VII SA/Wa 66/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie: sędzia WSA Waldemar Śledzik, asesor WSA Marcin Maszczyński (spr.), , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A.Z. i A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 marca 2021 r. znak DOA.7110.350.2020.JNO w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody P. (dalej: "Wojewoda" lub "organ I instancji") z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Wojewoda, decyzją z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], po wszczęciu postępowania na wniosek A. Ż. i A. Ż. (dalej: "wnioskodawcy" lub "skarżący") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej: "Prezydent") z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. L.-W. (dalej: "inwestor") pozwolenia na przebudowę dwóch lokali mieszkalnych celem ich połączenia wraz ze zmianą sposobu użytkowania na zespół gabinetów stomatologicznych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na działce nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. K. [...]i [...] w G.. Na skutek wniesionego przez skarżących odwołania, GINB decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GINB z dnia [...] marca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] września 2020 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego - art. 199 k.c., art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym samym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2) przepisów prawa procesowego - art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 oraz art. 81 k.p.a. w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że odrębna nieruchomość, jaką jest lokal niemieszkalny - hala garażowa na poziomie -1 przy ul. K. [...] w G. (KW nr [...]) funkcjonuje na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Inwestor wykazała się jedynie prawem do dysponowania lokalami mieszkalnymi [...] i [...] (na podstawie aktów notarialnych Rep A [...]i Rep A [...]) i częściami wspólnymi nieruchomości (zgodnie z uchwałą Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r.). Wspólnota mieszkaniowa mogła podejmować decyzje jedynie w zakresie części wspólnych nieruchomości. Skarżący w dniu [...] października 2014 r. zawarli umowę deweloperską (Rep A [...]). Następnie w dniu [...] kwietnia 2015 r. przyrzeczoną umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży (Rep A [...]), sprzedający deweloper oświadczył, że "lokal niemieszalny - hala garażowa - wolny jest od ograniczonych praw rzeczowych oraz innych praw i roszczeń na rzecz osób nie ujawnionych w księdze wieczystej". Samodzielne lokale (w tym hala garażowa), były sukcesywnie wyodrębniane i nie stanowiły części wspólnych. Wspólnota mieszkaniowa, swoimi decyzjami nie miała prawa ingerować w ich przestrzeń. Precyzyjny opis części wspólnych budynków przy ul. K. [...] i [...] w G. określony został w umowie (Rep A [...]) z dnia [...] kwietnia 2015 r. Przewidziane prace budowlane obejmowały nie tylko lokale [...] i [...], ale również części wspólne, tj. wykonanie otworu w ścianie od strony lokalu [...] w celu połączenia z istniejącą czerpnią powietrza (proj. bud.: rzut parteru - wentylacja mechaniczna, rys. nr 4, str. 72) oraz wyprowadzenie kanałów wentylacyjnych z połączonych lokali przez strop pomiędzy parterem, a poziomem -1 budynku (proj. bud.: hala garażowa - wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73). Z projektu budowlanego (Przekrój A-A, hala garażowa, wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73) wynikało, że kanały wentylacyjne na poziomie -1 miały być wyprowadzone od strony ściany graniczącej z komórką lokatorską, oznaczoną A/AK-1.8 (Rzut Hali Garażowej Poziom -1, hala garażowa, wyrzutnia powietrza, rys. nr 5, str. 73), co oznacza że po przejściu przez strop miały przechodzić przez ww. komórkę lokatorską, przynależną do lokalu [...]. Inwestor nie złożyła oświadczenia o prawie dysponowania lokalem niemieszkalnym - halą garażową -1, dla którego prowadzona jest KW nr [...], a także komórką lokatorską przynależną do lokalu [...], jaki został wyodrębniony w dniu [...] lutego 2015 r. i prowadzona jest dla niego KW nr [...]. Nieprawdą są stwierdzenia GINB, że PBG sprawował zarząd ww. lokalem niemieszkalnym - halą garażową w dacie złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji oraz w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz jako zarządca ww. lokalu brał udział w postępowaniu i nie sprzeciwiał się inwestycji. Hala garażowa na poziomie -1 funkcjonuje na zasadach określonych w k.c. i do rozporządzania tym lokalem wymagana jest zgoda wszystkich jej współwłaścicieli, której inwestor nie wykazał. Od chwili wyodrębnienia lokalu nie wybrano jego reprezentacji. Skarżący jako współwłaściciele hali garażowej nie wyrażali zgody na wprowadzenie do tego lokalu wyrzutni powietrza specjalistycznej wentylacji. Nadto uchybieniem art. 10 k.p.a., było wydanie decyzji GINB przed upływem 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia z dnia [...] lutego 2021 r., o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. GINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt: VII SA/Wa 967/21, uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł w przedmiocie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie zarzuty uznano za słuszne. Oceniając legalność kontrolowanej decyzji, Sąd podniósł, iż w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. Organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z [...] grudnia 2015 r. Przyczyną podjęcia zaskarżonej decyzji, było ustalenie, że kontrolowana decyzja Prezydenta z dnia [...] grudnia 2015 r., nie narusza rażąco przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane, oraz przepisów rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. - według stanu na dzień wydania badanej decyzji, dalej: "r.w.t."). Sąd za prawidłową uznał ocenę organu co do braku rażącego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Inwestor nie posiadał prawa do dysponowania lokalem niemieszkalnym - halą garażową G1 pomimo, że w częściach wspólnych nieruchomości garażowej zaprojektowano wyprowadzenie przewodów wentylacyjnych z lokali użytkowych nr [...] i [...]. Oznacza to, że decyzja Prezydenta z dnia [...] grudnia 2015 r., została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Słusznie jednak organ odwoławczy uznał, że naruszenie to nie wypełniało znamion rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skutki stwierdzonego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego nie mogą być bowiem uznane za niemożliwe do zaakceptowania z punku widzenia praworządnego państwa. Inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył bowiem uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. K. [...] i [...] w G. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], w sprawie wyrażenia zgody na połączenie dwóch odrębnych lokali. Z uchwały tej wynikało m.in., że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości wyraziła zgodę "na przeprowadzenie w częściach wspólnych robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworu łączącego lokale [...] i [...] położone w budynku przy ul. K. [...] w klatce [...], przeprowadzeniu kanałów wentylacyjnych do przestrzeni hali garażowej, wykonaniu otworu wentylacyjnego w istniejącej czerpni powietrza od strony lokalu nr [...]". Chociaż uchwała ta podjęta została przed wyodrębnieniem lokalu - hali garażowej G1, gdyż wyodrębnienie lokalu garażowego nastąpiło w dniu [...] lutego 2015 r. (założenie księgi wieczystej), to jednak także później - w dacie wydania decyzji Prezydenta z dnia [...] grudnia 2015 r., spółka Przedsiębiorstwo Budowlane G. sprawowała zarząd częściami wspólnymi nieruchomości, a strop lokalu garażowego hali G1, niewątpliwe stanowi części wspólne całego budynku. Słusznie zatem organ uznał, że powyższemu uchybieniu nie można przypisać szczególnie doniosłych skutków społeczno-gospodarczych, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta z dnia [...] grudnia 2015 r., a zdaniem Sądu istota sprzecznych interesów w tej sprawie, leży w relacji prawnej między sprzedającym lokal garażowy developerem, a skarżącymi jako nabywcami udziału w tym lokalu. Nadto skarżący posiadają jedynie udział w lokalu garażowym i nie ma pewności, że ich interesy związane z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji odpowiadają określonej ustawowo większości współwłaścicieli tego lokalu. Jednak zdaniem Sądu istotne było, że we wniosku o stwierdzenie nieważności skarżący wyraźnie podnosili, że zastosowanie rozwiązania technicznego polegającego na zlokalizowaniu wyrzutni powietrza w podziemnej hali garażowej było niezgodnie z § 152 (w tym ust. 6) r.w.t.. Wskazywali również na niezgodność takiego rozwiązania z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (§ 14 ust. 2). Stosownie do powoływanego § 152 ust. 6 r.w.t. - wyrzutnie powietrza w instalacjach wentylacji i klimatyzacji powinny być zabezpieczone przed opadami atmosferycznymi i działaniem wiatru oraz być zlokalizowane w miejscach umożliwiających odprowadzenie wywiewanego powietrza bez powodowania zagrożenia zdrowia użytkowników budynku i ludzi w jego otoczeniu oraz wywierania szkodliwego wpływu na budynek. Jednocześnie w § 152 ust. 9 dopuszczono sytuowanie wyrzutni powietrza w ścianie budynku, pod warunkiem, że powietrze wywiewane nie zawiera uciążliwych zapachów. W tym kontekście Sąd I instancji wskazał, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organu było zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji nie dojdzie do naruszenia interesów osób trzecich, poprzez ewentualne naruszenie norm prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym, z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 i 77 k.p.a. nie ocenił zastosowanych w kwestionowanym projekcie budowlanym rozwiązań technicznych w aspekcie ich prawidłowości i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, zwłaszcza wynikającymi z § 152 ww. rozporządzenia w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Sąd przypomniał, że ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ma na celu niedopuszczenie do pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości (w tej sprawie odrębnej nieruchomości garażowej) w sytuacji, gdy planowane roboty naruszałby w tej mierze konkretne przepisy techniczno-budowlane. Poszanowanie interesów osób trzecich (skarżących) w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, polegać musiało na umożliwieniu uprawnionym podmiotom korzystania z własnego prawa, uwzględniając specyficzny charakteru przedmiotowej nieruchomości. W zaskarżonej decyzji, organ w sposób bardzo lakoniczny odniósł się do zagadnień techniczno-budowlanych, które w tym postępowaniu miały istotne znaczenie. Zarzucane przez stronę skarżącą nieprawidłowości kwestionowanej decyzji, miały charakter prawny i techniczny, co wymagało od organu wnikliwej analizy również w zakresie wpływu zaplanowanych robót na możliwość prawidłowego użytkowania innego lokalu - garażu (zwłaszcza miejsca postojowego nr 82). Jednocześnie Sąd zauważył, że oceniając wystąpienie ewentualnego naruszenia prawa przez pryzmat skutków społeczno-gospodarczych, istotna jest także kwestia oczywistości samego naruszenia prawa. Innymi słowy tylko gdy można stwierdzić oczywistość naruszenia prawa, to naruszenie może mieć charakter rażący ze względu na skutki jakie wywołało w sferze praw innego podmiotu. Kontrola zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu I instancji, wykazała, że wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu, dotyczącego naruszenia przepisu art. 10 k.p.a., to zdaniem Sądu, skarżący nie wykazali, żeby uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na skutek wniesionej przez inwestora skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt: II OSK 101/22 uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt: VII SA/Wa 967/21, i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. W uzasadnieniu Sąd naczelny wskazał, że nie można zaaprobować stanowiska Sądu I instancji, według którego, organ odwoławczy w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym, z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 i art. 77 K.p.a., nie ocenił zastosowanych w kwestionowanym projekcie budowlanym rozwiązań technicznych w aspekcie ich prawidłowości i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, zwłaszcza wynikającymi z § 152 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Nie jest także zgodna z rzeczywistą treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji sugestia Sądu I instancji, że nie przeprowadzono analizy w zakresie wpływu zaplanowanych robót na możliwość prawidłowego użytkowania innego lokalu – garażu (zwłaszcza miejsca postojowego nr 82). Natomiast nie kwestionując trafności spostrzeżenia Sądu I instancji, że naruszenie może mieć charakter rażący ze względu na skutki jaki wywołało w sferze praw innego podmiotu, w ocenie Sądu naczelnego skonstatować można, że Sąd nie odniósł tej uwagi w sposób jasny do zaskarżonej decyzji lub decyzji utrzymanej nią w mocy. Można tylko domniemywać, że jest to wypowiedź krytyczna pod adresem organu odwoławczego, skoro w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku zawarta została ocena, według której, kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W dalszej części uzasadnienia NSA przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy Prawa budowlanego i r.w.t., wskazując, iż nie można w niektórych przypadkach wykluczyć dokonania przez organ weryfikacji projektu budowlanego w odniesieniu do oczywistych omyłek, niejasności, czy nawet oczywistych nieprawidłowości merytorycznych ustaleń i rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, mających charakter techniczny. Wszak organy administracji architektoniczno-budowlanej są organami specjalistycznymi powołanymi do rozstrzygania spraw z zakresu szeroko rozumianego prawa budowlanego. Co do zasady jednak, organy opierają się w tym zakresie na oświadczeniu o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Sąd naczelny podkreślił, że wywiązanie się Prezydenta, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, z obowiązku sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi a także sprawdzenia kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, podlega w niniejszej sprawie ocenie, która musi uwzględniać nadzwyczajny charakter postępowania. Uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta mogło by nastąpić jedynie z uwagi na ewentualne rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oceniając zaś ustalenie i rozważenie okoliczności podniesionych przez wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji, zdaniem NSA, należy także pamiętać, że decyzja organu odwoławczego stanowi rezultat ponownego rozpatrzenia sprawy i powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Jednak decyzja utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję, niekwestionująca określonych ustaleń i ocen zawartych w uzasadnieniu tej decyzji, skupiająca się na kwestiach spornych, określonych w odwołaniu, może zawierać uzasadnienie akceptujące stanowisko organu I instancji w poszczególnych kwestiach. Uzasadnienie decyzji organu I instancji, bardziej w tym zakresie rozbudowane, stanowi wówczas także wyraz stanowiska organów w zakresie stanu faktycznego i prawnego, istotnego w rozpatrywanej sprawie. Z uzasadnień decyzji organów obu instancji, w ocenie NSA wynika, że oceniły zgodność projektu budowlanego z przepisami r.w.t.. Dotyczy to także zgodności z przepisami § 152 tego rozporządzenia. Organ odwoławczy przywołał treść art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Stwierdził, że kontrolowana decyzja Prezydenta nie narusza rażąco przepisów r.w.t. Odnosząc się do uciążliwości zapachowych wskazał, że są to, jako okoliczności z zakresu ochrony własności, czyli tzw. immisje (art. 140 i art. 144 k.c.), kwestie podlegające kognicji sądu powszechnego. Dodał jednak, odnosząc się do zarzutu skarżących o "potencjalnym zagrożeniu chorobotwórczymi bakteriami i wirusami dla osób, które tam mogą się znajdować", że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., pismem z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], uzgodnił projekt budowlany w zakresie wentylacji mechanicznej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, bez uwag. Wojewoda, jako organ I instancji w niniejszej sprawie, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2020 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji, stwierdził, że inwestor, stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, dołączył cztery egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. G. K.-K.. Posiada ona wymagane uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń i legitymuje się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków Izby Architektów. Projektant dołączył do projektu budowlanego oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b Prawa budowlanego. Wojewoda odnotował również, że Część 3 projektu budowlanego dot. Instalacji wod.-kan., co, technologicznej oraz wentylacji mechanicznej sporządził mgr inż. O. F., który posiada wymagane uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. On także złożył wymagane oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia § 152 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Wojewoda ocenił, że twierdzenia o uciążliwościach zapachowych stanowiących potencjalne zagrożenie zakażeniem chorobotwórczymi bakteriami i wirusami są subiektywnym odczuciem wnioskodawców. Zdaniem Sądu naczelnego zarówno Wojewoda, jak i GINB odnieśli się do zarzutu naruszania prawa skarżących do wyłącznego i swobodnego korzystania z miejsca postojowego nr 82. Wojewoda wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje zgoda na przeprowadzenie kanałów wentylacyjnych. Skonstatował, że miejsce postojowe nie jest miejscem na stały, ani nawet czasowy pobyt ludzi. Korzystanie z niego jest co do zasady krótkotrwałe, polegające na parkowaniu, ewentualnie załadowaniu lub wyładowaniu np. bagażu. Wszelkie instalacje są prowadzone pod stropem nad halami garażowymi i w wielu miejscach może wystąpić konieczność ich naprawy. Nie oznacza to ograniczenia w korzystaniu z miejsca postojowego. Natomiast GINB stwierdził w tym zakresie, że z projektu budowlanego nie wynika, aby realizacja spornej inwestycji ograniczała skarżącym możliwość swobodnego korzystania z przysługującego im prawa do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr [...] w hali garażowej. Jak wynika z projektu budowlanego, wyrzutnia powietrza, za pomocą której zużyte, podczyszczone powietrze będzie wyrzucane do hali garażowej, zaprojektowano na wysokości 3,07 m. Organy wypowiedziały się również na temat pojęcia rażącego naruszenia prawa oraz skutków społeczno-gospodarczych. Organ odwoławczy przedstawił obszerne rozważania w tej mierze, jakkolwiek na tle zarzutu naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, ale analiza ta ma wymiar ogólny, odnoszący się do wszelkich naruszeń, które należy ocenić w aspekcie rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. GINB ocenił, że nie doszło do rażącego naruszenia w odniesieniu do tych przepisów. Nie rozważał ewentualnych skutków rażącego naruszenia prawa procesowego, uznając, że do takich naruszeń nie doszło. Wojewoda poddał analizie przesłanki stwierdzenia nieważności, w tym wadę w postaci rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 .p.a., przyjmując, że do zaistnienia takich wad nie doszło. W świetle tych okoliczności procesowych, niezależnie od merytorycznej trafności stanowiska organów, przyjąć należy, że teza Sądu I instancji o braku zbadania projektu w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz w kontekście ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jest bezpodstawna. Odnotować także należy, że niezrozumiałe jest nawiązanie w części prawnej uzasadnienia zaskarżonego wyroku do przepisu § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 kwietnia 2019 r., a więc nie może stanowić kryterium zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2015 r. Co prawda przepis ten jest przywołany w nawiązaniu do zarzutu skargi, ale wskazanie go w części prawnej, w wywodzie mającym wykazać uchybienia zaskarżonej decyzji, pośrednio wskazuje na stanowisko Sądu, według którego, kwestia zgodności z tym przepisem nie została sprawdzona, z naruszeniem dalej powołanych norm procesowych. Niezależnie od powyższych uwag, konieczne jest wskazanie, na co zresztą zwrócił uwagę GINB, że co do zasady, organy badają prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę, w trybie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji oraz w oparciu o materiał dowodowy, jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro zatem organy przedstawiły swoje merytoryczne stanowisko i uznały, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę, a Sąd I instancji dysponował materiałem dowodowym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym projektem budowlanym oraz dokumentami dołączonymi do tego projektu i do akt administracyjnych, należało dokonać merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Nie było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy NSA, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy uwzględnić okoliczność, że sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 15 września 2021 r. sygn. akt: VII SA/Wa 967/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GINB, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt: II OSK 101/22 uchylił zaskarżony wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W związku z powyższym należy wyraźnie zaakcentować, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie jednolicie podnosi się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. przykładowo wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 r. I OSK 107/23). Powyższe oznacza – na co Sąd zwrócił uwagę skarżącemu w toku ponownej rozprawy przed tym Sądem w dniu 28 lutego 2025 r. – iż na skutek niewniesienia przez skarżących skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt: VII SA/Wa 967/21, który to oddalił większość ich zarzutów, wyrok ten – w znacznej części – już się uprawomocnił. Oznacza to, że Sąd jest związany także treścią wyroku z dnia 15 września 2021 r. i nie może poddać ponownej ocenie prawnej podnoszonych w skardze zarzutów m.in. dotyczących zgody wszystkich współwłaścicieli na dysponowanie częściami wspólnymi czy też kwestii dotyczącej zarządu halą garażową. Jest to tym bardziej zasadne, iż sami skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2021 r., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego – zamiast skargi kasacyjnej od obiektywnie niekorzystnego dla siebie wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] września 2021 r. skierowali do NSA pismo procesowe, w którym zażądali oddalenia skargi kasacyjnej wniesionej przez inwestora. Tym samym, tutejszy Sąd posiada uprawnienie (ale także obowiązek) do ponownej oceny jedynie tych zarzutów, co do których dokonaną już ocenę prawną wyraźnie zakwestionował Sąd naczelny – związany zresztą wyłącznie zarzutami podnoszonymi przez inwestora w skardze kasacyjnej. Z uzasadnienia przedmiotowego wyroku NSA wynika zaś, że wbrew stanowisku WSA w Warszawie, zarówno Wojewoda, jak i GINB odnieśli się do zarzutu naruszania prawa skarżących do wyłącznego i swobodnego korzystania z miejsca postojowego nr [...]. Organy wypowiedziały się również na temat pojęcia rażącego naruszenia prawa oraz skutków społeczno-gospodarczych. W świetle tych okoliczności procesowych, niezależnie od merytorycznej trafności stanowiska organów, Sąd naczelny przyjął, że teza Sądu I instancji o braku zbadania projektu w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz w kontekście ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jest bezpodstawna. Sąd naczelny doszedł tym samym do wniosku, że skoro organy przedstawiły swoje merytoryczne stanowisko i uznały, że nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę, a Sąd I instancji dysponował materiałem dowodowym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym projektem budowlanym oraz dokumentami dołączonymi do tego projektu i do akt administracyjnych, należało dokonać merytorycznej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Nie było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa w sposób opisany przez skarżących, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności takich rozstrzygnięć może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych wart. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej wadliwą decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. Istotą tego postępowania jest ustalenie czy decyzja podlegająca ocenie jest zgodna z prawem i nie zawiera wad powodujących jej nieważność, czy zatem przeprowadzone postępowanie i dowody w nim zgromadzone dawały podstawę do wydania takiego rozstrzygnięcia, jakie z decyzji badanej wynika (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r. IV SA/Wa 2341/19). Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowanym orzeczeniem. Badając przedmiotową decyzję w postępowaniu nieważnościowym organ zobligowany jest sprawdzić, czy nie zachodzi jakakolwiek przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 k.p.a., obligująca organ do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jedną z przesłanek skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Poza powyższym konieczne jest przypomnienie, że przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczeń administracyjnych mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r. I SA 339/98; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. II SA 1241/98; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. II SA 1079/98; wyrok NSA z dnia 8 października 1999 r. IV SA 1646/97; wyrok NSA z dnia 7 maja 2020 r. I OSK 4078/18). Nie oznacza to, że nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn procesowych. Jednakże stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do przepisów prawa procesowego jest czymś wyjątkowym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2007 r. IV SA/Wa 1806/06). O "rażącym" naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub skutki społeczno-gospodarcze, które wywołuje decyzja. Z "rażącym" naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności (por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2008 r. II OSK 888/07). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd w całości podziela ustalenia GINB, że w zakresie "uciążliwości zapachowych" związanych z realizacji spornej inwestycji i prowadzoną w lokalu inwestycyjnym działalnością stomatologiczną ani Wojewoda ani GINB nie są organami właściwymi do przeprowadzenia oceny spornego zamierzenia budowlanego pod kątem jego zgodności z przepisami kodeksu cywilnego, dotyczącymi ochrony własności, obejmującymi m.in. zakaz ujemnego oddziaływania na cudzą nieruchomość w drodze tzw. immisji (art. 140 i art. 144 k.c.). Rację mają organy, że skarżący mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu przed sądem powszechnym wskazując, że działanie inwestora narusza ich interes, czy też zakłóca korzystanie z nieruchomości ponad przeciętną miarę. Do kognicji sądu powszechnego (cywilnego) należy bowiem ustalenie, czy w konkretnym przypadku inwestor wykonując swoje prawo naruszył sferę uprawnień właścicielskich osób trzecich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. W przypadku oddziaływania zakłócającego ponad przeciętną miarę korzystanie z sąsiedniej nieruchomości, jego właściciel może żądać, w trybie art. 222 § 2 k.c. (roszczenie negatoryjne) przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń. Tym samym formułowane przez skarżących zarzuty wykraczają poza kognicję sądów administracyjnych. W tym miejscu, w pełni zgodzić się należy także ze stanowiskiem GINB, że z projektu budowlanego nie wynika, aby realizacja spornej inwestycji ograniczała skarżącym możliwość swobodnego korzystania z przysługującego im prawa do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr [...], w hali garażowej. W szczególności, że jak wynika z projektu budowlanego wyrzutnia powietrza, za pomocą której zużyte, podczyszczone powietrze będzie wyrzucane do hali garażowej zaprojektowano na wysokości 3,07 m. (zob. proj. bud. Przekrój A-A, hala garażowa, wyrzutnia powietrza, rys. S-5, str. 73). Wspomniana wysokość (ponad 3 m) oraz oczywistość faktu, że skarżący na terenie hali garażowej – w celu skorzystania ze znajdującego się tam pojazdu – przebywają maksymalnie kilka minut, nie może stanowić podstawy do uznania, iż sporna inwestycja uniemożliwia im, w jakikolwiek sposób, swobodne korzystanie z tego miejsca postojowego. Również i zarzut skarżących, że wyrzutnia jest w bliskiej odległości od miejsca postojowego, co stanowi "potencjalne zagrożenie chorobotwórczymi bakteriami i wirusami dla osób, które mogą się tam znajdować" nie może odnieść zamierzonego skutku. Rację ma organ odwoławczy, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. pismem z [...] września 2015 r., znak: [...], uzgodnił projekt budowlany, w zakresie instalacji wentylacji mechanicznej, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, bez uwag (zob. proj. bud. str. 65). Ponadto, rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń pożarowych mgr inż. K. G. stwierdził zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej bez uwag (zob. proj. bud. rys. uzgodnienie P. Poż). Projekt budowlany spornej inwestycji został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Ponadto w aktach sprawy znajdują się oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, wymagane na podstawie art. 20 ust 4 Prawa budowlanego. Co więcej, sama inwestor na etapie postępowania przed sądem naczelnym przedstawiła szereg dokumentów, które nie potwierdzają jakichkolwiek zagrożeń we wskazanym zakresie. Skarżący natomiast, nie podważyli tych ustaleń, oczywiście przy założeniu, że w toku postępowania nieważnościowego organy powinny w ogóle takie dodatkowe postępowanie dowodowe prowadzić. Co do zasady bowiem, organy badają prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę, w trybie stwierdzenia nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji oraz w oparciu o materiał dowodowy, jakim dysponował organ administracji architektoniczno-budowlanej w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnośnie natomiast zgodności wydanej decyzji z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, to rację ma oczywiście Sąd naczelny, że rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 kwietnia 2019 r., a więc nie może stanowić kryterium zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2015 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd wojewódzki, ponownie rozpatrując skargę we wskazanym przez Sąd naczelny zakresie, uznał że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.