VII SA/Wa 582/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-12
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Artur Kuś, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego balkonu, oparta wyłącznie na ekspertyzie technicznej sporządzonej bez udziału strony zobowiązanej, narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w sposób wystarczający. Organ oparł się wyłącznie na ekspertyzie sporządzonej bez udziału strony zobowiązanej, co stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału strony. Ponadto, zakres nakazanych prac budowlanych może wykraczać poza niezbędną miarę i nie uwzględniać rozwiązań projektowych budynku.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego balkonu i przylegających ścian. Nakazano wykonanie szczegółowo określonych robót budowlanych. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu i oparcie decyzji wyłącznie na ekspertyzie sporządzonej na zlecenie uczestniczki postępowania, a także zbyt szeroki zakres nakazanych prac.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020r., poz. 1333) po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] , od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] października 2020 r., nr [...] nakazującej ww. Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] oraz ścian przylegających do ww. balkonu, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych – utrzymał ww. decyzję organu powiatowego w mocy.
Do wydania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także "[...]WINB" bądź "organ II instancji") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
Na skutek wniosku A S z [...] marca 2020 r. – właścicielki lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w budynku przy ul. [...] – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] (dalej także "PINB" lub "organ I instancji") wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego balkonu przynależnego do przedmiotowego lokalu oraz ścian przylegających do ww. balkonu.
W dniu [...] lipca 2020 r. przedstawiciel PINB przeprowadził czynności kontrolne na nieruchomości przy ul. [...]. Z protokolarnych ustaleń wynika, że dokonano oględzin wizualnych stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu nr [...]. Stwierdzono skorodowane obróbki blacharskie, odspojenie płytek ułożonych na posadzce, występowanie mchu, nieszczelność fug. Ponadto stwierdzono ślady zawilgoceń, odspojeń tynku, spurchleń warstw malarskich i ślady zagrzybienia na ścianach wewnątrz lokalu w rejonie wyjścia na balkon do wysokości ok. 40 cm. W trakcie oględzin przedłożono raport z oględzin balkonu z listopada 2019 r. autorstwa mgr inż. J L, w którym zaleca się generalny remont całego balkonu. Nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Postanowieniem z [...] września 2020r. nr [...] , organ I instancji dopuścił, jako dowód w sprawie, poprawioną i przedłożoną w organie powiatowym ekspertyzę techniczną dot. balkonu w budynku przy ul. [...] sporządzoną w lipcu 2020r. przez mgr inż. J L posiadającego uprawnienia budowlane o numerze ewidencyjnym [...] .
W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, PINB decyzją z [...] października 2020 r., nr [...] nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] (dalej jako: "Wspólnota Mieszkaniowa" lub "skarżąca") usunięcie - w terminie 8 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] oraz ścian przylegających do ww. balkonu poprzez wykonanie robót budowlanych wyszczególnionych w przedłożonej ekspertyzie technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego balkonu sporządzonej w lipcu 2020 r. przez mgr inż. J L, tj.:
1) zerwać posadzkę z płytek oraz skuć szlichtę cementową,
2) zdemontować balustrady,
3) wyciąć elewację do wysokości 20 cm ponad powierzchnię wykończonej posadzki,
4) osuszyć zawilgocone ściany budynku,
5) oczyścić powierzchnię płyty żelbetowej tarasu,
6) przygotować podłoże tzn. zeszlifować do uzyskania stabilnego i szorstkiego podłoża,
7) wykonać warstwę kontaktową na wierzchu płyty,
8) wykonać warstwę spadkową ze spoiwa szybko twardniejącego, z dodatkiem kruszywa 0/8 mm,
9) zamontować nową obróbkę blacharską z profilem obwodowym z blachy powlekanej gr. 0,6 mm. Odseparować obróbkę blacharską od izolacji szlamowej taśmą butylową jednostronnie klejoną lub żywicą epoksydową, na której należy wykonać posypkę z piasku kwarcowego od 0,3 do 0,7 mm,
10) wykonać fasetę z zaprawy szybko wiążącej,
11) zagruntować podłoże pod membrany izolacyjne preparatem gruntującym,
12) wykonać izolację przy użyciu membran samoprzylepnych - dwie warstwy z wywinięciem na ścianę budynku 20 cm ponad górną powierzchnię wykończonej posadzki,
13) ułożyć mate drenażową,
14) wykonać izolację termiczną z płyt ze styropianu ekspandowanego - grubość dopasowana do warstwy istniejącej,
15) ułożyć włókninę odsączającą,
16) wykonać jastrychy wodoodporne - warstwę dociskową z szybkotwardniejącej masy posadzkowej,
17) wykonać izolację przy użyciu elastycznej powłoki uszczelniającej z wklejeniem taśmy uszczelniającej w miejsce załamań,
18) wykonać obróbkę blacharską zabezpieczającą warstwę jastrychu przed wodą spływającą z balkonu. Wyprowadzić obróbkę poza obrys profilu obwodowego. Odseparować obróbkę blacharską od izolacji podpłytkowej taśmą butylową jednostronnie klejoną lub żywicą epoksydową na której należy wykonać posypkę z piasku kwarcowego 0,3 do 0,7 mm,
19) zamontować okładzinę ceramiczną mrozoodporną i antypoślizgową o wymiarach 20 cm x 20 cm lub 30 cm x 30 cm na zaprawie elastycznej. Spoinowanie - elastyczna i wodoodporna spoina. Zaprawa do spoinowania w miejscach połączeń na styku jastrychu ze ścianą budynku powinna być zastąpiona wypełnieniem z poliuretanu. Dodatkowo elastyczna spoina z silikonu powinna się pojawić w styku wykładziny ceramicznej z cokolikiem. Szerokość fug sztywnych - 5 mm, fug elastycznych 5-8 mm,
20) powtórnie zamontować balustrady tarasowe poprzez wykonanie ich od czoła za pomocą łączników pionowych, łączniki mocować za pomocą dybli stalowych wklejanych na żywicę poliestrową. Przed montażem balustrad należy przystosować je do montażu doczołowego.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa.
Rozpatrując odwołanie, GINB wskazał, że zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować i utrzymywać obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, jak też utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Natomiast w myśl art. 66 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania nałożonego obowiązku. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości
Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, w szczególności przedłożonej "ekspertyzy technicznej stanu technicznego balkonu w budynku przy ul. [...] " opracowanej przez mgr inż. J L wynika, że "Balkon w lokalu nr [...] przy ul. [...] został wykonany w sposób uniemożliwiający jego prawidłową pracę tj. odprowadzanie wody poza konstrukcję budynku. W trakcie oględzin podjęto decyzję o wykonaniu odkrywki z uwagi na występujące usterki i widoczne w trakcie pomiarów okolice cokołu (od wewnątrz) zawilgocenie ścian. Odkrywka cokołu elewacji zewnętrznej na balkonie potwierdziła występowanie wilgoci na ścianie konstrukcyjnej budynku za styropianem oraz na płycie konstrukcyjnej balkonu. Płytka jak widoczne jest to na fot. 23 odspoiła się na zawilgoconej części ściany łącznie z klejem, co świadczy o utracie przyczepności do zawilgocenia podłoża" (str. 8 ekspertyzy). Zdaniem autora ekspertyzy zaleganie wody na płycie konstrukcyjnej balkonu oraz w okolicach ściany budynku nie powinno stanowić problemu dla prawidłowo zaizolowanej konstrukcji budynku. Niemniej, jak zostało wskazane w opracowaniu - na opisywanym balkonie nieszczelność izolacji przeciwwodnej lub jej wadliwe wykonanie doprowadziło do powstania zawilgoceń ścian wewnętrznych. Spowodowane jest to faktem, jak zauważono w opracowaniu, że "(...) Po obwodzie balkonu, gdzie brak jest obecnie powszechnie stosowanych obróbek blacharskich, a woda odprowadzona jest miedzy profilem stalowym a płytą balkonu - krawędź posadzki z uwagi na spływającą wodę narażona jest na nadmierne zawilgocenie. W opisywanym przypadku długotrwała ekspozycja na tego typu nasiąkanie poskutkowała odspojeniem się płytek wzdłuż krawędzi balkonu. Dodatkowym miejscem mającym wpływ na nasiąkanie krawędzi posadzki są mocowania balustrad. Balustrady mocowane od górnej części płyty balkonowej z reguły są przyczyną powstawania nieszczelności Widoczne zawilgocenia i zielone narośla w okolicach mocowań potwierdzają tą regułę. (...) Ostatnią z przyczyn przedostawania się wody przez posadzkę do płyty konstrukcyjnej są spękania fugi, które po tak długim okresie eksploatacji posadzki są zjawiskiem normalnym biorąc pod uwagę środowisko pracy balkonu i narażenie na zmienne warunki atmosferyczne. (...) Ostatnią z przedstawionych usterek w niniejszym opracowaniu jest korozja profil C obwodowego spowodowana poziomą powierzchnią części górnej i dolnej. Długotrwałe zaleganie wody w tych częściach profila skutkuje pojawieniem się korozji" (str. 8-9 ekspertyzy).
Organ II instancji stwierdził zatem, że bezspornie zaistniała przesłanka nieodpowiedniego stanu technicznego ww. balkonu, dlatego konieczne jest wykonanie jego remontu generalnego celem zabezpieczenia konstrukcji płyty balkonowej oraz ścian. Według GINB, przywołana ekspertyza zawiera dokładny i rzetelny zakres robót niezbędnych do wykonania celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Odnosząc się do argumentu zawartego w odwołaniu dotyczącego dopuszczenia innych, alternatywnych technologii i rozwiązań zapewniających skuteczne wykonanie naprawy, organ II instancji wskazał, że przedłożona ekspertyza techniczna została wykonana przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej oraz wiedzę w tej konkretnej dziedzinie. Nadto samo opracowanie zostało wykonane rzetelnie i szczegółowo, posiada bogaty materiał dowodowy w postaci zdjęć i szczegółowego opisu. Poza treścią odwołania skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnego opracowania technicznego zawierającego alternatywny sposób usunięcia nieprawidłowości, chociaż miała taką możliwość w toku postępowania. Ponadto, wbrew stanowisku odwołania, dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy nie było konieczne dokonanie analizy dokumentacji projektowej lub powykonawczej. Przedmiotem sprawy był nieodpowiedni stan techniczny balkonu, w tym jego warstw izolacyjnych, a więc celem prowadzonego postępowania było ustalenie zakresu nieprawidłowości, a następnie ustalenie zakresu robót niezbędnych do wykonania. Cel ten został osiągnięty, a do tego nie było konieczne załączenie do akt dokumentacji projektowej. W postępowaniu oceniano zatem zastany stan balkonu, a nie zgodność jego wykonania z projektem budowlanym.
Dodatkowo GINB stwierdził, że obowiązek wykonania przedmiotowych prac został prawidłowo nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową, jako podmiot odpowiedzialny za stan techniczny elementów należących do części wspólnych budynku położonego przy ul. [...]. Do takich części wspólnych należy bowiem płyta balkonowa wraz z zabezpieczającymi ją warstwami izolacyjnymi, jako element konstrukcyjny budynku.
Wobec powyższego GINB utrzymał w mocy decyzję PINB nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości balkonu i ścian
do niego przylegających w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...].
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzuca:
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 79 § 2 k.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w tym brak zapewnienia udziału w przeprowadzeniu dowodu z ekspertyzy technicznej dot. balkonu, sporządzonej przez mgr inż. J L w lipcu 2020 r., w tym brak zapewnienia udziału skarżącej w oględzinach przeprowadzonych przez mgr inż. J L, które to dowody były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji,
2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 79 § 1 k.p.a., poprzez brak zebrania w sposób wystarczający materiału dowodowego, polegający m.in. na braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, co do zakresu ewentualnych nieprawidłowości technicznych oraz zakresu nakazanych prac niezbędnych do przeprowadzenia przez skarżącą, co skutkowało wydaniem decyzji przez organ I instancji wyłącznie w oparciu o dokumentację techniczną przedłożoną przez uczestniczkę, na jej zlecenie, przy sporządzaniu której skarżąca nie mogła wziąć udziału,
3. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w wz. z a art. 80 k.p.a., poprzez brak zebrania w sposób wystarczający materiału dowodowego, w tym brak zgromadzenia oraz analizy dokumentacji technicznej balkonu, w tym dokumentacji projektowej oraz powykonawczej, co doprowadziło do wydania decyzji bez zgromadzenia całości materiału dowodowego,
4. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na wydaniu skarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o opinię techniczną dot. balkonu, sporządzoną przez mgr inż. J L w lipcu 2020 r., bez weryfikowania twierdzeń zawartych w ww. ekspertyzie z innymi dowodami, podczas gdy ekspertyza ta sporządzona została na zlecenie uczestniczki, w której interesie znajduje się, aby zakres wykonanych prac był jak najszerszy, ponadto ekspertyza nie może zostać uznana za w pełni wiarygodną, gdyż nie zawiera m.in. analizy dokumentacji projektowej oraz dokumentacji powykonawczej balkonu,
5. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik sprawy polegający na ustaleniu błędnego zakresu nieprawidłowości oraz zbyt szerokiego zakresu prac nakazanych do przeprowadzenia przez skarżącą, w tym prac niemożliwych do wykonania oraz nie mających uzasadnienia merytorycznego, podczas gdy faktyczny zakres wad balkonu jest zdecydowanie mniejszy, a zakres prac niezbędnych do ich usunięcia nie pokrywa się z zakresem prac wskazanych w skarżonej decyzji,
6. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na błędnym przyjęciu przez organ, iż opinia sporządzona przez mgr inż. J L, na podstawie której organ wydał zaskarżoną decyzję stanowiła ekspertyzę, podczas gdy dokument ten nie spełnia cech ekspertyzy, według wiedzy technicznej oraz prawa budowlanego, m.in. z uwagi na brak przeprowadzenia badań oraz wyliczeń, jak również z uwagi na sporządzenie dokumentu przez osobę nie będą rzeczoznawcą budowlanym.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu II instancji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Jednocześnie skarżąca wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej z dnia [...] lutego 2021 r., dotyczącej balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku osiedla mieszkaniowego [...] przy ul. [...], sporządzonej przez mgr inż. A K na okoliczność przyczyn powstawania nieprawidłowości na balkonie, oceny jego stanu technicznego oraz określenie technologii wykonania prac naprawczych, zakresu prac niezbędnych do wykonania w celu naprawy nieprawidłowości stanu technicznego, niemożliwości wykonania prac wskazanych w opinii sporządzonej przez mgr inż. J L oraz w decyzjach organów.
W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, pomimo, iż w przedmiotowej sprawie wymagane były wiadomości specjalne. Organ oparł swoją decyzję wyłącznie na ekspertyzie technicznej dotyczącej przedmiotowego balkonu, sporządzonej przez mgr inż. J L. Przeprowadzenie tego dowodu odbyło się jednak bez udziału skarżącej, która nie była zawiadomiona m.in. o terminie ani miejscu oględzin oraz odkrywki wykonanej przez autora ww. ekspertyzy.
GINB nie zweryfikował twierdzeń zawartych w ww. ekspertyzie z innymi dowodami, podczas gdy ekspertyza ta sporządzona została na zlecenie właścicielki lokalu mieszkalnego, do którego przynależy ww. balkon, a więc w której interesie jest, aby zakres wykonanych prac był jak najszerszy. Powyższe doprowadziło do błędnego ustalenia zbyt szerokiego zakresu nieprawidłowości oraz zbyt szerokiego zakresu prac nakazanych do przeprowadzenia, w tym prac niemających uzasadnienia merytorycznego.
Zdaniem skarżącej, stan techniczny balkonu przylegającego do lokalu nr [...] opisany w ekspertyzie sporządzonej przez mgr inż. J L wskazuje, że powstałe nieprawidłowości możliwe są do naprawienia poprzez wykonanie mniejszego zakresu prac, przywracających poprawność funkcjonowania poszczególnych elementów, niż wskazany w skarżonej decyzji. Skarżąca wskazuje na wnioski płynące z opinii technicznej z [...] lutego 2021 r. sporządzonej przez mgr inż. A K na okoliczność m.in. określenia technologii wykonania prac naprawczych, zakresu tych prac niezbędnych oraz niemożliwości wykonania niektórych prac wskazanych w opinii sporządzonej przez mgr inż. J L oraz w decyzji PINB. Skarżąca zwraca m.in. uwagę, że w zakresie zmiany sposobu montażu barierki - montaż od czoła płyty balkonowej, mgr inż. A K wskazał, że dotychczasowy sposób zamocowania barierek balkonowych jest zgodny z rozwiązaniami przewidzianym w projekcie budowalnym budynku. Rozwiązanie to w okresie realizacji obiektu było powszechnie stosowane. Przy prawidłowym wykonaniu kotwienia oraz doszczelnieniu przejścia słupka barierki przez szlichtę jest to rozwiązanie jak najbardziej prawidłowe. Zebrana przez mgr inż. J L dokumentacja oraz oględziny nie wskazują natomiast jednoznacznie, aby przyczyną przecieków był niewłaściwy montaż barierki a jedynie widoczne są uszkodzenia gresu przy słupkach barierek. Skarżąca stwierdza, że zalecona wymiana sposobu montażu barierek na doczołowy, to de facto konieczność zakupu przez Wspólnotę Mieszkaniową nowych barierek, co jest rozwiązaniem wysoce kosztownym, a poza tym zaburzy harmonię architektoniczną elewacji całego budynku, zaplanowaną przez jego projektanta.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Odpowiedź na skargę złożyła również uczestniczka postępowania – A S, która w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. wniosła o oddalenie skargi. Uczestniczka postępowania wskazała ponadto, że opinia techniczna załączona do skargi nie dotyczy balkonu przynależnego do należącego do niej lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] , wobec czego wniosek o dopuszczenie dowodu z ww. dokumentu powinien zostać oddalony. Poza tym, w ocenie uczestniczki postępowania ww. opinia potwierdza konieczność dokonania napraw balkonu, natomiast bezzasadnie koncentruje się na niewiążących zaleceniach co do możliwości innego sposobu przeprowadzenia tych napraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób wskazany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić jednak przyjdzie, że jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Pamiętać jednak należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, nie zaś dokonywanie ustaleń faktycznych, jako podstawy rozstrzygnięć administracyjnych. Trafnie co do reguły wskazuje się zatem w orzecznictwie, że postępowanie dowodowe na etapie sprawy sądowoadministracyjnej ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi przeto być rozumiane zwężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. W dodatku może on mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2015 r., II OSK 2331/13, LEX nr 1754715). Chodzi tu przede wszystkim o wyjaśnienie istotnych wątpliwości na użytek samego sądu, na potrzebę wydania wyroku w sprawie, a nie rozstrzygnięcia samej sprawy administracyjnej. Innymi słowy przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wniosek dowodowy pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę postanowił dopuścić dowód z opinii technicznej załączonej do skargi, jednakże w takim zakresie i celu, w jakim wskazano w tejże ekspertyzie na istotne trudności w możliwości realizacji niektórych nakazów objętych decyzjami organów nadzoru budowlanego, a także gdy kwestionowana jest zasadność i konieczność zmiany miejsca i sposobu mocowania barierek ochronnych (balustrad) balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] mieszczącego się w budynku przy ul. [...]. O ile bowiem rację może mieć uczestniczka postępowania wskazując, że ustalenia przedmiotowej oceny stanu technicznego i stwierdzonych nieprawidłowości mogą nie dotyczyć akurat tego konkretnego balkonu wchodzącego w skład należącego do niej mieszkania, o tyle Sąd uznał, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy fakt ten nie ma decydującego znaczenia dla samej oceny technologii i zakresu napraw, jakie zostały przyjęte przez organy i powinny ich zdaniem zostać przeprowadzone w celu doprowadzenia ww. balkonu do stanu odpowiadającego wymaganiom techniczno-budowlanym.
W tym względzie Sąd podzielił bowiem te zarzuty skargi, w których nie kwestionuje się faktu wystąpienia nieprawidłowości stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz ścian przylegających do ww. balkonu, ale zwraca się uwagę na nienależyte przeprowadzenie przez organy administracji postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia zakresu robót budowlanych, które są niezbędne w celu usunięcia ww. usterek. Z uwagi na charakter zarzutów skargi i złożonego wniosku dowodowego nie sposób podzielić oceny zawartej w piśmie procesowym uczestniczki postępowania, jakoby dopuszczenie dowodu z przedłożonej przez skarżącą opinii technicznej było bezprzedmiotowe dla wyjaśnienia takich wątpliwości, które miałyby charakter istotny z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania sądowego była ocena prawidłowości decyzji [...]WINB z [...] stycznia 2021 r., nr [...], utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie PINB z [...] października 2020 r., nr [...], którym nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego balkonu przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...]oraz ścian przylegających do ww. balkonu, poprzez wykonanie określonego w decyzji PINB zakresu robót budowlanych.
Podstawę materialnoprawną decyzji organów nadzoru budowlanego stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Trafnie wskazują tu organy nadzoru budowlanego, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ww. ustawy mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz ma obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Podkreślić również trzeba, że krąg adresatów decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika z treści art. 61 tej ustawy, który przewiduje, że to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany m.in. utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, a więc użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 716 – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez PINB), nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Przepis ten decyduje o zakwalifikowaniu konkretnych elementów budynku do nieruchomości wspólnej. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali stanowi natomiast, że właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra.
W tezie wyrażonej w uchwale Sądu Najwyższego z 7 marca 2008 r. III CZP 10/08 (opubl. Biuletyn SN 2008/3/6), którą należy analogicznie odnieść do stanu faktycznego niniejszej sprawy, SN stwierdził, że: "właściciel lokalu mieszkalnego ponosi wydatki związane z utrzymaniem w należytym stanie balkonu stanowiącego pomieszczenie pomocnicze służące wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób zamieszkałych w tym lokalu. Wydatki na remonty i bieżącą konserwację części budynku, które są elementem konstrukcji balkonu trwale połączonym z budynkiem obciążają wspólnotę mieszkaniową".
Tutejszy Sąd zarazem w pełni podziela i uznaje za własny pogląd wyrażony na gruncie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2018 r. (sygn. akt II OSK 1193/16, dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA), że także warstwy zabezpieczające, izolacyjne, należą do części wspólnych budynku, bo ich zadaniem jest ochrona nie tarasu, lecz innego lokalu niż lokal, do którego należy przedmiotowy taras, to jest lokalu znajdującego się pod stropodachem. Konieczność zabezpieczenia przed warunkami atmosferycznymi lokali znajdujących się w budynku należy do całej wspólnoty, a nie właścicieli poszczególnych lokali. W konsekwencji za trafne uznać należy przyjęcie, że także poszczególne warstwy izolacyjne balkonów, w tym warstwa izolacji przeciwwodnej, są częścią nieruchomości wspólnej.
W rozpoznawanej sprawie stwierdzić zatem trzeba, że skoro ustalone przez PINB nieprawidłowości stanu technicznego odnosiły się do elementów konstrukcyjnych balkonu (a więc i budynku) oraz jego izolacji, to obejmowały część wspólną budynku.
W myśl przepisów art. 18, art. 20 i art. 21 ustawy o własności lokali, wspólnota mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną. To wspólnota mieszkaniowa jest więc stroną postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a w konsekwencji także adresatem nałożonych na mocy tej ustawy obowiązków, gdy roboty budowlane mają związek z nieruchomością wspólną (por. wyroki NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2772/13; z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II OSK 3064/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 17/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 984/18).
Z przedstawionych względów, za prawidłowe uznać należy skierowanie obowiązków do Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie do właściciela lokalu.
Jak wskazano na wstępie, w sprawie nie są sporne te ustalenia organów nadzoru budowlanego, które odnoszą się do wystąpienia nieprawidłowości w stanie technicznym balkonu w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...]. W tym zakresie zasadniczo panuje zgodność pomiędzy ustaleniami zawartymi w opinii technicznej mgr inż. J L, przedłożonej w toku postępowania przez właścicielkę ww. lokalu, na której oparły swoje decyzje organy administracji, a oceną zawartą w opinii sporządzonej przez mgr inż. A K, załączonej do skargi. Niemniej jednak, istotne rozbieżności pomiędzy przedmiotowymi opracowaniami dotyczą sposobu usunięcia stwierdzonych usterek i zakresu prac koniecznych do osiągnięcia tego celu.
W tym względzie Sąd w pełni podziela zarzuty skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a., poprzez brak zebrania przez organy w sposób wystarczający materiału dowodowego, a tym samym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Zarzuty te zasadzają się na dwóch aspektach, po pierwsze: oparciu rozstrzygnięć organów wyłącznie na konkluzjach zawartych w opinii przedłożonej przez uczestniczkę postepowania, w sytuacji gdy skarżącej nie zapewniono możliwości wzięcia udziału w oględzinach stanowiących podstawę tej ekspertyzy, a po drugie: zaakceptowaniu proponowanych w tejże opinii zaleceń, które zdają się nie uwzględniać rozwiązań konstrukcyjno-architektonicznych przyjętych w dokumentacji projektowej oraz powykonawczej budynku przy ul. [...].
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Została ona skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi - na podstawie obowiązujących przepisów - wiążą się skutki prawne. Niezebranie (niedążenie do zebrania) kompletnego materiału dowodowego lub, w przypadku jego zebrania, nieodniesienie się (nierozważenie) do wszystkich dowodów narusza komentowany przepis w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pominięcie jakiegokolwiek dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz co do trafności oceny innych dowodów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Lu 507/95, CBOSA). Zgromadzenie materiału dowodowego wpływa bezpośrednio na obiektywizm prowadzonego postępowania dowodowego; aby dojść do prawdy obiektywnej, organy nie mogą ograniczać zakresu środków dowodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2004 r., III SA 1482/03, CBOSA).
Jednym z istotnych elementów gwarantujących realizację omawianej zasady w toku postępowania administracyjnego, a przy tym zapewniających czyny udział strony w tym postępowaniu (zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a.), jest m.in. obowiązek umożliwienia stronie udziału w przeprowadzanych dowodach – art. 79 k.p.a. Prawo to nabiera tym większego znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie w zasadzie jedynym dowodem, który stanowił podstawę decyzji organów nadzoru budowlanego, nakazujących wykonanie określonych robót budowlanych, była ocena techniczna sporządzona na zlecenie uczestniczki postepowania przez mgr inż. J L. Skarżąca została tymczasem pozbawiona możliwości wzięcia udziału w oględzinach balkonu w lokalu nr [...], które stanowiły oparcie dla konkluzji zawartych w przedmiotowej opinii.
Wspólnota Mieszkaniowa zgłaszała natomiast w toku całego postępowania administracyjnego, że w jej ocenie, zakres zleconych do realizacji prac budowlanych jest zbyt daleki, a przy tym stanowi nieuzasadnioną i nieakceptowalną ingerencję w rozwiązania projektowe budynku, w sytuacji gdy usunięcie stwierdzonych usterek jest możliwe przy użyciu innych mniej inwazyjnych środków.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela powyższe wątpliwości, dlatego – jak wyjaśniono już wcześniej – uznał za konieczne dopuszczenie na tę okoliczność dowodu z przedłożonej wraz ze skargą opinii technicznej mgr inż. A K. Jednocześnie jednak Sąd pragnie ponownie podkreślić, że celem postępowania dowodowego dozwolonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne wtedy, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu i pozwoli wyjaśnić istotne wątpliwości, oczywiście pod warunkiem, że wątpliwości takie istnieją. Wszelkie dowody strona powinna składać przed organem, który prowadzi postępowanie. Sąd natomiast kontroluje tylko sposób działania organu.
W tym względzie Sąd uznał, że istnieją w sprawie poważne wątpliwości, co do tego, czy zakres prac nakazanych przez organy, a oparty wyłącznie na opinii mgr. inż. J L, jest adekwatny do stwierdzonych niezgodności stanu technicznego balkonu. Wspomnieć przy tym trzeba, że jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, organ nadzoru budowlanego działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Wobec tego można stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (zob. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1663/07, LEX nr 537700). Jednakże oceniając zgodność stanu technicznego obiektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, należy badać, jaki stan techniczny został zaakceptowany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestionowanie bowiem stanu zgodności obiektu budowlanego z wymaganiami określonymi w przepisach techniczno-budowlanych byłoby, w przypadku zaakceptowania danego stanu w decyzji o pozwoleniu na budowę, naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1394/08, LEX nr 597247).
Oznacza to również, że organ, podejmując decyzję o usunięciu nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego na podstawie przepisu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, powinien uwzględniać indywidualne cechy konkretnego obiektu. Dlatego tutejszy Sąd uznaje, że rodzaj i zakres wystosowanych nakazów powinny być zależne od ustalonych konkretnych potrzeb i nie powinny wykraczać poza niezbędną miarę (por. wyrok NSA w Białymstoku z dnia 16 maja 2002 r., sygn. akt SA/Bk 101/02, LEX nr 705626; wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007r., sygn. akt II OSK 355/06, LEX nr 505618).
W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, uzasadnione wątpliwości może budzić już samo nakazanie w decyzjach organów realizacji takich robót budowlanych, których zakres może zmierzać do zmiany rozwiązań konstrukcyjnych przyjętych w projekcie architektoniczno-budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę wydaną dla obiektu przy ul. [...]. Dotyczy to np. nakazu zmiany sposobu mocowania i umiejscowienia balustrad balkonu w lokalu nr [...] w ww. budynku, tj. od czoła płyty balkonowej, a nie jak przewidziano w projekcie budowlanym – od górnej części płyty balkonowej. Pomijając już nawet podnoszony przez skarżącą fakt, że przedmiotowa zmiana wpłynie zasadniczo na wystrój elewacji budynku, organy w zasadzie nie odniosły się do twierdzeń Spółdzielni Mieszkaniowej dotyczących przeszkód technicznych utrudniających realizację tak przyjętego sposobu montażu ww. elementów balkonu, skutkujących de facto koniecznością zakupu nowych balustrad. W sprawie wątpliwości budzi też techniczna możliwość wykonania innych prac zleconych w decyzji PINB, tj. wykonania drenażu i obróbki blacharskiej z dolnej warstwy izolacji, której realizację wykluczono w opinii technicznej załączonej do skargi (s. 6 opinii).
Poza tym, konfrontując wyniki ocen technicznych przedstawionych tak przez uczestniczkę postępowania, jak i przez skarżącą, uzasadnione wydaje się przekonanie, że przyjęty przez organy nadzoru budowlanego sposób usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego spornego balkonu może wykraczać poza niezbędną miarę i w konsekwencji narażać zobowiązaną Spółdzielnię Mieszkaniową na ryzyko poniesienia zbytecznych kosztów przywrócenia tej części obiektu do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.
W sytuacji, gdy ocena techniczna przedłożona przez skarżącą wskazuje na techniczną możliwość usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przy zastosowaniu mniejszego zakresu, a tym samym i kosztu robót budowlanych koniecznych do przeprowadzenia, organy nadzoru budowlanego, jako podmioty wyspecjalizowane w przedmiotowym zakresie, powinny rozważyć nakazanie wykonania alternatywnego rozwiązania problemu.
Ponownie wypada nadmienić, że pominięcie przez organ pewnych faktów lub ich nienależyte czy wadliwe wyjaśnienie, mogło zaważyć na wyniku sprawy administracyjnej, a w konsekwencji, mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny.
W rozpoznawanej sprawie naruszenia wskazanych przepisów skarżąca słusznie upatruje zatem w nienależytym wyjaśnieniu przez organy wszystkich istotnych okoliczności sprawy i oparcia się w tym zakresie przez organy wyłącznie na opinii technicznej przedłożonej przez uczestniczkę postępowania, przy opracowywaniu której skarżąca nie mogła wziąć udziału. Rację ma też tym zakresie skarżąca wskazując, że w sytuacji gdy dokument ten stanowił wyłączną podstawą rozstrzygnięcia organów na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, powinna mieć zapewniony udział w oględzinach stanowiących jego oparcie. W przypadku, gdy skarżąca nie brała udziału w takim dowodzie, powinna mieć możliwość przedstawienia własnych opinii i twierdzeń, których wnioski organy zobowiązane są uwzględnić i skonfrontować z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy administracji wezmą zatem pod uwagę także opinię techniczną załączoną przez Spółdzielnię Mieszkaniową do skargi wniesionej do tutejszego Sądu i dokonają wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, w celu ustalenia zakresu robót niezbędnego, acz pozwalającego na skuteczne usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego balkonu i ścian do niego przynależnych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. W sytuacji zaś, gdyby organy uznały za konieczne uzyskanie dodatkowych wiadomości specjalnych, mogących jednoznacznie wykazać prawidłowy zakres wymaganych robót budowlanych, powinny rozważyć dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, o której mowa w art. 84 k.p.a.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasadzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego, kosztów zastępstwa procesowego i uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło