VII SA/Wa 73/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-08

Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymiana słupa energetycznego oraz modernizacja linii energetycznych, bez zmiany ich lokalizacji, parametrów technicznych i funkcji, stanowi remont czy przebudowę obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?
Ratio decidendi
Wymiana słupa energetycznego, nawet jeśli wiąże się z użyciem nowej technologii lub materiałów, a także modernizacja linii energetycznych bez zmiany ich lokalizacji, parametrów technicznych i funkcji, stanowi bieżącą konserwację lub remont, które nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia w świetle przepisów Prawa budowlanego. Brak jest podstaw do uznania takich działań za samowolę budowlaną lub budowę nowego obiektu.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował legalność infrastruktury energetycznej (słupowej stacji transformatorowej, słupa energetycznego, linii energetycznych) na swojej działce, twierdząc, że w ciągu ostatnich 10 lat słup z transformatorem został wymieniony i zmieniła się jego lokalizacja. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że infrastruktura powstała legalnie w 1969 r., a późniejsze prace stanowią jedynie konserwację lub wymianę elementów, nie wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "[...] WINB", "organ odwoławczy", "organ wojewódzki") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.K. (dalej: "skarżący") z dnia [...] października 2020 r. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ powiatowy") nr [...] z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie infrastruktury energetycznej - słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz słupa energetycznego pod oświetlenie uliczne, wraz z liniami energetycznymi napowietrznymi SN oraz nn, znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Dnia [...] lutego 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na wniosek skarżącego, wszczął postępowanie administracyjne w sprawie słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz słupa energetycznego pod oświetlenie uliczne, wraz z liniami energetycznymi napowietrznymi SN oraz nn, znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych dnia [...] marca 2020 r. ustalono, że na wyżej wspomnianej działce znajdują się dwa słupy energetyczne. Pierwszy o przekroju kołowym i średnicy 0,38 m, konstrukcji betonowej z zamontowanym transformatorem napowietrznym wraz z ograniczeniami przepięć oraz tablicą - skrzynką rozdzielczą i opisem TN0C (tj. układ uziemiony, części normalnie nieprzewodzące połączone z punktem neutralnym transformatora) oraz tabliczkami znamionowymi. Słup ten zlokalizowany jest w odległości ok. 5,66 m od ogrodzenia znajdującego się od strony zachodniej działki i w odległości ok. 8,56 m od słupa teletechnicznego. Drugi słup energetyczny - betonowy, ażurowy, rozkraczny, z zamontowaną lampą oświetleniową, zlokalizowany jest w odległości ok. 4,50 m od słupa energetycznego z trafo. Słup odbierający przewód kablowy ze słupa trafo, prowadzi przyłącze energetyczne do budynków znajdujących się na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w miejscowości [...]. W toku prowadzonego postępowania do akt sprawy załączono kopię dokumentacji technicznej urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na działce oznaczonej nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...], w tym m.in. protokół nr [...] z dnia [...] marca 1969 r. z odbioru technicznego obiektu energetycznego - linii o długości [...] m w miejscowości [...]. Z dokumentu tego wynika m.in., że podczas kontroli przedłożono dokumentację techniczną i zaświadczenie o lokalizacji obiektu zgodnie ze szkicem lokalizacyjnym. Z odczytu planu wynika, że wówczas na przedmiotowej działce projektowana była linia WN i stacja trafo oraz linia NN 380/220V. Dnia [...] czerwca 2020 r., obecny w siedzibie organu powiatowego skarżący złożył oświadczenie, w którym wskazał, że słup z transformatorem został wymieniony w ciągu ostatnich 10 lat i zmieniona została jego lokalizacja. Dokonano też w tym czasie nowych przyłączy do słupów. W związku z powyższym PINB w [...] pismem z dnia [...] lipca 2020 r. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] o udzielenie informacji dotyczących zmian naniesień geodezyjnych na mapach infrastruktury energetycznej znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Odpowiedź została udzielona pismem z dnia [...] lipca 2020 r., które uzupełniono o materiał geodezyjny. Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020 r. , na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie infrastruktury energetycznej - słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz słupa energetycznego pod oświetlenie uliczne, wraz z liniami energetycznymi napowietrznymi SN oraz nn, znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...] . Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie do [...] WINB, w ustawowym terminie, wniósł skarżący. Po rozpoznaniu odwołania, [...] WINB wydał skarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak również prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa. [...] WINB podzielił stanowisko organu powiatowego wskazujące na brak konieczności podejmowania działań w ramach nadzoru budowlanego w sprawie infrastruktury energetycznej - słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz słupa energetycznego pod oświetlenie uliczne, wraz z liniami energetycznymi napowietrznymi SN oraz nn, znajdującej się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...]. Odnosząc się do kwestii legalności ww. infrastruktury energetycznej, [...] WINB stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że powstała ona w warunkach samowoli budowlanej. Organ wyjaśnił, że z kopii dokumentacji technicznej urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na ww. działce, przesłanej przy piśmie [...] S.A. Oddział [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. wynika, że w roku 1969 dokonano odbioru technicznego obiektu energetycznego - linii o długości 1394 m w miejscowości [...] (protokół nr [...] z dnia [...] marca 1969 r.), podczas którego przedłożono m.in. dokumentację techniczną oraz zaświadczenie o lokalizacji obiektu zgodnie ze szkicem lokalizacyjnym. Z odczytu planu wynika, że wówczas na przedmiotowej działce zaprojektowana była linia WN i stacja trafo oraz linia NN 380/220V, a także oświetlenie uliczne. [...] WINB wyjaśnił, że zarówno obowiązujące w dacie budowy przepisy ustawy z dnia 31.01.1961 r. Prawo budowlane, jak i późniejszej ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane, w rozdziale 8 o utrzymaniu obiektów budowlanych, nie nakładały na właściciela obowiązku przechowywania przez okres istnienia obiektu, dokumentów związanych z jego realizacją. Organ stwierdził, że wobec nieistnienia w latach sześćdziesiątych, siedemdziesiątych czy też osiemdziesiątych regulacji prawnej zobowiązującej inwestorów czy zarządców nieruchomości do przechowywania dokumentacji budowlanej, w tym wydanych pozwoleń na budowę i przyjętych zgłoszeń robót budowlanych, a także istnienia tego obowiązku w stosunku do organów administracji jedynie przez okres pięciu lat, nie sposób przyjąć, że brak tych dokumentów oznacza realizację robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia bądź zgłoszenia. Ponadto organ stwierdził, że z treści wskazywanego wyżej protokołu nr [...] można wnioskować, że sporna infrastruktura powstała legalnie, za zgodą właściwego organu i w oparciu o wymaganą dokumentację. Organ wojewódzki stwierdził również, że zgodnie z pismem organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r., pierwszego pomiaru opisanej infrastruktury energetycznej dokonano w 1993 roku. Wówczas na działce o nr ewid. [...], zaobserwowano oba słupy objęte prowadzonym postępowaniem wraz ze stacją transformatorową. Analiza analogowej mapy zasadniczej z roku 1993 potwierdza usytuowanie ww. obiektów w tożsamej lokalizacji w jakiej znajdują się obecnie, tj. pomiędzy 5,00 m a 6,00 m (odczyt ze skali) od zachodniej granicy działki w przypadku bliższego słupa oraz ok. 10,00 m (odczyt ze skali) od zachodniej granicy działki w przypadku dalszego słupa. Organ podkreślił, że pozostałe mapy przesłane przez organ geodezyjny nie zawierają skali, przez co niemożliwe jest ustalenie na ich podstawie odległości obiektów, które są na nich przedstawione. Z odczytów ww. map wynika, że w roku 1993, a także w 2007 i 2012, słup znajdujący się bliżej granicy działki zachodniej był słupem rozkracznym, zaś w chwili obecnej jest słupem kołowym. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy sprawy nie wykazał zatem, by nastąpiła zmiana jego lokalizacji (słup nadal znajduje się pomiędzy 5,00 m a 6,00 m od granicy zachodniej działki), czy też funkcji lub parametrów (takich jak zmiana napięcia). Z uwagi na brak materiału porównawczego, nie jest możliwym zdaniem organu ustalenie przebiegu i ilości linii energetycznych napowietrznych wychodzących z opisanych wyżej słupów, zaś sama ich wymiana lub izolowanie stanowi o bieżącej konserwacji, która nie jest objęta zakresem przepisów Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie, zmiana słupa rozkracznego na kołowy nie doprowadziła do zmiany funkcji lub parametrów użytkowych/technicznych obiektu budowlanego, ani też do zmiany jego lokalizacji (od jego pierwszego pomiaru w 1993 roku). Z tego względu, w opinii [...] WINB, nie można mówić o powstaniu nowego obiektu budowlanego. [...] WINB ocenił, że wymiana słupa na nowy - w miejsce istniejącego - nie stanowi nowego obciążenia nieruchomości, a nawet przeciwnie, często prowadzi do sytuacji zmniejszenia zakresu ograniczenia własności. Z kolei poprawa parametrów technicznych linii (wymiana starych słupów na wykonane w obecnie stosowanej technologii), zapewnia większe bezpieczeństwo funkcjonowania urządzeń. [...] WINB stwierdził, że przedstawione ustalenia uprawniały PINB w [...] do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, PINB w [...] zasadnie uznał, że w obecnym stanie rzeczy brak jest podstaw do podejmowania działań w ustawowo przyznanym zakresie w ramach nadzoru budowlanego (o co wniesiono we wniosku z dnia [...] lutego 2020 r.), co stanowi podstawę do umorzenia postępowania. Zdaniem [...] WINB, organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach bowiem prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie, powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a. Argumenty przedstawione przez skarżącego w odwołaniu nie wnoszą, w ocenie [...] WINB, do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. W odniesieniu do pozostałych zarzutów odwołania, [...] WINB zauważył, że wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2020 r. swoim zakresem obejmował zbadanie legalności i prawidłowości (...) linii energetycznej znajdującej się na działce oznaczonej nr [...], stanowiącej jego własność, a zatem powoływanie się na infrastrukturę istniejącą na działce o nr ewid. [...] nie znajduje uzasadnienia, gdyż działka ta nie była objęta wnioskiem skarżącego w ww. zakresie. W związku z przedstawionym uzasadnieniem, organ wojewódzki uznał za zasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji PINB w [...] nr [...] z dnia [...] września 2020 r., znak: PINB [...]. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona skarżąca, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący sformułował zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 pkt 3a,6, 7, 7a i 8 Prawa budowlanego, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do błędnego uznania, że doszło do konserwacji obiektu liniowego w postaci linii i trakcji elektroenergetycznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], a nie do rozbiórki poprzednio istniejącej linii i trakcji elektroenergetycznej oraz budowy nowej linii i trakcji elektroenergetycznej, w tym w innym miejscu niż poprzednio istniejąca (rozebrana linia), o zmienionym przebiegu linii, o zmienionym przeznaczeniu oraz rozbudowanej o stację transformatorową, nową dodatkową linię nie istniejącą (na linii rozebranej), a także rozbudowanej o przyłącza energetyczne do budynków znajdujących się na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonymi w miejscowości [...] - w wyniku czego organy WINB oraz PINB błędnie uznały, że nie było wymagane pozwolenie na budowę, w tym rozbudowę obiektu liniowego w postaci linii i trakcji elektroenergetycznej na ww. działce; 2) art. 3 pkt 12 oraz art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do błędnego ustalenia, że: a) nie było wymagane pozwolenie na budowę, w tym rozbudowę obiektu liniowego w postaci linii i trakcji elektroenergetycznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w wyniku której powstała nowa infrastruktura elektroenergetyczna na wymienionej działce w innym miejscu i bardziej rozbudowana w porównaniu z linią i trakcją elektroenergetyczną wybudowaną i odebraną w 1969 r., b) nie doszło w rzeczywistości do rozebrania linii elektroenergetycznej i wybudowania nowej linii i trakcji elektroenergetycznej, w miejsce rozebranej linii, w innym miejscu, z innym przebiegiem oraz rozbudową linii o nową linię i przyłącza stanowi bieżącą konserwację i jedynie wymianę słupa oraz stanowi działanie w ramach pozwolenia na budowę wydanego w 1969 r. w odniesieniu do pierwotnie istniejącej linii i trakcji elektroenergetycznej - w wyniki czego uznał, że nie było wymagane wydanie nowego pozwolenia na budowę w związku z nową budową i rozbudową obiektu liniowego na ww. działce, 3) art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że organy nadzoru budowlanego - WINB i PINB - nie podjęły działań zgodnie z obowiązkami przepisami w ramach nadzoru i kontrolą nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego w odniesieniu do linii i trakcji elektroenergetycznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...], w wyniku czego organy umorzyły postępowanie. Ponadto, skarżący zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, niedokładne ustalenie stanu faktycznego oraz brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i pominięcie, że doszło do realizacji nowej budowy w innym miejscu, w tym rozbudowy obiektu liniowego w postaci linii i trakcji elektroenergetycznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] po 1969 r., w okresie pomiędzy 2007 a 2020 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę a nie jedynie konserwacji i wymiany linii, co wpływa na prawo własności skarżącego i jest sprzeczne z przepisami Prawa budowlanego; 2) art. 6, art. 8, art. 81a § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez działanie poza granicami prawa i niepodjęcie wymaganych prawem czynności nadzoru i kontroli, prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, pominięcie twierdzeń skarżącego podnoszonych w odwołaniu, nie rozstrzygnięcie na korzyść strony - skarżącego - wątpliwości występujących w sprawie co do legalności obecnej nowej infrastruktury energetycznej - obiektu liniowego - na ww. działce oraz związanych z nałożeniem obowiązków na skarżącego w postaci znoszenia nowego obiektu liniowego wybudowanego, w tym rozbudowanego, w okresie 2007 - 2020 r. z naruszeniem prawa na ww. działce oraz związanych ze zwiększeniem oddziaływania obiektu na ta działkę w związku z rozbudową, a także umorzenie postępowania pomimo iż w świetle zgromadzonych dowodów i stanu faktycznego nie było do tego podstawy co wpływa na prawo własności skarżącego i jest sprzeczne z przepisami Prawa budowlanego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zobowiązanie organów nadzoru budowlanego do podjęcia czynności nadzoru i kontroli w odniesieniu do obiektu liniowego w postaci linii i trakcji elektroenergetycznej na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] zgodnie z Prawem budowlanym celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Powyższe zarzuty znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Zdaniem skarżącego, brak było podstaw do umorzenia postepowania w niniejszej sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ponieważ wystąpiły wątpliwości co do legalności obecnie wybudowanej (w miejsce poprzednio istniejącej rozebranej ) linii elektroenergetycznej. W ocenie skarżącego, organy nie wykazały, że [...] S.A. Oddział [...] posiadał po 1969 r., zwłaszcza w okresie 2007-2020 pozwolenie na budowę, obejmujące pozwolenie na budowę obiektu liniowego w postaci linii i trakcji elektroenergetycznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w innym miejscu, niż istniejący obiekt liniowy wybudowany w 1969 r., o innym przebiegu linii, o innym przeznaczeniu oraz rozbudowanego o nową linię, stację transformatorową i przyłącza do działek oznaczonych numerem ewidencyjnym [...] i [...] i nie podjęły w tym kierunku żadnych czynności. Istota niniejszej sprawy sprowadza się zdaniem skarżącego do oceny, czy przeprowadzone przez [...] S.A. Oddział [...] roboty budowlane na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w odniesieniu do obiektu liniowego polegały na rozbiórce obiektu liniowego i budowie nowego obiektu liniowego, w tym rozbudowie tego obiektu, co do których wymagane jest pozwolenie na budowę, względnie czy roboty te polegały na przebudowie, co do której wymagane jest zgłoszenie, a do 2005 r. wymagane było pozwolenie na budowę, jeżeli zmianie ulegał przebieg linii, czy też roboty te stanowiły jedynie remont, bieżącą konserwację linii i wymianę słupa. Skarżący argumentował, przytaczając na poparcie swojej argumentacji orzecznictwo, że remont, a tym bardziej konserwacja linii elektroenergetycznej nie może polegać na zdemontowaniu starych slupów i postawieniu zamiast nich nowych o zmienionych parametrach fizycznych, w innym miejscu i o zmienionym przebiegu linii, przeznaczeniu, a także na dodaniu nowej linii. Zdaniem skarżącego, wydane w sprawie decyzje są przedwczesne i oparte o domniemanie legalności posadowienia obecnego obiektu liniowego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości [...] a gm [...] tylko z tego powodu, że organy nie posiadają materiału porównawczego - w postaci map - dotyczącego lokalizacji obiektu w 1969 r. oraz w 1993 r., nie zgromadzeniu wymaganych dokumentów - pozwoleń na budowę, względnie zgłoszeń na przebudowę od [...] S.A. Oddział [...], a także na dokonaniu niedokładnych i niewłaściwych ustaleń faktycznych nie uwzględniających zmian w ww. obiekcie liniowym dokonanych w latach 2007 - 2020 oraz na nie dokonaniu wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarżący kwestionuje legalność infrastruktury energetycznej w postaci słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz słupa energetycznego rozkracznego pod oświetlenie uliczne, wraz z liniami energetycznymi napowietrznymi SN oraz nn, znajdującej się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...] Podnosi także, że w ciągu ostatnich 10 lat, słup z transformatorem, został wymieniony oraz zmieniła się jego lokalizacja. W ocenie Sądu zarówno zastrzeżenia skarżącego dotyczące legalności przedmiotowej infrastruktury energetycznej, jak też jego twierdzenia na temat zmiany lokalizacji słupa z zamontowanym transformatorem, nie zasługują na uwzględnienie. Przypomnieć należy na wstępie, że czynności kontrolne w przeprowadzone w dniu [...] marca 2020 r., na działce oznaczonej nr ewid [...], położonej w miejscowości [...], wykazały, że znajdują się na niej dwa słupy energetyczne. Pierwszy ze słupów ma przekrój kołowy i średnicę 0,38 m. Jest to słup o konstrukcji betonowej z zamontowanym transformatorem napowietrznym, ograniczeniami przepięć oraz tablicą - skrzynką rozdzielczą z opisem TN0C (tj. układ uziemiony, części normalnie nieprzewodzące połączone z punktem neutralnym transformatora) oraz tabliczkami znamionowymi. Słup ten zlokalizowany jest w odległości ok. 5,66 m od ogrodzenia znajdującego się od strony zachodniej działki i w odległości ok. 8,56 m od słupa teletechnicznego. Drugi słup energetyczny jest słupem betonowym ażurowym rozkracznym z zamontowaną lampą oświetleniową. Jest on zlokalizowany w odległości ok. 4,50 m od słupa energetycznego ze stacją trafo. Słup odbierający przewód kablowy ze słupa trafo, prowadzi przyłącze energetyczne do budynków znajdujących się na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w miejscowości [...]. Powyższe ustalenia, nie są przez skarżącego kwestionowane. Do akt sprawy załączono kopię dokumentacji technicznej wyżej wymienionych urządzeń elektroenergetycznych, w tym m.in. protokół nr [...] z dnia [...] marca 1969 r. z odbioru technicznego obiektu energetycznego - linii o długości 1394 m w miejscowości [...]. Z dokumentu tego wynika m.in., że podczas kontroli przedłożono dokumentację techniczną oraz zaświadczenie o lokalizacji obiektu zgodnie ze szkicem lokalizacyjnym. Z odczytu planu wynika, że wówczas na przedmiotowej działce projektowana była linia WN i stacja trafo oraz linia NN 380/220V. Wskazać w tym miejscu należy, że w odniesieniu do obiektów wzniesionych w latach 60 – tych XX wieku, właściciel, nie miał obowiązku przechowywania ich dokumentacji. Dopiero Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. (Dz. U. Nr 8 poz. 8 z 1975 r. z późn. zm), które weszło w życie 1 kwietnia 1975 r., w § 34 ust. 2, zobowiązywało zarówno właściciela, jak też zarządcę obiektu, do przechowywania planu realizacyjnego i projektu przez okres istnienia obiektu. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006r. z późniejszymi zmianami) w art. 63 również nakładała na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przechowywania dokumentów związanych z obiektem do końca jego istnienia. Należy zatem podsumować, że do kwietnia 1975 roku, nie istniał po stronie właściciela i zarządcy obiektu, prawny obowiązek przechowywania jego dokumentacji. Nieposiadanie przez właściciela obiektu wspomnianych dokumentów, nie może jednak, jak oczekuje tego skarżący, prowadzić do wniosku, że obiekt taki, wzniesiony został w warunkach samowoli budowlanej. Jak trafnie bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 45/08, LEX nr 485810 "Skoro bowiem przepisy obowiązujące w czasie realizacji inwestycji, nie obligowały inwestora, ani właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do archiwizowania dokumentacji związanej z realizacją tego obiektu, a organy wydające pozwolenia na budowę były zobligowane do przechowywania dokumentów dotyczących wydawanych pozwoleń na budowę tylko przez okres 5 lat, to z faktu, że nie zachował się żaden egzemplarz decyzji o pozwoleniu na budowę danego obiektu budowlanego, nie można wyciągać wniosku, że obiekt ten został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Taki wniosek byłby przedwczesny również w obecnym stanie prawnym, bowiem nawet gdyby z jakichś przyczyn nie zachował się żaden egzemplarz decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego zrealizowanego pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r., dopuszczalne byłoby dowodzenie wszelkimi innymi dowodami, że obiekt ten nie został samowolnie wzniesiony. Nie można przecież wykluczyć, że dokumentacja dotycząca danego obiektu została utracona, na przykład wskutek pożaru, powodzi lub innych podobnych zdarzeń". Słuszność tego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1705/11, LEX nr 1341587. W uzasadnieniu tego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że " inaczej należy oceniać postępowanie organów nadzoru budowlanego zmierzające do ustalenia, czy do budowy obiektu budowlanego doszło na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego przed dniem 1 stycznia 1995 r., aktualny właściciel tego obiektu nie musi bowiem przechowywać decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś brak możliwości okazania takiej decyzji sam w sobie nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną". Podobny pogląd zaprezentował także Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 315/15, LEX nr 2071395, wskazując, że " sam fakt, że nie odnaleziono stosownych dokumentów nie uprawnia - zdaniem Sądu - do przyjęcia, że przedmiotową magistralę wodociągową zrealizowano w całości lub w części bez pozwolenia na budowę. Jak słusznie podkreślił to tut. Sąd w uzasadnieniach wyroków z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 45/08 i z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 402/09, "taki wniosek również w obecnym stanie prawnym nie byłby uprawniony, bowiem nawet gdyby z różnych przyczyn nie zachował się żaden egzemplarz decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego zrealizowanego pod rządami ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., dopuszczalne byłoby dowodzenie - z uwzględnieniem art. 75 k.p.a., że obiekt ten nie został samowolnie wzniesiony. Zarówno bowiem w świetle przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., jak i ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., zniszczenie lub zaginięcie dokumentacji związanej z konkretnym obiektem budowlanym nie spowoduje, że stanie się on z tej przyczyny samowolą budowlaną". Dodać należy, że także z treści wspomnianego protokołu nr 58/69/I, można wnioskować, że sporna infrastruktura powstała legalnie, za zgodą właściwego organu i w oparciu o wymaganą dokumentację. Należy zatem podsumować, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że budowa przedmiotowej infrastruktury energetycznej była nielegalna, zaś skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków. Zarzutu nielegalności, nie można także wbrew argumentacji podniesionej w skardze, odnieść do robót związanych z przedmiotową infrastrukturą w latach późniejszych, a więc po 1969 roku. Organy, mając na uwadze podniesione przez skarżącego argumenty, ustaliły w oparciu o pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...].07.2020 r., znak: [...], że słupy po raz pierwszy pomierzone zostały w 1993 r. przed geodetę uprawnionego, w ramach pomiaru sytuacyjno - wysokościowego. Na mapie i szkicu nie zaznaczono stacji transformatorowej, jednak w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że istniała tam ona od samego początku. Jest bowiem wyraźnie wymieniona w protokole Nr [...] z odbioru technicznego obiektu energetycznego z dnia [...] marca 1969 r. oraz w dokumencie dotyczącym usterek i odstępstw od obowiązujących przepisów wykonawstwa technicznego oraz dokumentacji z dnia [...] marca 1969 r. Ponadto, jak wynika ze wspomnianego wyżej pisma Starostwa Powiatowego z dnia [...] lipca 2020 r., na działce o nr ewid. [...], odnotowano istnienie obydwu słupów, będących przedmiotem niniejszej sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że organy słusznie zdaniem Sądu doszły do wniosku, że analiza analogowej mapy zasadniczej z 1993 roku, potwierdza usytuowanie słupów w takiej samej lokalizacji, w jakiej znajdują się obecnie - tj. pomiędzy 5,00 m a 6,00 m (odczyt ze skali) od zachodniej granicy działki w przypadku bliższego słupa oraz ok. 10,00 m (odczyt ze skali) od zachodniej granicy działki w przypadku dalszego słupa. Należy także zgodzić się z organami, że odczyt map, wskazuje jedynie na to, że w roku 1993, a także w 2007 r. i 2012 r., słup znajdujący się bliżej granicy działki zachodniej był słupem rozkracznym, a w chwili obecnej jest słupem kołowym. Nie świadczy to jednak zdaniem Sądu o zmianie lokalizacji słupów, na co wskazuje skarżący. Z uwagi na brak materiału porównawczego, nie było możliwe ustalenie przez organy przebiegu i ilości linii energetycznych napowietrznych wychodzących z opisanych wyżej słupów, natomiast wymiana słupa rozkracznego na kołowy, nie doprowadziła do zmiany funkcji lub parametrów użytkowych i technicznych przedmiotowej infrastruktury. Skarżący nie wykazał, by doszło do zmiany przebiegu oraz ilości linii energetycznych, jak też zmiany innych parametrów technicznych spornej infrastruktury. Zmian takich nie wykazało również wyczerpująco przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe. Wymianę słupa, do której niewątpliwie doszło, oceniać natomiast należy zdaniem Sądu jako bieżącą konserwację, nie wymagającą zarówno pozwolenia, jak też zgłoszenia. Nie można podzielić argumentacji skarżącego, że poprzez wymianę starego słupa na nowy, doszło do powstania nowego obiektu budowlanego. Wymiany słupa nie można także zakwalifikować jako przebudowy lub odbudowy infrastruktury elektroenergetycznej. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2787/18, LEX nr 3158634, "fakt, że z czasem, w wyniku przeprowadzenia prac remontowych, dojdzie do całkowitej wymiany słupów, fundamentów, lin przesyłowych, izolatorów itp. na nowe, a nawet do zamontowania nowych urządzeń zabezpieczających (np. zdalnie sterowanych odłączników napowietrznych), lecz bez zamiany długości i przebiegu linii, posadowienia słupów, parametrów technicznych i użytkowych obiektu liniowego, nie oznacza, że mamy do czynienia z przebudową lub odbudową obiektu". Z kolei w wyroku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1365/17, LEX nr 2646175, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela, zgodnie z którym "wymiana słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej będzie spełniała definicję remontu, nawet gdy zmianie ulegnie średnica przewodów instalacji lub słupy zostaną wykonane w innej konstrukcji i technologii, ale nie ulegną zmianie parametry techniczne, a planowane roboty nie obejmą obiektu budowlanego, lecz określony jego fragment". Taki sam pogląd wyrażony został również w przytoczonym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1006/17, LEX nr 2636796, w którym NSA wskazał, że "działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.b.". Natomiast wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16, LEX nr 2439052, przytoczonym przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jako przebudowa lub odbudowa obiektu liniowego, może być oceniony wyłącznie demontaż całej linii przesyłowej, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Podsumowując ten wątek, stwierdzić należy, że sama wymiana słupa, jako elementu będącej przedmiotem sprawy infrastruktury, stanowi bieżącą konserwację i pozostaje poza zakresem regulacji Prawa budowlanego. Z tego powodu zasadne było utrzymanie w mocy przez organ wojewódzki decyzji PINB o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ brak było przesłanek do podejmowania działań w ramach nadzoru budowanego. Organy nie naruszyły również pozostałych wskazanych w skardze przepisów postępowania. Należy bowiem podkreślić, że wbrew zarzutom skargi wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, dokonały jego analizy zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz przekonująco i wyczerpująco uzasadniły swoje stanowisko. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło