VII SA/Wa 554/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 3 oraz art. 126 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), po przeprowadzeniu z postępowania urzędu stwierdził nieważność własnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania. Wskazał, ze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. M. postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r., Nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wstrzymał [...] S.A. prace rozbiórkowe na działce nr ew. [...] w Tomaszowie M. przy ul. K. na długości budynków mieszkalnych znajdujących się na działce przy ul. K. w T. M. oraz nałożył obowiązek wykonania zabezpieczeń ściany granicznej przed zawilgoceniem i przedstawienia ekspertyzy technicznej dot. ww. ściany wraz z projektem wykonania stałych podpór.Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. postanowienie organu stopnia powiatowego.Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. własne postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1496/05, oddalił skargę P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r., znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...], znak: [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. M. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że mając na uwadze opisany wyżej przebieg postępowania należy wyeliminować z obrotu prawnego postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., jako obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Postanowienie to zostało wydane w sprawie już uprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym. Po rozpatrzeniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. W jego uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko. Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną pismem z dnia 11 października 2012r., na opisane wyżej postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, złożył P. K. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia tego organu, zarzucając w szczególności naruszenie art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 73 § 1 k.p.a. Ponadto, w piśmie procesowym wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnai [...] września 2005r., oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. M. z dnia [...] marca 2004r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej, bezsporne jest to, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r., a postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. własne postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1496/05, oddalił skargę P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. Następnie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...], znak: [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. M. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...]. Zdaniem Sądu, organ administracji prawidłowo w niniejszej sprawie orzekł o stwierdzeniu nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., własnego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...]. Stosownie do treści powołanego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej (art. 16 k.p.a.) i ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana ostatecznych decyzji administracyjnych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 83 wraz z powołaną literaturą). Dla stwierdzenia, czy konkretna sprawa administracyjna została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną należy ustalić, czy występuje tożsamość sprawy zdeterminowana przez elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy oraz podstawę prawną uprzedniego rozstrzygnięcia. Tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów tego stosunku, identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej (por. T. Woś W: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wyd. Lexis Nexis Warszawa 2009 str. 567 oraz wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2010 r. sygn. II GSK 1005/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 864/10). Chodzi w tym wypadku zarówno o identyczny przedmiot nowej sprawy w stosunku do sprawy uprzednio ostatecznie rozstrzygniętej, jak i o tożsamość stanu prawnego tej sprawy przy nie zmienionych jej okolicznościach faktycznych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego : z dnia 29 kwietnia 1999 r., w sprawie o sygn. akt V SA 1942/98 - ONSA 2000, nr 2, poz. 76; z dnia 20 stycznia 1999 r., w sprawie o sygn. akt III SA 6434/97- Lex nr 37852). W niniejszej sprawie należy stwierdzić, że przedmiot postępowania w obu ww. postanowieniach był ten sam. Dotyczył kwestii stwierdzenia nieważności postanowienia, wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wstrzymującego prace rozbiórkowe. Nie uległy też zmianie okoliczności stanu faktycznego i prawnego sprawy. W świetle ww. okoliczności zachodzi zatem tożsamość sprawy w znaczeniu materialnoprawnym. Podkreślić również należy, iż postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. było przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który potwierdził jego prawidłowość. W tym miejscu należy przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt I SA 2023/01(Lex nr 121768), w którym Sąd stwierdził, że nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie nawet z powołaniem się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio. Sąd stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi. W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym istnieje ugruntowany pogląd, zgodnei z którym zarzut dotyczący niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2011 r., I OSK 575/10, LEX nr 1070853, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., LEX nr 996668, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 25 listopada 2010 r., II SA/Rz 928/10, LEX nr 754715). Skarżący nie wskazał żadnych czynności, których mógłby dokonać, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się. W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy mógł poddać kontroli, tylko zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji orzekające o stwierdzeniu nieważności opisanego wyżej postanowienia. Sąd nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem innych orzeczeń zgłoszonych przez skarżącego w jego piśmie procesowym z dnia11 października 2012 r. Sąd kierując się powyższą argumentacją i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270).