VII SA/Wa 511/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z wniosku wynika, że W. S. wraz z mężem posiadają mieszkanie o powierzchni 90 m2 w starym budynku, wymagające gruntownych remontów. Jak wskazano w złożonym wniosku, skarżąca jest inwalidką I grupy. W. S. wraz z mężem utrzymują się z dochodów w wysokości 3825,15 zł netto miesięcznie uzyskiwanych z tytułu emerytur. Jednocześnie z wniosku wynika, iż z uwagi na ich stan zdrowia wydają na lekarstwa, zabiegi oraz dowożenie na zabiegi ok. 2200 zł miesięcznie. Wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą natomiast 1200 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że na wyżywienie, odzież i inne wydatki pozostaje kwota 425 zł na miesiąc. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem przekonać sąd/referendarza sądowego, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" oznacza bowiem, że to wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna zatem poprzez rzetelne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp. wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie spoczywa na stronie. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Podkreślenia ponadto wymaga, że niedopełnienie przez wnioskodawcę obowiązku przedstawienia na podstawie art. 255 ustawy dodatkowych wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji majątkowej, gdy ta w oparciu o przedłożone dotychczas informacje jest uznawana za niepełną bądź budzącą wątpliwości (niewiarygodną), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 kwietnia 2014 r. II GZ 151/14 LEX nr 1443380, z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać trzeba, że z uwagi na niewystarczające, w ocenie referendarza sądowego, przedstawienie sytuacji finansowej w złożonym przez W. S. wniosku, pismem z dnia 8 maja 2015 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z leczeniem, oszacowanych we wniosku na kwotę 2200 zł, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego/ rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, - wskazanie, czy skarżąca korzysta z finansowej pomocy rodziny lub innych osób (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc). Ww. pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 25 maja 2015 r. W. S. nie udzieliła żadnej odpowiedzi na wezwanie z dnia 8 maja 2015 r., uniemożliwiając tym samym dokonanie jednoznacznej oceny jej możliwości płatniczych. W ocenie referendarza sądowego na podstawie samych informacji zawartych w złożonym wniosku nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa pomocy. Zauważyć trzeba, że łączna wysokość otrzymywanych przez W. S. i jej męża emerytur wynosi 3825,15 zł netto miesięcznie, przy czym nie mają oni innych osób na utrzymaniu. Wprawdzie we wniosku wskazano na duże wydatki związane z leczeniem, jak również z utrzymaniem mieszkania (które według oświadczenia skarżącej wynoszą odpowiednio 2200 zł i 1200 zł), jednakże do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie samo twierdzenie strony o dużych wydatkach, bez ich jakiegokolwiek udokumentowania. Z tego względu wezwano skarżącą pismem z dnia 8 maja 2015 r. do uzupełnienia złożonego wniosku, m.in. poprzez udokumentowanie wysokości powyższych wydatków, do którego to wezwania skarżąca się nie zastosowała. Brak reakcji W. S. na pismo z dnia 8 maja 2015 r. powoduje zaś, że nie można w pełni ocenić sytuacji finansowej skarżącej i jej możliwości płatniczych. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).