VII SA/Wa 531/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-29
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od zbiornika gazu płynnego, jeśli zastosowano rozwiązania zamienne zapewniające bezpieczeństwo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, uwzględniając odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od zbiornika gazu płynnego. Odstępstwo to było uzasadnione "przypadkiem szczególnie uzasadnionym", a zastosowane rozwiązania zamienne (ocieplenie budynku materiałem niepalnym oraz obliczenia inżynierskie) zapewniały bezpieczeństwo ludzi i mienia, nie powodując pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. P. i D. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku handlowego wraz z infrastrukturą. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące udzielenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie odległości od podziemnego zbiornika gazu płynnego LPG oraz innych kwestii związanych z bezpieczeństwem i zgodnością projektu z planem miejscowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Andrzej Siwek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. P. i D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej "Prawo budowlane"), po ponownym rozpatrzeniu odwołania E P i D P od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmującą budowę parkingu i dróg wewnętrznych, wiat pomocniczych, pylonu reklamowego, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjno-przepływowym na wody deszczowe, linii kablowej oświetlenia terenu i zasilającej oraz kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]– utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2019 r.
Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez Wojewodę [...] (dalej także "organ II instancji").
Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmującą budowę parkingu i dróg wewnętrznych, wiat pomocniczych, pylonu reklamowego, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjno-przepływowym na wody deszczowe, linii kablowej oświetlenia terenu i zasilającej oraz kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] w m. [...], gm. [...].
Odwołanie od wyżej wymienionego rozstrzygnięcia złożyli Z P oraz E P i D P.
Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2019 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Starosta [...] decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
Odwołanie, w ustawowym terminie, wnieśli E P i D P oraz Z P.
Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Na skutek sprzeciwu inwestora złożonego od ww. rozstrzygnięcia organu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 1 czerwca 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 690/20, uchylił zaskarżoną decyzję kasacyjną Wojewody [...]. Sąd stwierdził bowiem, że braki jakimi dotknięte były ustalenia postępowania przed organem I instancji mogą zostać usunięte w postępowaniu odwoławczym.
Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2020 r., nr [...] zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej. Organ odwoławczy wezwał również inwestora do usunięcia występujących braków.
Postępowanie odwoławcze w stosunku do Z P zostało następnie umorzone decyzją Wojewody [...] z [...] grudnia 2020 r., nr [...], albowiem organ II instancji uznał, że ww. osobie nie przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Rozpoznając natomiast odwołanie wniesione przez E P i D P, organ II instancji stwierdził, że inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 oraz w art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, a przedłożona do zatwierdzenia dokumentacja projektowa spełnia wymogi art. 35 ust. 1 tej ustawy.
Wojewoda [...] wskazał m.in., że działka inwestycyjna położona jest na obszarze, na którym obowiązuje uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości [...] w gminie [...] (dalej "m.p.z.p.") i została oznaczona symbolem A.3 U(MN). Oznacza to, że teren ten jest przeznaczony pod zabudowę usługową z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a obowiązujące na tym terenie ustalenia szczegółowe zostały spełnione przez planowaną inwestycję w następujący sposób: na obszarze inwestycyjnym został zaprojektowany budynek handlowy (§ 20 pkt 1 i pkt 3 lit. a tiret 1 m.p.z.p.), wysokość projektowanego budynku wynosi w najwyższym punkcie 8,06 m, w części II kondygnacje (§ 20 pkt 3 lit. e planu), nieprzekraczalna linia zabudowy została zachowana, projektowany dach jest płaski o spadku 2° (§ 9 pkt 10 lit. c tiret 2, w związku z § 20 pkt 3 lit. i m.p.z.p.).
Następnie organ wyjaśnił, że postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., znak: [...] Starosta [...] udzielił inwestorowi zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia Ministra Energii (pismo z dnia 29 maja 2019r.) od przepisu § 124 ust. 1 pkt 4, z zastrzeżeniem § 124 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1853, dalej jako: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dla baz i stacji paliw płynnych"), polegające na zmniejszeniu wymaganej odległości pomiędzy projektowanym budynkiem handlowym na działce o nr ewid. [...] z nie mniejszej niż 30 m, na nie mniejszą niż 23,2 m od istniejącego podziemnego zbiornika gazu płynnego LPG usytuowanego na sąsiedniej działce o nr ewid. [...], z zastrzeżeniem zastosowania rozwiązania zamiennego, polegającego na ociepleniu budynku od strony zbiornika podziemnego materiałem niepalnym. Organ odwoławczy zauważył, że do projektu budowlanego inwestor dołączył opracowanie: "Opinia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w związku ze zbliżeniem projektowego pawilonu handlowego do zbiornika podziemnego z gazem płynnym LPG", które zostało sporządzone przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W dalszej kolejności organ II instancji przyjął, że projektowany budynek został usytuowany zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - elewacje posiadające otwory okienne lub drzwiowe zostały zaprojektowane w odległości większej niż 4 m od granicy z działkami sąsiednimi. Projektowana inwestycja nie narusza § 271-273 tego rozporządzenia w stosunku do sąsiednich budynków. Zgodnie z omawianym przepisem odległość między budynkami należącymi do klasy ZL (jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie) powinna wynosić przynajmniej 8 m. Nie doszło też do naruszenia przepisu § 18 i § 19 (odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), przepisu § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 - 17.00), § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi), zachowane zostało 28,19% powierzchni biologicznie czynnej (§ 20 pkt 3 lit. f m.p.z.p.) oraz zaprojektowano miejsca postojowe w stosownej liczbie, pamiętając o miejscu dla osób niepełnosprawnych, jak i dla samochodów dostawczych.
W ocenie Wojewody [...] projekt budowlany wykonany został zgodnie z rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Dokumentacja projektowa jest kompletna - zawiera oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego oraz po uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, aktualne w stosunku do projektu zaświadczenia, o których mowa wart. 12 ust. 7 tej ustawy. Dokumentacja projektowa posiada też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia. Projekt zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Budynek należy do I kategorii geotechnicznej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. 2012, poz. 463 ze zm.), zatem przedłożono stosowną opinię geotechniczną.
Wojewoda [...] nie dopatrzył się również naruszenia interesów osób trzecich (art 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).
Inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W konkluzji organ II instancji stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami m.p.z.p., innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa ochrony zdrowia oraz zaświadczenia o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności. Projekt został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę właściwej izby samorządu zawodowego Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dlatego w ocenie Wojewody [...] inwestor spełnił wszelkie wymagania określone w art. 32 ust. 1 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, co stosownie do treści art. 35 ust. 2 pkt 4 tej ustawy, musiało skutkować wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Wojewoda [...] przypomniał, że za prawidłowe sporządzenie projektu architektoniczno-budowlanego odpowiada projektant. Organ uprawniony jest jedynie do zbadania zgodności z prawem projektu zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego z planem miejscowym – dalsza ingerencja stanowiłaby przekroczenie zakresu oceny dokonywanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej i niejako przejęcie ustawowych obowiązków projektanta.
Z przedstawionych względów Wojewoda [...] uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] o o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się E i D P (zwani dalej także "Skarżącymi"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucają przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania, m.in. art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego, które zapaść może przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w postępowaniu pod sygn. akt VII SA/Wa 208/21, dotyczącym decyzji o umorzeniu postępowania w stosunku do odwołania wniesionego przez Z P z uwagi na brak posiadania przez niego przymiotu strony. Zdaniem Skarżących zaskarżona decyzja została wydana w warunkach, gdy nie został w pełni ustalony krąg stron postępowania, co stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania skutkującego nieważnością decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a.
W ramach tej grupy zarzutów Skarżący podnoszą również naruszenie art. 15 k.p.a. i wyrażonej tam zasady dwuinstancyjności, w sytuacji, gdy organ II instancji przeprowadził pełne postępowanie dowodowe. Dotyczy to także zobowiązania inwestora do uzupełnienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, który to brak obligował organ odwoławczy do uchylenia decyzji Starosty Mińskiego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący zgłaszają ponadto zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., m.in. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na zaniechaniu pełnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, tj. na braku dokonania oceny zgodności planowanej inwestycji z przepisami prawa, w tym w szczególności rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych dla baz i stacji paliw płynnych. Zwracają także uwagę na brak uznania przez organ, że załączona do projektu opinia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w związku ze zbliżeniem projektowanego pawilonu handlowego do zbiornika podziemnego z gazem płynnym LPG pomija analizę odległości od odmierzacza gazu płynnego podobnie jak sporządzony projekt zagospodarowania terenu ogranicza się wyłącznie do strefy oddziaływania podziemnego zbiornika LPG, co skutkuje istotnym naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, których spełnienie jest obligatoryjnym elementem stanowiącym o możliwości zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę;
Odnośnie naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skarżący zarzucają nieuwzględnienie przez organy istotnych zagrożeń płynących z udzielenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych odnoszących się do usytuowania odmierzaczy gazu na stanowisku tankowania pojazdów samochodowych oraz zbiorników gazu płynnego. Wiążą z tym również naruszenie zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a., a ponadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie wydanej decyzji.
Dalej Skarżący zarzucają naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego, w tym m.in. naruszenie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 124 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. § 124 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla baz i stacji paliw płynnych, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie zachodziły przesłanki umożliwiające udzielenie odstępstwa od przepisów ww. rozporządzenia w zakresie zmniejszenia odległości planowanej inwestycji od zbiornika gazu płynnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu doprowadziłaby do stwierdzenia, że prawo podmiotowe inwestora nie może być realizowane z pokrzywdzeniem interesu publicznego, zachodzi zagrożenie życia ludzi i bezpieczeństwa mienia, a ponadto w powołanym rozporządzeniu prawodawca nie przewidział możliwości usadowienia podziemnych zbiorników gazu w odległościach mniejszych niż 30 metrów, a także nie przewiduje odstępstw w przypadku zastosowania rozwiązań zamiennych.
W związku z powyższym, w skardze podnoszone są zarzuty naruszenia przepisów art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że projekt zagospodarowania działki lub terenu jest zgodny z przepisami w tym techniczno-budowlanymi.
Autor skargi uważa, że doszło także do naruszenie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez brak jego zastosowania i brak uznania, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu pomiędzy drogą pożarową a ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu, podczas gdy w przedstawionym projekcie oraz w trakcie wizji lokalnej stwierdzono istniejące słupy oświetleniowe, które w sposób skuteczny uniemożliwiają dostęp do elewacji budynku za pomocą odnośników i drabin mechanicznych, ww. elementy nie zostały uwzględnione w projekcie oraz w ekspertyzie przeciwpożarowej, co skutkuje realną przeszkodę dla prowadzonych działań ratowniczo-gaśniczych, stwarzając zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz narusza obowiązujące przepisy.
Według Skarżących naruszono także § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że odstępstwo o którym mowa w ust. 1 dotyczące możliwości wznoszenia budynków w zasięgu zagrożeń i uciążliwości pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia, dotyczy również przedmiotowego przypadku, podczas gdy prawodawca nie zakwalifikował bezpieczeństwa przeciwpożarowego jako możliwości uzasadniającej wznoszenie budynków z uwzględnieniem odrębności w zakresie obowiązujących przepisów technicznych.
W skardze wyartykułowano poza tym zarzut naruszenia przepisu art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w sytuacji gdy projekt zawierał brak uzgodnienia docelowego zagospodarowania terenu z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) po wprowadzeniu zmian w projekcie polegających na zmianie miejsca lokalizacji pylonu reklamowego, a brak ten został w sposób nieprawidłowy uzupełniony dopiero na etapie postępowania odwoławczego, a także nieuwzględnienia w projekcie programu "Drogi zaufania" wdrożonego przez GDDKiA.
Skarżący poza tym wskazują na niekompletność projektu budowlanego, przejawiającą się w:
a) niezgodności załącznika graficznego zawierającego uzgodnienia z GDDKiA z aktualnymi przepisami prawa - załącznik graficzny zawiera uzgodnienia z 2017 r.,
b) fakcie, iż projekt zagospodarowania terenu nie zawiera istotnych elementów takich tak strefa oddziaływania inwestycji a oznaczenia graficzne nie znajdują odzwierciedlenia w przedstawionej przez inwestora legendzie inwestycji;
c) fakcie, iż w projekcie zagospodarowania terenu oraz w mapie do celów projektowych brak jest wskazania linii zabudowy oraz wskazania przeznaczenia terenu;
d) niezgodności przyjętych wartości obciążenia ogniowego z obciążeniami ogniowymi pomieszczenia magazynującego olej wskazanego w dokumentacji projektowej, która w sposób znaczący przekracza opisane w projekcie wartości;
e) niezastosowaniu w projekcie budowlanym pasów niepalnych pomiędzy ścianami oddzielenia pożarowego w strefach technicznych, tj. kotłowni, wejściu do zaplecza, magazynie oleju opałowego.
W skardze podniesiono także zarzut naruszenia § 10 ust. 1 pkt 3) lit. c) m.p.z.p. w zw. z § 6 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie. Ma ono polegać na tym, że projekt nie spełnia wymagań wynikających ze wskazanych powyżej przepisów, tj. że znak drogowy naniesiony na mapie do celów projektowych, od którego została przez inwestora obliczona odległość do obiektu, tj. 21,4 m, w rzeczywistości jest zlokalizowany na chodniku, a analiza stanu faktycznego wykazała, iż w sąsiedztwie znajdują się inne znaki drogowe, których odległości od budynku są mniejsze niż te wskazane w dokumentacji projektowej.
Ostatni z zarzutów dotyczy naruszenia § 152 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niedostrzeżenie przez organy, że projekt inwestycji nie zawiera odległości wskazanych w ww. rozporządzeniu jako odległości niezbędnej do zachowania w przypadku usytuowania czerpni powietrza w odniesieniu do miejsca gromadzenia odpadów.
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wnoszą o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2019 r. i umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od Wojewody [...] na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor zaprezentował szeroką argumentację na poparcie podniesionych zarzutów, wyjaśniając, dlaczego w ocenie Skarżących organ II instancji dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, tutejszy Sąd uznał, że kontrolowana decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie Wojewody [...] z [...] stycznia 2021 r., nr [...], którym organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej inwestorowi - [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] - pozwolenia na budowę budynku handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą obejmującą budowę parkingu i dróg wewnętrznych, wiat pomocniczych, pylonu reklamowego, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjno-przepływowym na wody deszczowe, linii kablowej oświetlenia terenu i oraz kanalizacji sanitarnej na działce o nr ewid. [...] w m. [...], gm. [...].
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia przez pryzmat zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że w pierwszej kolejności odniesienia wymagają te, które dotyczą naruszenia przepisów postępowania. Skarżący zgłasza bowiem m.in. zarzut nieważności decyzji spowodowany rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), które ma być wynikiem niewłaściwego ustalenia wszystkich stron postępowania. Według autora skargi, jest tak dlatego, że odrębną decyzją organ umorzył postępowanie odwoławcze wywołane tym środkiem zaskarżenia wniesionym przez Z P. Wobec skargi złożonej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ zobligowany był zawiesić postępowanie w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi konieczną przesłankę dla wiążącego wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1366/16, opubl. LEX nr 2181216).
Jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jeżeli jest to zagadnienie rozstrzygane przez ten sam organ (teza pierwsza wyroku WSA w Warszawie z 12 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3062/06, LEX nr 303125).
W świetle powyższego, ustalenie kręgu stron postępowania dokonywane przez organ merytorycznie rozpoznający sprawę nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Poza tym, organ ten wydał w tym przedmiocie ostateczne rozstrzygnięcie, orzekając w drodze decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego wobec Z P z uwagi na stwierdzony brak przymiotu strony w przedmiotowej sprawie. Natomiast wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję nawet rozstrzygającą zagadnienie wstępne nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie, w której pojawiło się takowe zagadnienie (zob. wyrok NSA z 13 października 2000 r., sygn. akt IV SA 1670/98, ONSA 2001/4, poz. 189). W przypadku ewentualnego uchylenia w przyszłości decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze w stosunku do ww. osoby i uznania jej statusu strony w zakończonym ostateczną decyzją postępowaniu administracyjnym, strona ta może żądać wznowienia postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z przedstawionych powodów omawiany zarzut nie zasługiwał na aprobatę.
W zakresie zarzutów natury procesowej Skarżący podnosi również naruszenie art. 15 k.p.a. i wyrażonej tam zasady dwuinstancyjności, wskazując, że organ II instancji przeprowadził w zasadzie pełne postępowanie dowodowe, w tym umożliwił inwestorowi uzupełnienie braków oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżący formułując powyższy zarzut zdaje się jednak nie dostrzegać, że zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 690/20, którym Sąd I instancji uchylił uprzednią decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2020 r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2019 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę i przekazującą sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W przywołanym orzeczeniu WSA w Warszawie stwierdził m.in., że organ odwoławczy nie wykazał wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a.; nie wykazał bowiem, aby postępowanie przed Starostą [...] było wadliwe w stopniu wymagającym uzupełnienia w sposób wykraczający poza kompetencje przyznane organowi odwoławczemu. Sąd rozpoznając sprzeciw uznał, że żadna z okoliczności wymagających zdaniem Wojewody [...] uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie wskazywała na konieczność przeprowadzenia postępowania w "znacznym" zakresie i skierowana sprawy w tym celu do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Sąd stwierdził natomiast, że już treść rozpoznawanego sprzeciwu wskazuje na to, że dostrzeżone na etapie odwoławczym niejasności/nieprawidłowości mogły być usunięcie w postępowaniu przed Wojewodą, po uprzednim zawiadomieniu o nich inwestora i umożliwieniu inwestorowi wypowiedzenia się w ich przedmiocie, ewentualnie - uzupełnienia projektu m.in. o niezbędne podpisy/zaświadczenia/oświadczenia.
Tym samym WSA w Warszawie w przywołanym wyżej wyroku jednoznacznie przesądził, że zakres okoliczności, jakie wymagały wyjaśnienia w sprawie mieścił się w zakresie czynności dowodowych przeprowadzanych na etapie postępowania odwoławczego, który wyznacza art. 136 § 1 k.p.a.
Skoro zaś sprawa była już rozpoznawana przez sąd administracyjny, to należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12).
Powyższy przepis skutkuje związaniem także tutejszego Sądu oceną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 690/20.
Oznacza to, że zgłaszany w skardze zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy nie mógł zostać uwzględniony.
W pozostałym zakresie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w istocie rzeczy pozostają w ścisłym związku z niektórymi zarzutami naruszenia przepisów prawa materialnego i dotyczą dopuszczalności zastosowania w niniejszej sprawie odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinna odpowiadać inwestycja objęta wydanym pozwoleniem na budowę.
Odnosząc się do tego zagadnienia należy podkreślić, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie), w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych, oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
Cytowany przepis nie wyklucza dopuszczalności udzielenia odstępstwa od norm techniczno-budowlanych dotyczących wymagań przeciwpożarowych. Wbrew zarzutom skargi, ograniczenie takie nie wynika także z treści § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który przewiduje, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. Niewątpliwie zagrożenie pożarowe mieści się w pojęciu "zagrożeń", których dotyczy ten przepis, niemniej nie oznacza to jeszcze, że budynki nie mogą być wznoszone z odstępstwem od norm technicznych określonych w przepisach odrębnych, jeśli zostanie wykazane, że znajdują się poza zasięgiem tych zagrożeń i uciążliwości.
Brak jest również przesłanek uzasadniających przyjęcie, że nie jest dopuszczalne – na podstawie ww. przepisu – udzielenie odstępstwa od warunków określonych np. w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych. Z treści § 124 ust. 1 pkt 4 tego rozporządzenia wynika, że zbiorniki gazu płynnego powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 60 m - od obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych wielorodzinnych i zamieszkania zbiorowego. Jednocześnie jednak § 124 ust. 2 pkt 3 dopuszcza zmniejszenie wskazanej odległości o połowę w przypadku zbiorników podziemnych. W tym stanie rzeczy należy uznać, że dla zbiorników podziemnych zasadniczo wymagane jest zachowanie odległości wynoszącej minimum 30 m, przy czym nie jest wykluczone zastosowanie odstępstwa od tak ustalonej normy, na warunkach określonych w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego oraz z uwzględnieniem pozostawania projektowanych w ich otoczeniu budynków poza zasięgiem związanego z tym zagrożenia.
Z przepisu art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego wynika natomiast, że odstępstwo od norm techniczno-budowlanych:
- może zostać udzielone jedynie w "przypadkach szczególnie uzasadnionych", oraz
- nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych; i
- nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r., znak [...], Starosta [...], po uzyskaniu pismem z [...] maja 2019 r., znak: [...] upoważnienia Ministra Energii, udzielił inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisu §124 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla baz i stacji paliw płynnych, z zastrzeżeniem §124 ust. 2 pkt 3 tegoż rozporządzenia, polegające na zmniejszeniu wymaganej odległości pomiędzy projektowanym budynkiem handlowym na działce nr ew. [...], z nie mniejszej niż 30 m na nie mniejszą niż 23,2 m od istniejącego podziemnego zbiornika gazu płynnego LPG usytuowanego na sąsiedniej działce nr ew. [...] w m. [...], gm. [...], z zastrzeżeniem zastosowania rozwiązania zamiennego, polegającego na ociepleniu budynku od strony zbiornika podziemnego materiałem niepalnym, zaprojektowanego w ekspertyzie bezpieczeństwa pożarowego przygotowanej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych stanowiącej załącznik do wniosku o odstępstwo.
Z projektu zagospodarowania terenu stanowiącego załącznik do projektu budowlanego wynika, że planowany budynek handlowy został usytuowany w odległości wynoszącej 24 m od istniejącego zbiornika na gaz płynny, a więc z zachowaniem wymogów określonych w udzielonym odstępstwie. Inwestor załączył dodatkowo do wniosku o pozwolenie na budowę pismo projektanta przedmiotowego budynku handlowego podpisane także przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgadniającego przedmiotowy projekt budowlany wraz z mapką wskazującą odległości przedmiotowego zbiornika od granicy działki opracowaną przez uprawnionego geodetę, odnoszące się do kwestii sposobu mierzenia odległości zbiornika od granicy działki, co bezzasadnie kwestionują Skarżący.
W projekcie budowlanym przewidziano ponadto rozwiązanie zamienne polegające na ociepleniu ściany projektowanego budynku handlowego od strony ww. zbiornika podziemnego izolacją niepalną z wełny mineralnej (zob. np. str. 136 projektu budowlanego). Do projektu budowlanego inwestor załączył stanowisko [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] października 2018 r., znak [...], w którym organ ten, powołując się na stanowisko Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że jeżeli nie jest możliwe spełnienie wymagań zawartych w § 124 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla baz i stacji paliw płynnych, to możliwe jest określenie bezpiecznych odległości na podstawie obliczeń inżynierskich, które wykażą, że przyjęta odległość budowanego budynku, spowoduje, że będzie on poza zasięgiem zagrożeń wynikających z oddziaływania promieniowania cieplnego lub fali nadciśnienia spowodowanych pożarem lub wybuchem zbiornika z gazem. Jak trafnie zauważył organ I instancji, w powyższym piśmie [...] Komendant Wojewódzki PSP potwierdził zarazem, że dopuszczalne jest wznoszenie budynków nawet w zasięgu przedmiotowych zagrożeń, pod warunkiem zastosowania środków technicznych zwiększających odporność budynku na te zagrożenia.
Istotne jest zatem wskazanie, że zgodnie z informacjami zawartymi w projekcie budowlanym (m.in. str. 136 i 158) dla przedmiotowego budynku zostały wykonane obliczenia inżynierskie potwierdzające bezpieczną lokalizację tego budynku w strefie poza zasięgiem zagrożeń wynikających z oddziaływania promieniowania cieplnego lub fali nadciśnieniowej spowodowanych pożarem lub wybuchem zbiornika.
Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w załączonej do projektu budowlanego "Opinii w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w związku ze zbliżeniem projektowanego pawilonu handlowego do zbiornika podziemnego z gazem płynnym LPG", sporządzonej przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Ł K, w którym rozważono wystąpienie zdarzeń awaryjnych ze skutkiem zarówno nadciśnienia jak i promieniowania cieplnego. Autor ww. opinii stwierdził m.in., że "wynik oceny ryzyka wskazuje, że nie ma konieczności wprowadzenia rozwiązań technicznych poprawiających bezpieczeństwo. Uznaje się jednak, pomimo wyników przeprowadzonej analizy ryzyka, że ocieplenie budynku od strony zbiornika podziemnego powinno być wykonane z materiałów niepalnych." Jak już natomiast wskazano, w projekcie budowlanym zostało przewidziane zastosowanie środka technicznego zwiększającego odporność budynku na ww. zagrożenia w postaci ocieplenia z niepalnej wełny mineralnej.
Dokonane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej ustalenia zdają się wobec tego jednoznacznie wskazywać na spełnienie dwóch z trzech przesłanek wymienionych w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, warunkujących możliwość udzielenia odstępstwa, tj. że jego usytuowanie nie będzie powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia i nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Co więcej, projekt budowlany jest zgodny z warunkami wynikającymi z przywołanego wcześniej § 11 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem projektowany budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi zaprojektowany został poza zasięgiem zagrożeń wynikających z oddziaływania promieniowania cieplnego lub fali nadciśnieniowej spowodowanych pożarem lub wybuchem zbiornika (str. 136, str. 158 projektu budowlanego).
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że istotą art. 9 jest uzyskanie przez inwestora możliwości legalnego opracowania projektu budowlanego z pominięciem nakazów wynikających z przepisów techniczno-budowlanych objętych odstępstwem (Z. Leoński, Prawo zagospodarowania..., s. 346; zob. także wyroki NSA z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. II OSK 765/10, LEX nr 1081889, oraz z dnia 18 lutego 2013 r., II OSK 896/12, LEX nr 1358525). Odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w konkretnym stanie faktycznym chroni interes inwestora, który – stosując się w pełni do powyższych przepisów – nie mógłby zrealizować przysługującego mu prawa podmiotowego do zabudowy nieruchomości gruntowej. Artykuł 9 ust. 1 chroni zarazem interes publiczny, uzależniony istotnymi względami społecznymi (zob. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 381/06, ONSA WSA 2007, nr 6, poz. 134). Dlatego sytuacja, w której inwestor, z uwagi na treść przepisów techniczno-budowlanych, nie może realizować swojego prawa do zabudowy gruntu, którym dysponuje na cele budowlane, pomimo zgodności przeznaczenia budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uważana jest za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (zob. m.in. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 381/06; z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 765/10; z dnia 13 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2495/16, dostępne na: CBOSA). Także w literaturze zauważono, że na gruncie art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca przesądził jednoznacznie, że jeżeli tylko zaistnieje przypadek szczególnie uzasadniony, odstępstwo należy dopuścić (zob. M. Szewczyk, glosa do wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt IV SA 1756/98, OSP 2002, z. 9, poz. 117, s. 447).
W kontrolowanej sprawie organy wyczerpująco wyjaśniły przyczyny, dla których uznano, że zachodzi tego rodzaju szczególnie uzasadniony przypadek. Starosta [...] wskazał, że z uwagi na parametry (kształt i wymiary) działki inwestycji oraz linie zabudowy ustalone w ww. obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego brak jest możliwości usytuowania przedmiotowego budynku o projektowanej funkcji i gabarytach, które są zgodne z ustaleniami tego planu, w odległości co najmniej 30 m od zbiornika podziemnego gazu płynnego LPG znajdującego się na działce nr ew. [...]. Usytuowanie budynku podyktowane zostało koniecznością uwzględnienia nieprzekraczalnej linii zabudowy przewidzianej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Nie można natomiast oczekiwać od inwestora rezygnacji z zamierzonej inwestycji o projektowanych wymiarach w sytuacji, gdy istnieje możliwość jednoczesnego spełnienia wymagania przewidzianych w m.p.z.p., jak i zachowania warunków bezpieczeństwa, w tym przeciwpożarowego, przy zastosowaniu odstępstwa od norm techniczno-budowlanych określonych w przepisach odrębnych.
W ocenie tutejszego Sądu, skoro z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niewątpliwie wynika, że projektowany obiekt został usytuowany poza zasięgiem zagrożeń wynikających z oddziaływania promieniowania cieplnego lub fali nadciśnieniowej spowodowanych pożarem lub wybuchem zbiornika z gazem płynnym znajdującym się na sąsiedniej działce, a przy tym w projekcie budowlanym przewidziano zastosowanie dodatkowych rozwiązań zastępczych, w postaci ściany obłożonej materiałem niepalnym, zasadne było skorzystanie z odstępstwa wskazanego w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. W tych okolicznościach nie sposób również przyjąć, ażeby doszło do naruszenia interesów osób trzecich, które podlegają ochronie na mocy art 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze trzeba również zauważyć, że jak słusznie wyjaśniły organy, wymóg zachowania odległości wskazanej w § 124 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla baz i stacji paliw płynnych, dotyczy tylko odmierzaczy gazu płynnego na stanowisku tankowania pojazdów samochodowych, nie zaś odmierzaczy innego rodzaju paliwa dla pojazdów samochodowych lub gazu płynnego zasilającego budynki.
Akceptując w całości zaprezentowane wyżej stanowisko, w ocenie tutejszego Sądu nie sposób uznać, ażeby decyzja o pozwoleniu na budowę naruszała prawo, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, z przyczyn wskazywanych w skardze.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W sprawie nie jest sporne, że teren objęty projektowaną inwestycją oznaczony symbolem A.3 U(MN) zgodnie z § 20 pkt 1 i pkt 3 lit a m.p.z.p. przeznaczony został przede wszystkim pod zabudowę usługową o wielofunkcyjnym profilu działalności, w tym: związaną m.in. z handlem hurtowym i detalicznym. Projektowane przedsięwzięcie obejmujące realizację budynku handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą jest zatem zgodne z podstawowym przeznaczeniem tego terenu. Z ustaleń organów wynika ponadto, że projekt spełnia obowiązujące na tym terenie ustalenia szczegółowe m.p.z.p., m.in. w zakresie wysokości zaplanowanego budynku, która wynosi w najwyższym punkcie 8,06 m, w części II kondygnacje (§ 20 pkt 3 lit. e m.p.z.p.), nieprzekraczalnych linii zabudowy, płaskiego dachu o spadku 2° (§ 9 pkt 10 lit. c tiret 2, w związku z § 20 pkt 3 lit. i m.p.z.p.).
Według projektu budowlanego budynek został usytuowany zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a projektowana inwestycja nie narusza § 271-273 tego rozporządzenia w stosunku do budynków sąsiednich. Zachowane zostały wymagania określone w § 18 i § 19 (odległość miejsc postojowych od okien i granicy działki), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 - 17.00), § 13 (przesłanianie obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi), zachowane zostało 28,19% powierzchni biologicznie czynnej (§ 20 pkt 3 lit. f m.p.z.p.) oraz zaprojektowano miejsca postojowe w stosownej liczbie, w tym miejsca dla osób niepełnosprawnych, jak i dla samochodów dostawczych.
Organy stwierdziły, że dokumentacja projektowa jest kompletna i zawiera wymagane oświadczenie projektanta, który ponosi odpowiedzialność za jej zgodność przepisami prawa.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej bada zgodność z przepisami prawa przedłożonego projektu budowlanego. Sąd nie podzielił zatem także tych zarzutów skargi, w których sygnalizowane jest naruszenie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Skarżący zauważają, że pomiędzy drogą pożarową a ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu, podczas gdy w trakcie wizji lokalnej w terenie stwierdzono istniejące w tym miejscu słupy oświetleniowe. Tymczasem, co przyznają sami Skarżący, występowanie tych elementów nie zostało przewidziane w projekcie oraz w ekspertyzie przeciwpożarowej, a zatem nie mogło to być przedmiotem oceny organów. Realizacja inwestycji, która wskutek powyższego prowadziłaby do ewentualnego naruszenia ww. przepisów może być natomiast przedmiotem kontroli właściwych organów nadzoru budowlanego i stanowić podstawę do wszczęcia przez nie odpowiednich postępowań.
Nie znajduje natomiast oparcia w materiale dowodowym sprawy zarzut skargi, jakoby w projekt nie określono strefy oddziaływania inwestycji, zaś na mapie do celów projektowych brak było wskazania linii zabudowy oraz przeznaczenia terenu. Wszystkie te elementy zostały bowiem naniesione bądź to na załącznikach graficznych (zob. Projekt Zagospodarowania Terenu - k. 140 w dokumentacji budowlanej) , bądź wynikają z części opisowej projektu.
Odnośnie pozostałych zarzutów wyartykułowanych w skardze należy zauważyć, że jak wynika z Projektu Zagospodarowania Terenu (k. 140) pylon reklamowy został zaprojektowany w odległości ok. 32,8 m od innej najbliżej położonej tablicy lub urządzenia reklamowego. Tymczasem minimalna odległość wg. m.p.z.p. to 30 m - § 10 ust. 1 pkt 3 lit. a. Ponadto sporny pylon został usytuowany w odległości ok. 21,4 m od najbliższego znaku drogowego po tej samej stronie drogi, podczas gdy minimalna odległość wg. m.p.z.p. wynosi 20 m - § 10 ust. 1 pkt 3 lit. c. Z przywołanego Planu Zagospodarowania Terenu nie wynika natomiast, ażeby w odległości mniejszej niż 10 m od zaprojektowanej lokalizacji ww. pylonu znajdowała się krawędź przejścia dla pieszych (§ 10 ust. 1 pkt 3 lit. d m.p.z.p.) lub obiekty wpisane do rejestru zabytków albo objęte tego rodzaju ochroną (§ 10 ust. 1 pkt 3 lit. e m.p.z.p.) bądź też, by w odległości mniejszej niż 5 m znajdował się pień drzewa (§ 10 ust. 1 pkt 3 lit. f m.p.z.p.). Usytuowanie ww. pylonu na działce inwestycyjnej pozostaje zatem w zgodzie postanowieniami przepisów prawa miejscowego dotyczącymi zasad zagospodarowania terenu.
Z ww. dokumentacji projektowej wynika ponadto, że sporny pylon reklamowy oddalony jest o 22,7 m i 24,30 m od granicy jezdni na sąsiednich działkach drogowych, po których przebiega droga krajowa nr [...]. Taka jego lokalizacja niewątpliwie nie narusza art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2068 – w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ I instancji), zgodnie z którym, obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni wynoszącej co najmniej 10 m w przypadku dróg krajowych w ich przebiegu w terenie zabudowanym.
Poza powyższym wypada zauważyć, że jak przyznają sami Skarżący, choć nastąpiło to dopiero na etapie postępowania odwoławczego, to jednak docelowe zagospodarowanie terenu, obejmujące m.in. zmiany usytuowania ww. pylonu reklamowego, zostało ostatecznie uzgodnione z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad.
Brak jest również przesłanek wskazujących na naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, w sytuacji gdy inwestor złożył wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym wobec oceny prawnej wyrażonej w powołanym wcześniej wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 690/20, za w pełni dopuszczalne uznać należało uzupełnienie braków w tym zakresie na etapie postępowania przed organem II instancji.
W świetle dyspozycji art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, przyczyn takiej odmowy nie mogły stanowić pozostałe podnoszone przez Skarżących argumenty, w tym np. nieuwzględnienie w projekcie budowlanym programu "Drogi zaufania" wdrożonego przez GDDKiA.
Sąd nie dopatrzył się przy tym naruszenia przez organ przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, ani też naruszenia przepisów prawa materialnego, znajdujących zastosowanie w sprawie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło