodarczych naruszenia prawa przez kontrolowaną w postepowaniu nadzwyczajnym decyzję. Przy ocenie , czy naruszenie prawa można ocenić jako rażące znaczenie ma także charakter przepisu , który został naruszony oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli jakie wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony jedynie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu to znaczy taki, który nie wymaga wykładni prawa . Odnosząc powyższe rozważanie do rozpatrywanej sprawy zauważyć wypada, że decyzja Naczelnika Gminy W. z dnia [...].01.1976 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego na działce położonej przy ulicy S. [...] w M.powinny być zbadane pod kątem w/w przesłanek rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy stwierdził , że doszło do naruszenia § 46 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 20.02.1975 r. , gdyż nie został dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę plan zagospodarowania działki, a jedynie plan realizacyjny w skali 1:500. Nie można natomiast stwierdzić czy naruszono § 43 ust 1 w/w rozporządzenia stanowiąc, że pozwolenie na budowę rozstrzyga o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów o terenach budowlanych w miastach lub na obszarach wsi, bowiem nie odnaleziono planu i nie uzyskano wyrysu i wypisu planu według stanu na dzień 26.01.1976 r. Organ ustalił jedynie, że zabudowa jest zgodna z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...].03.2015 r., który dla działki inwestycyjnej przewiduje zabudowę mieszkalną jednorodzinną (MN). Powyższe uchybienia dotyczące postępowania organu architektoniczno-budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być ocenione jako rażące, gdyż nie dotyczą przekroczenia prawa w sposób jednoznaczny, niewątpliwy. Organy obu instancji wskazały na naruszenie art. 29 ust 5 ustawy z dnia 24.10.1974 r., które stanowią, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Przepis ten nie jest jednoznaczny ponieważ nie wskazuje sposobu wykazania prawa do dysponowania nieruchomością. Został on "doprecyzowany" przepisem § 46 ust 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego stanowiącym, że do wniosku o sporządzenie pozwolenia na budowę inwestor obowiązany jest dołączyć dowód własności lub wieczystego użytkowania działki budowlanej. Bezsporne jest, że wnioskodawca Z. J. dołączył oświadczenie, że działka nr [...] (obecnie ne ew.[) jest jego własnością. Jak wynika z akt sprawy na datę złożenia wniosku w dniu 10.12.1975 r. i datę decyzji [...].01.1976 r. właścicielami działki byli A. i M. J. Poza sporem jest więc, że decyzja z dnia [...].01.1976 r. narusza wie przepisy dotyczące wykazania prawa do dysponowania nieruchomością. Dla stwierdzenia czy naruszenie to było rażące zasadnie organ odwoławczy przeprowadził analizę skutków społeczno-gospodarczych decyzji.W tym zakresie organ wziął pod uwagę , że wnioskodawca Z. J. i jego zona M. Małżonkowie Aktem Notarialnym z dnia [...].09.1976 r. zostali obdarowani przez dotychczasowych właścicieli A. i M. J. udziałem 1/3 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Dokonując oceny skutków społeczno-gospodarczych decyzji organ wziął pod uwagę , że od wydania decyzji [...].01.1976 r. upłynęło 40 lat i z tych względów organ ten uznał, że wskazane naruszenie prawne nie może być ocenione jako rażące. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ocenę organu odwoławczego uwzględniając tez fakt, że decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...].01.1976 r. o pozwolenie na budowę nie była kwestionowana przez współwłaścicieli działki A. i M. J. do ich śmierci, a także przez siostrę inwestora E. G. przez tak długi okres czasu. Powyższe względy zadecydowały, że decyzję zaskarżoną sąd uznał za zgodną z prawem. Sąd orzekł na podstawie art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło