VII SA/Wa 640/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu wstrzymania użytkowania autostrady skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. i J. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. ([...]), odmawiającej wstrzymania użytkowania odcinka autostrady [...], od km [...] do km [...] ", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że J. W. i R. W. wnieśli o nakazanie wstrzymania użytkowania ww. odcinka autostrady na podstawie art. 66 ust. 2 w zw. z art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego wskazując, że ww. obiekt nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 76 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Organ wojewódzki powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. odmówił wydania ww. nakazu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009r., uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W-wie wyrokiem z dnia 23 marca 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 2170/09, uchylił zaskarżoną decyzję. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, organ przytoczył na wstępie art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej ustawa, a także art. 66 ust. 1 i 2 ustawy, wskazując, że ze względu na przedmiot postępowania należało wyjaśnić kwestie techniczne. W dniu 4 listopada 2010r. organ wojewódzki w ramach art. 136 kpa przeprowadził kontrolę i na podstawie przedłożonych dokumentów oraz wizji lokalnej stwierdzono odpowiedni stan techniczny wskazanego odcinka autostrady. Należało zatem odmówić wydania wnioskowanego nakazu. Skargę na powyższą decyzję złożyli J. i R. W., wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżący wskazali, że są właścicielami [...] działek, na których wybudowano autostradę [...] od km [...] do km [...]. Dwanaście działek jest własnością J. W., na których wybudowano fragment ww. autostrady stanowią działki nr ew.: [...],[...];[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...],[...] obr. [...], Gm. [...] [...];[...],[...], obr. [...], Gm. [...] - [...], [...] obr. [...], Gm. [...] - [...];[...],[...]; [...],[...];[...], [...] i [...], [...] obr. [...], Gm. [...] - [...]. Natomiast [...] działek R. W. stanowią działki nr ew.: [...],[...] i [...],[...], obr. [...], Gm. [...] - [...];[...],[...] obr. [...], Gm. [...] i [...],[...] i [...],[...] obr. [...], Gm. [...][...]. W ocenie skarżących, decyzje organów obu instancji są wadliwe, gdyż wydano je w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, zatem z naruszeniem art. 7 kpa w zw. z art. 77 i 80 kpa. Organ odwoławczy nie ustalił bowiem, że autostrada [...] nie spełnia wymagań ochrony środowiska. Zarządca użytkuje autostradę bez wymaganej decyzji określającej zakres i warunki korzystania ze środowiska na obszarach Natura 2000, a sporny odcinek autostrady [...] zrealizowano na dwóch takich obszarach: [...] oraz [...]. Obowiązek sporządzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 wynika z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 12 Dyrektywy Rady 85/337/EWG oraz art. 6 ust. 2 - 4 oraz Dyrektywy Habitatowej 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. transponowanych do ustaw: z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie oddziaływania autostrady [...][...] na obszar Natura 2000 [...] oraz [...]. Wniosek w sprawie wyrażenia zgody na użytkowanie autostrady [...] na obszarach Natura 2000 do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany. Nie ustalono również, że w ramach autostrady [...] wybudowano szereg urządzeń wodnych bez pozwolenia wodnoprawnego. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010r. IV SA/Wa 1749/09 WSA w W-wie uchylił bowiem decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2009r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. organ ten uchylił decyzję z dnia [...] kwietnia 2005r. udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie budowli i urządzeń wodnych i umorzył postępowanie organu I instancji. Ponadto, inwestor dnia [...] grudnia 2009r. utracił prawo do korzystania ze zbiorników retencyjno - segmentacyjnych [...] i [...] w km [...] autostrady [...] i odprowadzania ścieków bytowych z istniejących toalet w [...] i [...], a następnie odprowadzanie ich do rzeki [...]. Z dniem [...] grudnia 2009r. straciło ważność pozwolenie wodnoprawne, z dnia [...] czerwca 2005 r. zezwalające na zrzut ścieków z odcinka autostrad w tym z ww. [...]. Ten odcinek autostrady nie może być więc użytkowany, gdyż nie są spełnione wymogi z art. 76 Prawa ochrony środowiska i dlatego winna zostać wydana decyzja o wstrzymaniu jej użytkowania . W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej ppsa. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlegała oddaleniu. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. i J. W. - w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 2170/09 - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. odmawiającą wstrzymania użytkowania ww. odcinka autostrady [...][...]. Na wstępie przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Ocena prawna wyrażona w powołanym wyroku dotyczyła jedynie kwestii formalnoprawnych, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organowi odwoławczemu ustalić, czy skarżący są właścicielami choćby jednej działki, na której zrealizowano ww. odcinek autostrady [...], co winno skutkować uznaniem, że posiadają oni interes prawny w żądaniu wszczęcia postępowania. W przeciwnym wypadku organ miał obowiązek wyjaśnić, czy istnieje przepis prawa materialnego dający skarżącym, jako właścicielom nieruchomości sąsiednich, przymiot strony w tym postępowaniu. Obowiązek powyższy Sąd skierował również do skarżących. Ponownie rozpatrując odwołanie organ odwoławczy wprawdzie nie przedstawił argumentacji co do przymiotu strony skarżących, nie mniej skoro rozpoznał odwołanie, to uznał, że taki przymiot skarżącym przysługuje. Przechodząc zatem do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji podkreślić przede wszystkim trzeba, że we wniosku z dnia [...] sierpnia 2009r. skarżący J. W. domagał się wstrzymania użytkowania spornego odcinka autostrady [...], wskazując jednoznacznie tryb w jakim organy winny prowadzić postępowanie, to jest art. 66 ust. 2 w zw. z art. 61 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego wobec niespełnienia - w jego ocenie - wymagań, o których mowa w art. 76 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego (zdanie pierwsze) w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu. W ustępie 1 pkt 1-3 art. 66 Prawa budowlanego wskazuje się natomiast, że organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Z treści powołanych regulacji wynika zatem, że właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu w przypadku ustalenia, że wskutek jego niewłaściwego użytkowania, znajduje się on w stanie zużycia technicznego, jak również w sytuacji, gdy stan ten jest wynikiem nagłych zdarzeń, które zaszły po oddaniu obiektu do użytkowania. Chodzi zatem o przypadki szczególnego zaniedbania obowiązków przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Przepisy art. 66 Prawa budowlanego zostały bowiem zamieszczone w rozdziale pt. "Utrzymanie obiektów budowlanych", co przesądza, że mają one zastosowanie jedynie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nie remontowany, nie konserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy, doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie powołanego przepisu (vide: wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011r., II OSK 1100/10, LEX nr 992473). W konsekwencji art. 66 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy do usunięcia odstępstw od pozwolenia na budowę, likwidacji samowoli budowlanej, czy wad decyzji udzielającej pozwolenia budowlanego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2012r" IV SA/Po 1207/11, LEX nr 1139601). W świetle przedstawionych rozważań zarzuty skargi, w istocie skierowane do decyzji udzielającej pozwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej i postępowania poprzedzającego jej wydanie nie mogły być uwzględnione w niniejszej sprawie, prowadzonej w trybie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego zgodnie z wnioskiem skarżącego. Jak wynika z akt sprawy, przy ponownym jej rozpoznaniu organ odwoławczy w celu sprawdzenia aktualnego stanu technicznego tej części autostrady [...], w trybie art. 136 kpa, zlecił organowi I instancji dokonanie kontroli w tym zakresie. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2010r. nie stwierdzono nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. W związku z powyższym, jako prawidłowe należało ocenić stanowisko organów, o braku podstaw do wydania, na podstawie art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego, nakazu wstrzymania użytkowania odcinka autostrady [...][...], od km [...] do km [...] ". W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do zakwestionowania skarżonych decyzji tak pod względem zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i istotnych wad w prowadzonym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.